စကားဦး

၂၁ ရာစု တာထြက္စမွာ ႏုိင္ငံအသီးသီး ဖြံ ့ျဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ အလုအယက္ ျပိဳင္ဆိုင္ေန ၾကစဥ္ ဗမာျပည္ဟာ စစ္အစုိးရ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ စစ္ဗ်ဴ ရုိကရက္ယႏၱရားဆိုတဲ့ ‘စစ္သံုးစစ္’လက္ေအာက္မွာ ဖြံ႔ ၿဖိဳးမွဳအ နိမ့္ဆံုးႏုိင္ငံဘ၀က ရုန္းမထြက္ႏုိင္ဘဲ ပိန္လွီ ျငိဳး ေျခာက္ အေမွာင္ထုေအာက္ က်ေရာက္ေနပါတယ္။
နယ္ခ်ဲ႔ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမိ်ဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတိုက္ပြဲ၀င္ မိ်ဳးဆက္ေဟာင္းမ်ား၊ ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲ၀င္ ရွစ္ေလးလံုးန ဲ့ ၂၀၀၇ မိ်ဳးဆက္သစ္မ်ားရဲ့ ျပည္သူ႔ဘ၀ အေတြ႔အၾကံဳခံစားခ်က္ ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မွဳနဲ႔ ၊ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို ရသ၊ သုတ ၊ က႑ အသီးသီးနဲ႔ ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပတဲ့ စာမူမ်ားကို တတပ္တအား
စုစည္းေဖာ္ျပဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။

၂၀၁၀ လြန္ရင္ နိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းအသစ္ ေပၚေတာ့မယ္။
အဲဒီအခင္းအက်င္းအသစ္မွာ စစ္အာဏာရွင္ကို ဘယ္လို တိုက္ဖ်က္ၾကမလဲ၊ ျပည္သူ႔ အင္အားကို ဘယ္လို စုစည္းၾကမလဲဆိုတဲ ့ လမ္းစဥ္ျပသနာၾကီးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေတာ္လွန္တဲ႔ တိုးတက္တဲ့ အျမင္ ဟူ သမွ် ကို စုစည္း ေဖာ္ျပေပးဖို႔ ထုတ္ေ၀ပါတယ္။
ပန္းေပါင္းတရာ ေ၀ဆာပြင့္ဖူး ဒီမုိကေရစီ အရုဏ္ ဦး သို႔ ရည္စူးျပီး အေရွ ့မိုးေကာင္ကင္ကို ျဖန္ ့က်က္လိုက္ပါတယ္။

၂၀၀၉ ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္

 

 

  • crystalthinktank
  • crystalthinktank
  • crystalthinktank
  • crystalthinktank
mod_vvisit_counterToday46
mod_vvisit_counterYesterday169
mod_vvisit_counterThis week702
mod_vvisit_counterLast week1243
mod_vvisit_counterThis month1427
mod_vvisit_counterLast month5304
mod_vvisit_counterTotal Vistors51682

Online Guests: 10
Your IP: 38.107.191.86
,
Today: Sep 09, 2010
ရွန္ထိန္လုပ္ျခင္း

ရွန္တိန္လုပ္ျခင္း

ရွန္တိန္လုပ္ျခင္း shunting ဆိုတာ မီးရထားစက္ေခါင္းနဲ့တြဲမ်ားကို ဟိုေရႊ့ဒီေရႊ့နဲ့ တြဲေျပာင္းတြဲေရႊ့ လုပ္တာကို ေျပာတာျဖစ္တယ္။ ရွန္တိန္လုပ္ျခင္း(စစ္တပ္တြင္း ရာထူးအေျပာင္းအေရႊ့လုပ္ျခင္း)ဟာ စစ္အုပ္စုအတြက္ မျဖစ္မေနလုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္ျဖစ္တယ္။

စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္ ရွန္တိန္လုပ္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြ ယခင္ကလည္းရွိခဲ့ဖူးပာတယ္။ ထင္ရွားတဲ့အျဖစ္ အပ်က္နွစ္ရပ္ကေတာ့ ၁၉၇၄ မဆလတပါတီဖြဲ့စည္းပံု အသက္သြင္းတုန္းကနဲ့ ၁၉၈၈အေရးေတာ္ပံုအတြင္း မဆလ ဖ်က္သိမ္းစဥ္က ျဖစ္ပါတယ္။ ၇၄တုန္းက အတိုက္အခံမရွိတဲ့အတြက္ ဗိုလ္ေနဝင္းက ဦးေနဝင္းေျပာင္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေခါင္းေပါင္းေပါင္းျပီး (နွိုင္းယွဥ္ျခင္းအရ)အလြယ္တကူပဲ အာဏာကိုဆက္လက္ ကိုင္စြဲသြားနိုင္ခဲ့တယ္။ လူထုျကီးကမေက်နပ္မွုကို ၇၄-၇၅-၇၆ လူထုတိုက္ပြဲမ်ားနဲ့ ဆက္တိုက္ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။

၈၈ရွန္တိန္လုပ္ရာမွာေတာ့ ဒီမိုကေရစီအေရး ဆန့္က်င္အံုျကြေနတဲ့ လူထုျကီးကို ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ျပီး ေသြးထြက္သံယိုနည္းနဲ့  စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းခဲ့တယ္။   ဗိုလ္ေနဝင္းတျဖစ္လဲ  ဦးေနဝင္းကေနာင္ရိုးတိုက္ပြဲလို

ေဖာင္ဖ်က္တိုက္ရာမွာ သူမ်ားေတြကို ေဖာင္ေပၚတင္လႊတ္လိုက္ျပီး သူကေတာ့တဖက္ကမ္းမွာ ခ်န္ေနရစ္ခဲ့ တယ္ လို့ မဆလေဟာင္းမ်ားထဲက ေျပာတာျကားရတယ္။ ဗိုလ္ေနဝင္းအာဏာလက္မဲ့ျဖစ္သြား တစတစအရာက်သြား ေနာက္ဆံုးဖယ္ရွား ခံလိုက္ရျပီး အိုမင္းရင့္ေရာ္ မထင္မရွား ဇတ္သိမ္းသြားတဲ့ေနာက္ပိုင္း၊ အရိုက္အရာဆက္ခံဖို့  ဖြဲ့စည္းထားတဲ့ မဆလတျဖစ္လဲ တစညဟာ အဖမဲ့သားျဖစ္သြားတယ္။

၈၈တုန္းက မထင္မရွား သာမန္စစ္ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ဟာ တစတစနဲ့ တပ္ခ်ုပ္ျကီး အျကီးအကဲ ျကီး  ဗိုလ္ခ်ုပ္မွဴးျကီး မင္းတရားျကီးျဖစ္လာတယ္။  လူထုေထာက္ခံမွုနဲ့ ျဖစ္္လာတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ျဖစ္သင့္ ျဖစ္ထိုက္လို့ ျဖစ္လာတာလဲမဟုတ္ဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ့ ျဖစ္လာတာမဟုတ္ဘူး။ ဖြဲ့စည္းအုပ္ခ်ုပ္ပံု အရ ျဖစ္လာတာမဟုတ္ဘူး။ စစ္တပ္ကိုအမိန့္အာဏာနဲ့ ခ်ုပ္ကိုင္ျပီး  စီနီယာတပ္ခ်ုပ္ေတြကိုဖယ္ရွား  ျပိုင္ဘက္ (အာဏာလုဘက္)ေတြကို ရွင္းလင္း အေျခြအရံေတြကုိ ေျမွာက္စားျပီး ျဖစ္လာတာျဖစ္တယ္။ ထူးတယ္ဆန္းတယ္လို့ေျပာလို့မရပါဘူး။ ျမန္မာ့သမိုင္းမွာေကာ ကမၻာ့သမိုင္းမွာပါ ပေဒသရာဇ္အစဥ္အလာအရ ဒါမ်ိုးေတြ ျဖစ္ေနျကပါ။ ဒါေပမဲ့ ဆန္းတယ္လို့ေျပာမယ္ဆို ေျပာလို့ရတဲ့အေျကာင္းက ဒါဟာ ၂၁ ရာစု မွာျဖစ္ေနတာပါ။ ယေန့ေခတ္ဟာ ၁၉ ရာစုလို ပေဒသရာဇ္ေခတ္မဟုတ္ဘူး။ တိုင္းျပည္အတြက္လည္း ေကာင္းက်ိုးျပုမွာမဟုတ္ဘူး။

ဒီတျကိမ္ရွန္တိန္လုပ္ရာမွာ ယခင္ကနဲ့မတူတာေတြရွိတယ္။

ပထမအခ်က္က ဗိုလ္ေနဝင္းနဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊ မတူဘူး။ ဗိုလ္ေနဝင္းက နိုင္ငံေရးအစဥ္အလာရွိတယ္။ နိုင္ငံေရးလာဘ္ ျမင္တယ္။ ငါနဲ့အတူဆင္းဆိုျပီး ဆြဲေခၚသြားတာကို  ဘယ္စစ္ေခါင္းေဆာင္မွ ေစာဒကတက္ရဲတာ

မဟုတ္ဘူး   (တခ်ို့ဆိုဆင္းသြားရတဲ့အတြက္ လြတ္ျပီက်ြတ္ျပီဆိုျပီး ဝမ္းေတာင္သာေသးတယ္)။     ဗိ္ိုလ္စိန္လြင္

သမၼတလုပ္ဆိုို လုပ္တာပဲ။ ဆင္းေတာ့ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္လႊဲေပးလိုက္ဆို လႊဲေပးလိုက္တာပဲ။ ဗိုလ္ေစာေမာင္ ဗိုလ္ခင္ညြန့္အာဏာသိမ္းေတာ့ဆို သိမ္းတာပဲ။ အာဏာသိမ္းနဝတ-နအဖ ကို ေနာက္ကြယ္ကေန အျကာျကီးျကိုးကိုင္သြားတာပဲ။ ဗိုလ္သန္းေရႊက ဘာနိုင္ငံေရးအစဥ္အလာမွမရွိဘူး။ ဗိုလ္ေနဝင္းလို မီးေသမယ္ မထင္ဘူး။ ငါနဲ့အတူဆင္းဆိုျပီး သူပါဆင္းသြားမယ္မထင္ဘူး။ သူဆင္းသြားရင္ေတာင္မွ တပ္ထဲမွာ သူ့ကိုမလွန္နိုင္မယ့္ အဆြယ္မေပါက္ေသးတဲ့ ဂ်ူနီယာေတြပဲ ထားခ်င္္ပံုရတယ္။

ဒုတိယအခ်က္က မ်ိုးဆက္ျခင္းမတူဘူး။ မဆလ က စစ္အုပ္စုဒုတိယမ်ိုးဆက္ျဖစ္တယ္။ BIA-BDA-BPF ျဖတ္သန္းခဲ့သူေတြ က်န္ေသးတယ္။ နိုင္ငံေရးအေျခအေနမွန္ကို ျမင္တယ္သိတယ္။ ဗိုလ္ေနဝင္းကို မလြန္ဆန္နိုင္ေပမဲ့ ဗိုလ္ေနဝင္းခိုင္းသမၽွ မ်က္ေစ့မွိတ္လုပ္ေနသူေတြခ်ည္း မဟုတ္ဘူး။ ယခုစစ္အုပ္စု စတုတၳမ်ိုးဆက္ျဖစ္တဲ့ နဝတစစ္အုပ္စု ကေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္နဲ့ လုူရာဝင္လာသူေတြျဖစ္တယ္။ မင္းလိုလိုက္မင္းျကိုက္ေဆာင္မွ ရာထူးစည္းစိမ္ ျမဲမယ့္လူေတြ ျဖစ္တယ္။ အားလံုးေကာင္းပါသည္ လုပ္နိုင္မွ ေနရာရမယ့္သူေတြျဖစ္တယ္။ နိုင္ငံေရးအေျခအေနမွန္ကို မျမင္ဘူး။ မင္းပ်ိုမင္းလြင္ေတြအျဖစ္နဲ့ အသားလြတ္ စိတ္္ျကီးဝင္ေနျကသူေတြမ်ားတယ္။ ရွန္တိန္လုပ္ရာမွာ တြဲျပုတ္က်န္ခဲ့ရင္ ေျဖမဆည္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ မင္းခေယာက္်ားကမ္းနားသစ္ပင္ ဆိုတာကိုသိလာလိမ့္မယ္။ တခ်ို့လဲရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ေတြ မျဖစ္ဘူးလို့ မေျပာနိုင္ဘူး။

တတိယအခ်က္က ေခတ္ျခင္းမတူဘူး။ ယခင္က မဆလတပါတီစနစ္ျဖစ္တယ္။ယခုက(အတုအေယာင္

ျဖစ္လင့္ကစား)ပါတီစံုစနစ္ျဖစ္တယ္။ ၈၈ဒီမိုကေရစီအံုျကြမႈျကီးရဲ့ အရွိန္ဩဇာ ျကီးျကီးမားမားရွိေန ေသးတယ္။ လူထုဟာဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲ အေတြ့အျကံု ျကြယ္ဝေနျပီျဖစ္တယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ရဲ့ ဇာတိရုပ္ကို ရွင္းရွင္း လင္းလင္း သိျပီးျဖစ္တယ္။ ဗမာျပည္သူေတြက ဗမာျပည္နိုင္ငံေရးကို စစ္အာဏာရွင္ေတြ အာဏာလုေနတဲ့ လက္ထဲ အပ္ထားမွာမဟုတ္ဘူး။ ၁၉ရာစု ပေဒသရာဇ္ေတြ နန္းတြင္းအရႈပ္အေထြးေတြနဲ့ အာဏာလုရင္း တိုင္းျပည္ကၽြန္ျဖစ္ခဲ့ရသလို အျဖစ္ခံမွာမဟုတ္ဘူး။

ဗိုလ္ေအာင္ဆန္းဖြဲ့စည္းတည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး နယ္ခ်ဲ့ဆန့္က်င္ေရး အစဥ္အလာ ေကာင္းေတြရွိခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္ကို စတင္ဖ်က္ဆီးခဲ့သူေတြဟာ အာဏာရနိုင္ငံေရးသမားေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ တပ္မေတာ္ကို ျပည္တြင္းစစ္ရဲ့ သူရဲေကာင္းအျဖစ္ ေျမွာက္ပင့္ေျမွာက္စားလုပ္ခဲ့ျကရာမွ နိုင္ငံေရးပါးဝတဲ့ ဗိုလ္ေနဝင္းက တပ္မေတာ္ကို တလက္ကိုင္ျပုျပီး စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းတာ ျဖစ္လာတယ္။ ဗိုလ္ေနဝင္း ေသေတာ့ ဗိုလ္သန္းေရႊေပၚတယ္။ တိုင္းျပည္ေခ်ာက္ထဲက်ဖို့ (လက္တလံုး လက္နွစ္လံုး လက္သံုးလံုးစတဲ့)အလို ငါတို့ကကယ္တင္လိုက္ရတယ္၊ အေရးသံုးပါးအတြက္ အာဏာသိမ္းရတယ္၊ အမ်ိုးသားနိုင္ငံေရးမွာ စစ္တပ္က ဦးေဆာင္တဲ့အေနနဲ့ (တရားဝင္တမတ္သား၊တကယ္ေတာ့အျပည့္)မေသမခ်င္း အာဏာသိမ္းထားရမယ္ ဆိုတာ လုပ္လာတယ္။

သူတို့ကို ေျကးစားလို့အေခၚခံရေတာ့နာတယ္။ ျပန္စဥ္းစားျကည့္ေစခ်င္တယ္ ဘာ့အတြက္စစ္တိုက္ တာတံုး။ စစ္တိုင္းဟာနိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ရွိတယ္။ ဘာနိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္မွမရွိဘဲ စစ္တိုက္ေနရင္ ဒါဟာအျကမ္းဖက္တာသက္သက္ပဲ။ အာဏာအတြက္ ရာထူးစည္းစိမ္အတြက္ စစ္တိုက္တာျဖစ္ေနရင္ ေျကးစားလို့အေခၚခံရတာ ဂုဏ္နဲ့ျဒဗ္ကိုက္ပါတယ္။ ကိုယ့္အမ်ိုးသားအခ်င္းခ်င္း တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း နိုင္ငံေရးသေဘာထား ကြဲလြဲမႈကို ဘာေျကာင့္ျပည္တြင္းစစ္နဲ့ ေျဖရွင္းခ်င္တာတံုး။ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရး ဒီမိုကေရစီေရး အမ်ိုးသားစည္း လံုးညီညြတ္ေရး တိုင္းျပည္ဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္ေရးကို ေတြ့စံုေဆြးေနြးတဲ့နည္းျဖင့္သာ ေဖာ္ေဆာင္နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တျခားဟာေတြသာ အတုလုပ္လို့ရမယ္ ဒီမိုကေရစီနဲ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာ အတုလုပ္လို့ရတဲ့အမ်ိုး မဟုတ္ဘူး။

၂၀၁၀  ရွန္တိန္လုပ္ရာမွာ ျပုတ္တဲ့တြဲျပုတ္ ျဖုတ္တဲ့တြဲျဖုတ္ တခ်ို့ေနာက္ပို့ တခ်ို့ေရွ့ထုတ္ လုပ္မွာ ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ ေဟာင္းအိုေနျပီျဖစ္တဲ့ မီးခိုးတလူလူနဲ့ ေခါင္းတြဲျကီးနဲ့ပဲ ဆက္စခန္းသြားေနမွာျဖစ္ပါတယ္။

 

ေမာင္သန္းျမေရႊ(၃၁-၈-၂၀၁၀)

 

 

 
ေသာင္းေျပာင္းေထြလာေရးခ်င္ရာ (၄)

ေသာင္းေျပာင္းေထြလာ ေရးခ်င္ရာ (၄)

 

ကမၻာ့စီးပြားေရး ပါဝါဟာ အေနာက္ကေန အေရွ႕့ကို တေရြ႕့ေရြ႕့ေျပာင္းေနတယ္ဆုိတာကုိ ဒီဘေလာ့မွာ အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေရးချဲ့ပီးျပီ။ သမုိင္းကိုျပန္ၾကည့္ရင္ အရင္း capital ရွိတဲ့ေနရာကုိ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး ပါဝါလည္း လုိက္ေရြ႕့ရတာပဲ။ ဆယ့္ကိုးရာစုတုန္းက အရင္းဟာ ဥေရာပမွာ အမ်ားဆုံးရွိတယ္။ အက်ဳိးဆက္ အားျဖင့္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရးရာေတြမွာ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြက အထူးသျဖင့္ အဂၤလန္က ေျပာေရးဆုိပုိင္ခြင့္ အရွိဆုံး ပဲ။ အဂၤလန္ဟာ တခ်ိန္မွာ ကမၻာမွာ သံမဏိအမ်ားဆုံး ထုတ္တဲ့ႏုိင္ငံ၊ ခ်ည္ထည္အမ်ားဆုံး ထုတ္တဲ့ ႏုိင္ငံ၊ အရင္းအမ်ားဆုံးတင္ပုိ႔တဲ့ ႏုိင္ငံပဲ။ ဥေရာပတုိက္သားေတြက တကမၻာလုံးရဲ႕့ကံၾကမၼာကို ျပ႒ာန္းတယ္။ ဗမာျပည္အပါအ၀င္ ကမၻာ့ကုိလုိနီေတြရဲ႕ ကေန႔ေခတ္ နယ္နမိတ္စည္းကုိ သူတို႔ပဲ ပုိင္းျခားသတ္မွတ္ခဲ့ၾက တာပဲ။

 

ဒါေပမယ့္ ၁၉ ရာစုနဲ႔ ၂၀ ရာစုက အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ေျပာင္းျပန္ အျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ ခု ၂၁ ရာစုမွာ ပုိပုိေတြ႔လာရဖြယ္ရွိေနတယ္။ ခုဆုိရင္ ကမၻာမွာ ေငြပုိေငြလ်ွံ အရွိဆုံးႏုိင္ငံေတြကို ၾကည့္လုိက္ရင္ ဂ်ာမနီမွအပ အားလုံးဟာ အေရွ ့ဘက္မွာခ်ည္းပဲ။ ေဒၚလာ၊ ယူရို၊ စတာလင္ စတဲ့ ေငြေၾကးေတြအားလုံးရဲ ့တန္ဖုိးဟာ ယန္း၊ ယြမ္ေငြ၊ ထုိင္းဘတ္၊ စကၤာပူ ေဒၚလာတို႔နဲ႔ ယွဥ္ရင္ သိသိသာသာ တန္ဖုိးက်လာတာ ေတြ႔ရမယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အေရွ ့ဘက္ကလူေတြက ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္အရ ပုိခ်မ္းသာလာတယ္။(ၾသစေၾတးလ်က အေရွ႕ွ ဘက္မွာရွိျပီး သယံဇာတေတြေပါၾကြယ္၀တဲ့အတြက္ တႏုိင္ငံထဲ ကြကျ္ပီး recession မျဖစ္လုိက္ဖူး။) အဲဒီေငြနဲ႔ ဘာလုပ္စားလုိ႔ ရမလဲဆိုတာ အနာဂတ္မွာ ပုိပီး သဲကြဲလာမွာဘဲ။ ေငြရဲ႕့အခန္းက႑ဟာ လက္ရွိ ကမၻာ့စီးပြားေရးပုံစံမွာေတာ့ အေရးပါေနဦးမွာဘဲ။

 

တကမၻာလုံးက ကြ်မ္းက်င္လုပ္သားေတြ (ဆရာဝန္၊ အင္ဂ်င္နီယာ၊ သူနာျပဳ၊ အုိင္တီသမား) အေနာက္ ႏုိင္ငံေတြကို ေရႊ႕့ေျပာင္းၾကတာမွာ အဓိကအခ်က္တခုက ပုိက္ဆံပဲမဟုတ္လား။ တျခားအလုပ္သမား အခြင့္ အေရး အကာအကြယ္ေပးတာတုိ႔ ဘာတုိ႔လည္း ပါမွာပါဘဲ။ ဒါေပမယ့္ ပုိက္ဆံက အဓိကအခ်က္တခုအေနနဲ႔ ပါတယ္။ လခခ်င္းတူရင္ ဗမာျပည္၊ ဒါမွမဟုတ္ အေရွ႕့ေတာင္အာရွ တႏုိင္ငံငံနဲ႔ အဂၤလန္ ဘယ္မွာ အလုပ္လုပ္မလဲလုိ႔ အဂၤလန္မွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ဗမာေတြကို ေမးၾကည့္ပါလား။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကို တကမၻာလုံးက ဦးေႏွာက္ယုိစီးမႈမွာ အဓိက အခ်က္က ပုိက္ဆံပဲ။ ခုေတာ့ ဒီႏုိင္ငံေတြရဲ ့ ေပးႏုိင္အားက က်လာတဲ့အခါမွာ ဦးေႏွာက္ယုိစီးမႈဟာ အေရွ႕ဘက္ကုိ ျပန္ဦးတည္ေတာ့မယ့္ အရိပ္လကၡဏာေတြ ေတြ႕ ေနရပီ။ ကုိယ့္အေတြ ့အႀကဳံကို စေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ္ ယူေကမွာ ဆရာျဖစ္သင္တန္း ခဏသြားတက္ေတာ့ အာရွတုိက္သားေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႔့ရတယ္။ အားလုံးနီးပါးက ဘဲြ႔လက္မွတ္ရပီးရင္ အေရွ႕့ အလယ္ ပုိင္းတုိ႔၊ အီဂ်စ္တို႔မွာ သြားအလုပ္လုပ္ဖို႔ စိတ္ပုိင္းျဖတ္ထားသူေတြခ်ည္းပဲ။ အဂၤလိပ္ထဲမွာလည္း ၾသစေၾတး လ်ကုိ လွမ္းစိတ္ကူးေနသူေတြ ရွိတယ္။

 

ေနာက္တခါ တရုတ္ျပည္ကုိ အလည္ေရာက္တုန္း သိခဲ့ရတာတခုက သူတို႔ဆီက က်န္းမာေရးဌာနက ရာထူးႀကီးႀကီးမားမား ပုဂၢိဳလ္တေယာက္ဟာ ဂ်ာမနီမွာ တသက္လုံးေနလာတဲ့ ဟြာေခ်ာင္တရုတ္။ အဲဒိ တရုတ္ကုိ တရုတ္ျပည္က ရေအာင္ျပန္ေခၚႏုိင္တယ္။ ဒီလုိမ်ဳိး အျဖစ္အပ်က္ေတြ ဘယ္ႏွစ္ခုရွိမလဲ။ သိပၸံ သုေတသနဆုိတာ ပုိက္ဆံရွိမွ လုပ္ႏုိင္တာ။ ဒီေတာ့ ပုိက္ဆံကုိ အသာထားျပီး ကုိယ့္သုေတသန လုပ္ငန္းကိုပဲ တန္ဖုိးထား အာရုံစူးစုိက္တဲ့ သုေတသနသမားတေယာက္ဟာ သူေကာင္းေကာင္း အလုပ္လုပ္ လုိ႔ရတဲ့ေနရာကို ေရႊ ့မွာဘဲ။ သုေတသန ရလာဒ္ဆုိတာလည္း ပုိက္ဆံလုိ အရင္းအႏွီးတခုျဖစ္တဲ့အတြက္ အရင္းအႏွီးဟာ အေရွ႕ဘက္မွာ ပုိပုိစုလာစရာ ရွိေနတယ္။ တဘက္မွာ ဒီလုိ သုေတသန၊ အသိပညာ အတတ္ပညာ အရင္းအႏွီးေတြကို ဆဲြေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ အေရွ႕ဘက္ကႏုိင္ငံေတြမွာ တကယ့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ဳိး ေတြ လုပ္ဖုိ႔လုိေကာင္းလုိမယ္။ ဥပမာ ပုိပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသား ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ရွိေစရမယ္။

 

ခုေျပာခဲ့တဲ့ ပါ၀ါခ်ိန္ခြင္လ်ွာေျပာင္းေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကုိ ကုိယ္ေတြ႔အရေရာ၊ သတင္းစာေတြမွာပါ ၾကည့္တတ္ရင္ ေတြ႔ရမွာဘဲ။ ၿဗိတိသ်ွ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ကင္မရြန္းရဲ ့ အိႏၵိယခရီးစဥ္ကုိၾကည့္။ တခ်ိန္က အိႏၵိယကို ကြ်န္ျပဳခဲ့တဲ့ ၿဗိတိန္ဟာ အိႏၵိယရဲ႕တေန႔တျခား စီးပြားေရးအရ၊ အလုပ္အကုိင္အရ အေရးပါလာမႈကုိ အသိအမွတ္ျပဳ လုိက္ရတာပဲ။ အိႏၵိယက ၿဗိတိန္ကုိ လုိအပ္တာထက္ ၿဗိတိန္က အိႏၵိယကုိ လုိအပ္မႈက ပုိႀကီးတယ္။ ၿဗိတိန္နဲ႔ အေမရိကန္မွာ ကာကြယ္ေရး ဘတ္ဂ်က္ေလ်ွာ့ခ်ေနရခ်ိန္မွာ ယူေကက လက္နက္ ကုမၸဏီ BAE Systems အတြက္ ျပင္ပေစ်းကြက္ေတြကိုပဲ ပိုအားကုိးရမဲ့ပုံရွိတယ္။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ကင္မရြန္းအစုိးရရဲ႕ေပၚလစီ အတိ အက်ကုိ အထင္အရွား မေတြ႔့ရေသးေပမဲ့ မွန္းလုိ႔ေတာ့ ရေနတယ္။ သူ႔အစိုးရဟာ ကမၻာႀကီးရဲ႕ ေရရွည္လမ္း ေၾကာင္းအတုိင္း၊ ပင္မေရစီးေၾကာင္းအတုိင္း လုိက္ရဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ လုပ္ကုိင္လာေနရတာပဲ။ မဟုတ္ရင္ ယူေက ဟာ ျပတ္က်န္ခဲ့မွာေပါ့။ ဒီေတာ့ ၁၉ ရာစုက ဆူပါပါ၀ါ ယူေကဟာ သူတခ်ိန္က ကြ်န္ျပဳခဲ့တဲ့ အိႏၵိယကို ျပန္ကပ္ရေတာ့မယ့္ လကၡဏာေတြပဲ။ ဘယ္ေလာက္မ်ား သခၤန္းစာ ယူစရာ ေကာင္းသလဲ။

 

ေနာက္ စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ သတင္းတပုဒ္ကိုေတာ့ မေန႔က Wall Street Journal မွာဖတ္လုိက္ရတယ္။ subscribe လုပ္မထားရင္ ဖတ္လုိ႔ရမရမသိဘူး။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လင့္ ေပးလုိက္မယ္။

http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704913304575371394036766312.html?mod=WSJEUROPE_hpp_LEFTTopWhatNews

ေဟာလိ၀ုရုပ္ရွင္ေတြဟာ အေမရိကန္ကုိခ်ည္း ဗဟုိျပဳလုိ႔မရေတာ့ဘူး။ အေရွ႕ဘက္က ႏုိင္ငံေတြက ရုပ္ရွင္ေစ်းကြက္မွာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔ ေဟာလီး၀ု ဒါရိုက္တာေတြဟာ အေရွ႕ဘက္ကလူေတြ ႀကိဳက္မယ့္ ကားမ်ဳိး၊ ဇာတ္လမ္းမ်ဳိးေတြ ပုိပုိရုိက္ရေတာ့မယ္။ ပုိက္ဆံရဲ႕့တန္ခုိး ဘယ္ေလာက္မ်ားႀကီးသလဲဆုိတာ။ ေ၀းေ၀းမၾကည့္နဲ႔။ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းႀကိဳက္တဲ့ ဗမာပရိသတ္ကုိ ခုလက္ရွိကုိရီးယားကားေတြနဲ႔ Dynasty တုိ႔လုိ အေမရိကန္ ဒရာမာေတြ ဘယ္ဟာကို ပုိၾကည့္မလဲဆုိတာသာ ေမးၾကည့္။ Friends ထဲမွာ ရယ္ေနၾကတဲ့ ဒုိင္ယာေလာ့ေတြဟာ အေမရိကန္ေတြအတြက္ ရယ္စရာ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေပမယ့္ အေရွ႕ ဘက္က လူေတြ နားလည္ႏုိင္တဲ့ ဟာသမဟုတ္ရင္ ဒီဇာတ္လမ္းဟာ ေနာင္ဆုိ ၀င္ေငြအားပုိေကာင္းလာဖုိ႔ ရွိတဲ့ အေရွ႔ွ ဘက္မွာ ပရိသတ္ရဲ ့စိတ္၀င္စားမႈကို ဘယ္ေလာက္ ထိန္းထားႏုိင္မလဲ။

 

ဒါကုိၾကည့္ရင္ ေဟာလိ၀ုက ပရိသတ္ကုိ dictate လုပ္သလား၊ ပရိသတ္က သူတို႔ ၾကည့္ခ်င္တာကို dictate လုပ္တာလားဆုိတာ ေမးစရာပဲ။ တခ်ိန္က ကြ်န္ေတာ္ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။ ဘာသာတရားက လူကို ျပဳျပင္တယ္ ဆုိတာထက္ လူက သူ႔အႀကိဳက္ စရုိက္နဲ႔လုိက္မဲ့ သူျဖစ္ေစခ်င္တာကို ေျပာမယ့္ ဘာသာေရးကို ေရြးခ်ယ္ ကုိးကြယ္္တာလားဆုိတာ။ ကေန႔ေခတ္က ပုိက္ဆံေခတ္ဆိုေတာ့ ပုိက္ဆံကုိ ဘုရားေနရာမွာထား ကုိးကြယ္တဲ့ ပုိက္ဆံဘာသာက ကမၻာမွာ ကုိးကြယ္သူ အမ်ားဆုံးလုိ႔ ေျပာရမယ္ထင္တယ္။

 

၀တုတ္

 
ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အခါေကာင္းအား အမိအရဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္ျခင္း



“အာဏာရွင္စနစ္ဆိုး လက္ေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရေသာ ျပည္သူလူထုသည္ ဖိႏွိပ္သူ အစိုးရ၏ ဖိအားမ်ား ေလ်ာ့နည္းလာသည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ျခင္းကို ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္"

-----Tocqueville (၁၉၅၅)


အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ Alexis de Tocqueville ရဲ႕ အဆိုအမိန္႕ဟာ ျပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ေတြ႕ရွိခ်က္ႏွစ္ခုကို အေျခခံထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမတခ်က္က အာဏာရွင္အစိုးရေတြက သူတို႕အာဏာတည္ျမဲေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖို႕အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအခ်ိဳ႕လုပ္ဖို႕ ဖိအားေတြ ေလွ်ာ့ခ်လာတဲ့ အခ်ိန္အခါကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယတခ်က္ကေတာ့ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူလူထုၾကီးကေန ဒီအေျခအေနကို ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္အခါေကာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ျပီး အခြင့္ေကာင္းကို အမိအရ ဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္အသံုးခ်ႏိုင္ျခင္းကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို structural opportunities (အစိုးရဖိအားမ်ား ေခတၱေလွ်ာ့ခ်ထားစဥ္ အခြင့္အလမ္းမ်ား) နဲ႕ perceived opportunities (ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ပြဲကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည့္ အခြင့္အခါေကာင္းျဖစ္ေၾကာင္း လူထုမွ သိရွိလက္ခံသည့္ ေတာ္လွန္ေရးႏိုးၾကားမွဳ အခြင့္အလမ္းမ်ား) ေပါင္းဆံုသြားတဲ့အခါ လူထုေတာ္လွန္ေရးၾကီးေတြ ထြက္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Tocqueville ရဲ႕ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ သီအိုရီအရ ေတာ္လွန္ေရးေတြကို ေပၚေပါက္လာေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းႏွစ္ခ်က္ဟာ ဖိႏွိပ္သူအစိုးရရဲ႕ structural weakness နဲ႕ လူထုရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အခါေကာင္းကို အမိအရ ဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ျခင္းတို႕ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါတယ္။


Tocqueville ရဲ႕ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳသီအိုရီကို ပညာရွင္ေပါင္းမ်ားစြာက သ႑ာန္မ်ိဳးစံုနဲ႕ ေလ့လာ ဆန္းစစ္မွဳေတြ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွဳေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ သီအိုရီေလ့လာမွဳ နယ္ပယ္မွာ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ စာအုပ္တအုပ္ျဖစ္တဲ့ Political Process and the Development of Black Insurgency ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ေရးသားခဲ့တဲ့ McAdam ဆိုသူက ႏိုင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳၾကီးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးႏိုင္တဲ့ အေရးပါဆံုး အခ်က္ႏွစ္ခုဟာ structural opportunities နဲ႕ အဖြဲ႕အစည္းအင္အား (organization strength) တို႕ ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ အာဏာရွင္သက္တမ္း ရွည္ၾကာလာတဲ့အခါမွာ ေရရွည္အာဏာတည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးကို ေမွ်ာ္ကိုးျပီး အာဏာရွင္ေတြဘက္ကေန ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွဳ အခ်ိဳ႕ကို စတင္လုပ္လာေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္အခါမွာ စည္းလံုးညီညြတ္စြာ စုေပါင္းေဆာင္ရြက္တတ္မွဳ သေဘာတရားေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္း အင္အားေတြသာ ခိုင္ခိုင္မာမာနဲ႕ ေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္း တည္ရွိေနမယ္ဆိုရင္ လူထုေတာ္လွန္ေရး တရပ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေၾကာင္း McAdam က ေရးသားထားခဲ့ပါတယ္။


သူ႕ရဲ႕သီအိုရီအရ အစိုးရရဲ႕ ဖိအားေလ်ာ့က်လာတဲ့ structural opportunities ေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳၾကီးကို သူ႕ဘာသာသူ အလိုအေလ်ာက္ ေပၚေပါက္သြားေစတာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ အထင္အရွားေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အခါေကာင္းကို အမိအရ ဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္ျပီး အဆံုးသတ္ေအာင္ပြဲကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မယ့္ cognitive liberation (ေတာ္လွန္ေရးအေပၚ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျပီး အဆိုးျမင္ေနသည့္ အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္ ျငိမ္သက္တိတ္ဆိတ္မွဳ သ႑ာန္မ်ားကို ျဖိဳခြင္း၍ ေအာင္ပြဲကို ဦးတည္သည့္ ေျခလွမ္းမ်ားကို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေသာ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူတို႕၏ စြမ္းရည္သတိၱ) လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြရဲ႕ စည္းလံုးညီညြတ္မွဳ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳ၊ လက္တြဲခ်ိတ္ဆက္မွဳ၊ လူထုနဲ႕ တသားတည္းျဖစ္ေနမွဳ ေတြက အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ Tocqueville ရဲ႕ သီအိုရီနဲ႕ ႏွိဳင္းယွဥ္ၾကည့္ရာမွာ စကားလံုးအသံုးအႏွဳန္းနဲ႕ ဆန္းစစ္မွဳသ႑ာန္ေတြ အနည္းငယ္ကြဲျပားေပမယ့္ လူမည္း လွဳပ္ရွားမွဳေပၚမွာ အေျခခံျပီး ဆန္းစစ္ထားခဲ့တဲ့ သူ႕ရဲ႕သီအိုရီဟာလဲ perceived opportunities နဲ႕ structural opportunities အၾကားက ဆက္ႏြယ္မွဳေတြကို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ရွင္းလင္းတင္ျပထားခဲ့ပါတယ္။


လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ သံသရာစက္၀န္းကို ေလ့လာခဲ့တဲ့ Tarrow ကလဲ တခါတရံမွာ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳကို ကနဦးအစပ်ိဳး အေကာင္အထည္ေဖာ္သူေတြ (early risers) ေတြေၾကာင့္ structural conditions ေတြ ေျပာင္းလဲသြားတတ္ေပမယ့္ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳအမ်ားစုမွာေတာ့ လွဳပ္ရွားမွဳအစနဲ႕ အဆံုးမွာ perceptions က ယွဥ္တြဲပါေနေၾကာင္း ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။ ၁၇ ရာစုနဲ႕ ၁၈ ရာစု ကာလေတြက ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳေတြကို ေလ့လာခဲ့တဲ့ Goldstone ဆိုသူကလဲ ေတာ္လွန္ေရးကာလေတြမွာ အစိုးရနဲ႕ အစိုးရေဒါက္တိုင္ေတြ ျပိဳလဲသြားမွဳဟာ အမ်ားျပည္သူရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေပၚ အယံုအၾကည္ကင္းမဲ့မွဳ ေပၚမွာ အေျခတည္ေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။


ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ေပၚေပါက္လာျခင္းရဲ႕ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းႏွစ္ခ်က္ဟာ perceived opportunities နဲ႕ structural opportunities တို႕ျဖစ္ေပမယ့္ structural opportunities ေတြ ရွိေနခ်ိန္မွာ လူထုဘက္ကေန ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အလမ္းေတြကို အမိအရ ဆုပ္ကိုင္ အသံုးျပဳႏိုင္ျခင္း မရွိတဲ့ အေျခအေနနဲ႕ structural opportunities မရွိပဲ လူထုဘက္ကေန ေတာ္လွန္ေရးႏိုးၾကားျခင္း ရွိေနတဲ့ အေျခအေနေတြလဲ ရွိႏိုင္ပါေသးတယ္။ ပထမအေျခအေနျဖစ္လာတဲ့အခါ လူထုအၾကားမွာ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားေအာင္ ျဖန္႕ျဖဴးျခင္း၊ လူထု၏ ေတာ္လွန္ေရးအေပၚ အာရံုစိုက္မွဳ ၾကီးထြားလာရန္ စည္းရံုးလွံဳ႕ေဆာ္ျခင္း၊ ေျပာက္က်ားလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း စတာေတြကို ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဘ၀ဟစ္တိုင္လွဳပ္ရွားမွဳမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျပီး လူထုအၾကားမွာ ေတာ္လွန္ေရးအသိမ်ား ႏိုးၾကားလာေစဖို႕ ၾကိဳးပမ္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္၀ဲေတာ္လွန္ေရး စာေပေတြမွာ ပထမအေျခအေနကေန ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ ေပၚထြက္လာေအာင္ ၾကိဳးပမ္းလွဳပ္ရွားမွဳဆိုင္ရာ သီအိုရီအေျမာက္အျမားကို ပညာရွင္ေတြနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြက ေရးသားပညာေပးထားခဲ့ၾကပါတယ္။


ဒုတိယအေျခအေနမွာ ေတာ္လွန္ေရးႏိုးၾကားမွဳေတြကေနတဆင့္ ေတာ္လွန္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား ေပၚထြက္လာေစေရးကိုေတာ့ critical-mass approach နဲ႕ resource-mobilization theory မ်ား ေဖာ္ထုတ္ျပီး၊ ပညာေပးထားခဲ့ၾကပါတယ္။ critical-mass approach အရ လူအမ်ားစုဟာ အခြင့္အလမ္းေတြကိုသာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားျပီး၊ အစိုးရရဲ႕ structural conditions ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားမွဳ နည္းပါးတယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအတိုက္အခံလွဳပ္ရွားမွဳမွာ လူအမ်ားပါ၀င္လာျခင္းတဲ့အခါမွာ အင္အားစုေတြအၾကားက ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာေစပါတယ္။ လူမွဳဖြဲ႕စည္းပံုသ႑ာန္ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳေတြမွာ အင္အားေကာင္းလာတာနဲ႕အမွ် လူအမ်ားပါ၀င္မွဳကလဲ တစတစ ပိုျပီး ျမင့္တက္လာပါတယ္။ Klandermans နဲ႕ Opp တို႕ရဲ႕ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ေတြအရ လွဳပ္ရွားမွဳ အင္အားၾကီးလာေလေလ၊ လူထုရဲ႕ ပူးေပါင္းလာႏိုင္မွဳ ေရခ်ိန္ ျမင့္မားလာေလေလ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။


ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူအမ်ားစုကေတာ့ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးကို ဒီရွဳေထာင့္ကေန သံုးသပ္ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးမတိုင္ခင္ကာလေတြမွာ အစိုးရဘက္ကေန ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွဳဆိုင္ရာ structural opportunities ေတြ သိပ္မရွိခဲ့ေပမယ့္ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ ေပၚေပါက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုေပၚေပါက္လာရမွဳဟာ အင္အားစုမ်ားအၾကားက ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအေပၚ လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမွဳ အင္အားၾကီးထြားလာရာကေန ေတာ္လွန္ေရးႏိုးၾကားမွဳ ေရခ်ိန္ျမင့္တက္လာပါတယ္။ အဲဒီကေန လွဳပ္ရွားမွဳေလးေတြကတဆင့္ အလႊာေပါင္းစံု လူထုပူးေပါင္းပါ၀င္မွဳႏွဳန္း ျမင့္တက္လာျပီး ေတာ္လွန္ေရးၾကီး ျဖစ္ပြားသြားခဲ့တာပါ။ Resource Mobilization theory ကေတာ့ အတိုက္အခံ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္၊ ေျခကုပ္ရယူႏိုင္မွဳ၊ အင္အားေတာင့္တင္းမွဳ အေျပာင္းအလဲေပၚမွာ မူတည္တဲ့ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေျပာင္းအလဲကို ဆိုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တျခားမူကြဲသီအိုရီေတြလဲ အမ်ားအျပားရွိပါေသးတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ေပၚေပါက္လာရျခင္းမွာ structural opportunities နဲ႕ perceived opportunities တို႕ဟာ အေရးၾကီးဆံုးႏွစ္ခ်က္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒါေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ သီအိုရီေပါင္းေျမာက္ျမားစြာကို ပညာရွင္မ်ားစြာက ေလ့လာဆန္းစစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။


ေတာ္လွန္ေရးသီအိုရီ ဆန္းစစ္ခ်က္စာတမ္းတေစာင္ မဟုတ္တဲ့အတြက္ အေသးစိတ္ ေရးသားေဖာ္ျပျခင္း မျပဳပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ ေပၚထြက္လာျခင္းအတြက္ structural opportunities နဲ႕ perceived opportunities တို႕ ေပါင္းဆံုရန္ လိုအပ္ခ်က္ကိုသာ ေရးသားတင္ျပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွစ္ေလးလံုး လူထုအေရးေတာ္ပံုၾကီး ေပၚထြက္လာခဲ့တာဟာ လူထုအတြင္းမွာ ေတာ္လွန္ေရး စိတ္ဓာတ္မ်ား ႏိုးၾကားေနမွဳ၊ လူထုနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရး ေရခ်ိန္ တသားတည္းရွိေနမွဳ၊ ႏိုင္ငံေရးတိုက္ပြဲဦးေဆာင္အဖြဲ႕အစည္းၾကီးမွ ေျမေအာက္ေကဒါမ်ား၏ လူထုစည္းရံုးေရးစြမ္းပကား စတဲ့ cognitive liberation တည္ေဆာက္ထားမွဳဆိုင္ရာ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းေတြမွာ ဖုန္းေမာ္အေရးအခင္းက အစျပဳခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳက early riser ျဖစ္သြားျပီး၊ structural conditions အေျပာင္းအလဲကို trigger လုပ္ႏိုင္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပႏိုင္ငံေရးေရခ်ိန္ အေျပာင္းအလဲေပၚ မူတည္ျပီး ထြက္ေပၚလာတဲ့ structural opportunities ေတြ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ ဒါကို ေျမေပၚေျမေအာက္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြက ေတြ႕ျမင္ျပီး cognitive liberation ေတြ ျမင့္မားလာေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အခါေကာင္းကို အမိအရ ဆုပ္ကိုင္ျပီး အသံုးျပဳႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ Organization Strength ဆိုင္ရာ အခ်က္တခုျဖစ္တဲ့ ပူးေပါင္းညွိႏွိဳင္းဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္မွဳမွာ အားနည္းသြားျခင္းေၾကာင့္သာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ မေပၚေပါက္ပဲ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ အဆံုးသတ္ေအာင္ပြဲကို မရရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။


ရွစ္ေလးလံုးေတာ္လွန္ေရးၾကီးရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာက်ေတာ့ ေျမေပၚေျမေအာက္လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ဆက္ျပီး ေပၚေပါက္ခဲ့ေပမယ့္ Structural opportunities က မရွိခဲ့ပါဘူး။ Perceived opportunities ေပၚမွာ အေျခခံျပီးေတာ့လဲ အင္အားခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေျပာင္းအလဲကိုလဲ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြက မျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါဘူး။ ေနာက္ဆံုး ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးၾကီး ေပၚထြက္လာခ်ိန္မွာ Perceived opportunities ေတြ အနည္းငယ္ရွိလာခဲ့ေပမယ့္ လူထုလူတန္းစား အလႊာအသီးသီး ပါ၀င္လာတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးၾကီးအျဖစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းႏိုင္မယ့္ cognitive liberation ျမင့္တက္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ့္ လူထုနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးတသားတည္း ရွိေနမွဳ အေျခအေနကို ျပင္ဆင္တည္ေဆာက္ထားျခင္း အားနည္းခဲ့ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ structural opportunities ကလဲ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို အားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးၾကီးက အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ေတာ္လွန္ေရး ခါးဆက္ ေခတၱျပတ္ေတာက္သြားခဲ့တာပါ။


အခုလက္ရွိအေျခအေနမွာက်ေတာ့ နအဖစစ္အုပ္စုဟာ ႏိုင္ငံတကာဖိအားနဲ႕ တပ္တြင္းစည္းလံုးမွဳ ျပိဳကြဲေရးကို ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေတာင္းဆိုေသာ ျပည္သူလူထုကို ေရႊရည္စိမ္ဒီမိုကေရစီျဖင့္ လွည့္စားႏိုင္ေရး တို႕အတြက္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေပၚအေျခခံတဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပဖို႕ ျပင္ဆင္ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ႏိုင္ငံေရးဖိအားေျဖေလွ်ာ့မွဳ အနည္းငယ္ကို ျပဳလုပ္လာၾကရပါတယ္။ ဒါေတြထဲမွာ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြဘက္ကေန structural opportunities ရရွိေစႏိုင္မယ့္ ႏိုင္ငံေရး လစ္ဟာမွဳေတြ အေျမာက္အျမား ပါ၀င္လာပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီကာလနဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးက်ားကြက္ေရႊ႕ရမွဳတိုင္းမွာ စစ္အုပ္စုဘက္က လစ္ဟာမွဳေတြ ေပၚထြက္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလစ္ဟာမွဳေတြကေန Structural opportunities ေတြကို ျပည္သူလူထုနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြ ပူးေပါင္းျပီး အခြင့္အခါေကာင္းအေနနဲ႕ အမိအရ ဆုပ္ကိုင္သြားမွာကို နအဖစစ္အုပ္စုအေနနဲ႕ ေၾကာက္ရြံ႕စိုးရိမ္မွဳေတြ ရွိေနေၾကာင္း ေျခလွမ္းအတိုးအဆုပ္ေတြကေန သိသာထင္ရွားေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ လူထုနဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးတသားတည္း မေပါင္းစပ္သြားေအာင္ ခြဲျခားတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႕ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲျပီးသြားရင္ စစ္အုပ္စုကပဲ အႏိုင္ရသြားျပီး၊ ေတာ္လွန္ေရးၾကီး ျပီးဆံုးသြားေတာ့မေယာင္ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးေတြကို စနစ္တက် ျပဳလုပ္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေတြဟာ perceived opportunities ထြက္ေပၚလာျခင္း မရွိေအာင္ ၾကိဳတင္စီမံ လုပ္ေဆာင္မွဳေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာက စစ္အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၁၀ အလြန္ကာလမွာ ရရွိလာမယ့္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီကလဲ ေရႊရည္စိမ္ဒီမိုကေရစီပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၀ ဟာ လမ္းဆံုး မဟုတ္ပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီကာလနဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလမွာ ေပၚထြက္လာမယ့္ structural opportunities ေတြကို perceived opportunities နဲ႕ ေပါင္းစပ္မွဳကေန လူထုေတာ္လွန္ေရးၾကီးကို အရွိန္အဟုန္ျမွင့္ ဆင္ႏႊဲေဖာ္ေဆာင္ဖို႕ ေတာ္လွန္ေရး အခြင့္အခါေကာင္းၾကီးသာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးကို ဆန္႕က်င္ကန္႕ကြက္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ရင္း cognitive liberation ျမင့္တက္လာေအာင္ ၾကိဳးပမ္းၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။


ဒါေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားအေနနဲ႕ ကြန္ယက္ခ်ိတ္ဆက္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အေတြးအေခၚ၊ လုပ္ဟန္နဲ႕ အဖြဲ႕အစည္း စုဖြဲ႕မွဳသ႑ာန္မ်ား ညွိႏွိဳင္းျခင္း၊ တပ္ေပါင္းစုမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ အနိမ့္ဆံုးဘံုလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းစတာေတြနဲ႕ Organization Strength ျမင့္မားလာေအာင္ ၾကိဳးပမ္းျပဳလုပ္ၾကဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။ တျပိဳင္နက္တည္းမွာပဲ ျပန္႕က်ဲေနတဲ့ ေကဒါေတြကို စုစည္းျပီး ျပည္တြင္းမွာ Cognitive Liberation ျမင့္မားလာေအာင္ စည္းရံုး၊ ျပင္ဆင္၊ ျမွဳပ္ႏွံ၊ တည္ေဆာက္၊ လွဳပ္ရွား စတဲ့ သ႑ာန္မ်ိဳးစံုနဲ႕ ေဆာင္ရြက္ဖို႕ လိုပါတယ္။ အဲဒီကေနတဆင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုက္မီနဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ အလြန္ကာလေတြမွာ ေပၚထြက္လာမယ့္ Structural opportunities ေတြကို ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အလမ္းေကာင္းအေနနဲ႕ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးက အမိအရ ဆုပ္ကိုင္အသံုးျပဳတဲ့ perceived opportunities ေတြ ေပၚထြက္လာဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအခြင့္အခါေကာင္းအား အမိအရ ဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ၾကိဳးပမ္းၾကပါစို႕။


ခင္မမမ်ိဳး (၇၊၇၊ ၂၀၁၀)


စာကိုးစာရင္း။ ။


Abrahamian, E (1982) Iran Between Two revolutions, Princeton, NJ: Princeton University Press


Goldstone, J. (1991) Ideology, Cultural Frameworks and the Process of Revolution, Theory and Society, Vol.20, pp. 405-53


Gramsci, A. (1971) Selections from the Prison Notebooks, Translated by Hoare, Q & Smith, G. N, New York: International Publishers


Hirsch, E. (1986) 'The Creation of Political Solidarity in Social Movement Organizations', The Sociological Quarterly, 27, pp. 373-87


Klandermans, B. (1904) 'Mobilization and Participation: Social-Psychological Expansions of Resource Mobilization Theory, American Sociological Review, Vol. 49, pp. 583-600


Kuran, T. (1989) 'Sparks and Prairie Fires: A Theory of Unanticipated Political Revolution', Public Choice, Vol. 61, pp. 41-74


Marwell, G. & Pamela, O. (1993) The Critical Mass in Collective Action: A Micro-social theory, Cambridge, UK: Cambridge University Press


McAdam, D. (1982) Political Process and the Development of Black Insurgency, 1980-1970, Chicago, IL: University of Chicago Press


Opp, K. (1988) 'Community Integration and Incentives for Political protest', International Social Movement Research, Vol.1, pp.83-101


Tarrow, S. (1994) Power in Movement: Social Movements, Collective Action and Politics, Cambridge, UK: Cambridge University Press


Tocqueville, A. (1955) The Old Regime and the French Revolution, Translated by Gilbert, S., Garden City, NY: Doubleday Anchor
 
ေသာင္းေျပာင္းေထြလာ ေရးခ်င္ရာရာ (၃)

 

ေသာင္းေျပာင္းေထြလာ ေရးခ်င္ရာရာ (၃)

တရုတ္ေငြေျကးေပၚလစီ

 

 

တရုတ္ယြမ္ေငြကို ေဒၚလာနဲ႔ အေသခ်ိတ္ထားတာကုိ ဒီေန႔ တနလၤာေန႔ကေနစ ဖ်က္ လုိက္ၿပီလုိ႔ စေနေန႔ညက တရုတ္ဗဟုိဘဏ္ PBC ကေၾကညာသြားတယ္။ ေၾကညာခ်က္ အေသးစိတ္ကုိ ေအာက္ကလင့္မွာ ဖတ္ရႈႏုိင္ပါတယ္။ တမ်က္ႏွာေတာင္ မရွိပါဘူး။ http://www.pbc.gov.cn/english/detail.asp?col=6400&id=1488

 

ဒီေၾကညာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပထမဆုံး သတိျပဳမိတာက တရုတ္ရဲ႕့လုပ္ပုံကုိင္ပုံပါ။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ေဒၚလာနဲ႔ခ်ိတ္ထားတာကုိ၊ peg လုပ္ထားတာကို ျဖဳတ္လုိက္တုန္းက လည္း ခုလုိပဲ PBC website မွာ ေၾကညာခ်က္တုိတုိေလး ထုတ္ျပန္တယ္။ ဘယ္သူမွ မထင္တဲ့ အခ်ိန္မွာ လုပ္တာပဲ။ တရုတ္ဟာ သူမ်ားက ဖိအားေပးလုိ႔ လုပ္ရတယ္ဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ဳိး မေရာက္ေအာင္ သိပ္သတိထားတယ္။ ထားပါေတာ့။

 

ေနာက္တခုက ‘တကယ္ float လုပ္တာလား၊ နည္းနည္း flexible ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာလား’ ဆုိတဲ့ ေမးခြန္းနဲ႔ ပတ္သက္တယ္။ အတိအက်ေျပာရရင္ managed float ပုံစံကို ေျပာင္းတာပဲ။

Starting from July 21, 2005, China has moved into a managed floating exchange rate regime based on market supply and demand with reference to a basket of currencies.

 

Managed floating rate system ကဘယ္လုိလဲဆုိတာ မေျပာခင္ အရင္ဆုံး freely floating system နဲ႔စရင္ေကာင္းမယ္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ freely floating system ဆုိတာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ သခ်ၤာက dimensionless point လုိ၊ frictionless surfaceလုိ အျပင္ေလာကမွ မရွိႏုိင္ပါဘူး။ ရိုးရုိးပုံမွန္ အခ်ိန္မွာေတာ့ ဗဟုိဘဏ္ေတြက ဘာမွ၀င္ မစြက္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပုံမွန္မဟုတ္တဲ့ အခ်ိန္ေတြ အထူးသျဖင့္ မၾကာေသးခင္ႏွစ္ေတြဟာ ဗဟုိဘဏ္ေတြ အင္မတန္မွ အလုပ္ရႈပ္တဲ့ႏွစ္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ ႏုိင္ငံႀကီးေတြမွာက အထူးသ ျဖင့္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပနဲ႔ ယူေကတုိ႔က ဗဟုိဘဏ္ေတြဆီမွာ forex market ထဲ တုိက္ရုိက္ ၀င္စြက္စရာမလုိဘဲ exchange rate ကို ကုိယ္လုိခ်င္တဲ့ အေနအထား ေရာက္ေစဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ tools ေတြရွိတယ္။ လတ္တေလာ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ မွာ အေကာင္းဆုံး ဥပမာက quantitative easing ေခၚတဲ့ ေငြကုိစက္ကေန ရုိက္ထုတ္ တဲ့နည္းပဲ။ ေျပာရရင္ ဆုံးမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ထားပါေတာ့။

 

ဒီ so-called free float စနစ္မွာ ဗဟိုဘဏ္တခုက သူ႔ပုိက္ဆံရဲ႕့တျခားပုိက္ဆံေတြနဲ႔ လဲလွယ္ႏႈန္းကို ေစ်းကြက္ကပဲ ဆုံးျဖတ္ပေစဆုိၿပီးထားထားတယ္။ တရက္ထဲမွာ၊ သီတင္း တပတ္မွာ၊ ဒါမွမဟုတ္တလ၊ သုံးလပတ္မွာ သူ႔ေငြက ဘယ္ေလာက္တက္တက္ က်က် သူက ဘာမွ၀င္မစြက္တာမ်ဳိး။ ေဒၚလာ၊ ယူရုိ၊ စတာလင္၊ ယန္း၊ လူနီ (ကေနဒီယံ ေဒၚလာကို ခ်စ္စႏုိးေခၚတဲ့နံမယ္)၊ ဆြတ္ဖရန္႔ စတဲ့ ေငြေတြအားလုံးဟာ so-called free float စနစ္ကုိ သုံးတဲ့အတြက္ သူတို႔ကို floating currency ေတြလုိ႔ေခၚတယ္။ ဗဟုိ ဘဏ္ေတြက exchange rate ကို၀င္မစြက္တဲ့ေငြေတြေပါ့။ (ဒါလည္း တကယ္ေတာ့ အတိအက်မမွန္ဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္မ်က္စိေရွ ့တင္ Swiss ဗဟိုဘဏ္က သူ႔ပုိက္ဆံကုိ တန္ဖိုး ခ်ခ်ပစ္တာ မႏွစ္ကတႏွစ္ထဲမွာ ႏွစ္ႀကိမ္ သုံးႀကိမ္ေလာက္လားမသိဘူး ရွိတယ္။)

 

တဘက္မွာ fixed exchange rate system က free float နဲ႔ဆန္႔က်င္ဘက္။ သူက တျခားပုိက္ဆံတခုခု၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရႊနဲ႔ခ်ိတ္ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေန႔ေခတ္မွာ ဘယ္သူ မွ ေရႊနဲ႔ မခ်ိတ္ေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ ေဒၚလာနဲ႔ခ်ိတ္ၾကတယ္။ ၂၀၀၈ ကေန ဒီကေန႔ထိ တရုတ္ရဲ ့exchange rate system ကအဲဒိပုံမ်ဳိး။ တေဒၚလာကို ၆.၈၃ ယြမ္နဲ႔ unofficially အေသခ်ိတ္ထားခဲ့တယ္။

 

ခုေတာ့ တရုတ္က ဒီအေသခ်ိတ္ထားတဲ့ စနစ္ကို ဒီမနက္ကစ စြန္႔လႊတ္လုိက္ၿပီး managed float system ကိုေျပာင္းေတာ့မယ္။ ဒီပုံစံကို တခ်ဳိ ့ကလည္း dirty float လုိ႔ ေခၚတယ္။ (ကြ်န္ေတာ္သိသေလာက္ေတာ့ ဘယ္ေငြေၾကးမွ တသက္လုံး clean float မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။) ခုပုံစံသစ္အရ ဗဟုိဘဏ္က မနက္မုိးလင္းတာနဲ႔ အဲဒိေန႔အတြက္ တရုတ္ ေငြနဲ႔ basket of currencies (တျခားပုိက္ဆံေတြစုထားတဲ့) ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းကို သတ္မွတ္ မယ္။ သတ္မွတ္ၿပီးရင္ အဲဒိေန႔မွာ ေငြအတက္အက်ကုိ ေစ်းကြက္လက္ကို အပ္လုိက္မယ္။ တခုေတာ့ရွိတယ္။ ပုိက္ဆံကုိ bandwidth တခုထဲကေန (ဥပမာ အေမရိကန္ ေဒၚလာနဲ႔ဆုိ အေပၚေအာက္ ၀.၅%) အျပင္မထြက္ႏုိင္ေအာင္ ဗဟုိဘဏ္က ထိန္းမယ္။ တရက္ထဲမွာ တရုတ္ေငြက အ၀ယ္လုိက္ၿပီး ၀.၅% ထိတက္လာရင္ ဗဟုိဘဏ္က fx ေစ်းကြက္ထဲကို တရုတ္ေငြေတြ ျဖည့္ေပးမယ္။ အဲဒိအခါ တရုတ္ေငြ supply ကမ်ားလာၿပီး ေအာက္ျပန္ က်သြားမယ္ေပါ့။ တခါ တရုတ္ေငြက ၀.၅% ထိက်သြားရင္ တရုတ္ဗဟုိဘဏ္က ေစ်း ကြက္ထဲကေန တရုတ္ေငြေတြကို ျပန္ဆဲြမယ္။ အဲဒိအခါ supply နည္းသြားၿပီး ယြမ္ေငြ တန္ဖုိး ျပန္တက္လာမယ္။ အုိေက..

 

တရုတ္က သူ႔ပုိက္ဆံလဲလွယ္ႏႈန္းကို သတ္မွတ္တဲ့အခါ ေဒၚလာတခုတည္းမဟုတ္ဘဲ ေျပာ ခဲ့တဲ့ basket of currencies ေတြနဲ႔သတ္မွတ္တာ။ ဒီပုိက္ဆံေတြက ဘယ္သူ႔ပုိက္ဆံ ဆိုတာ ဗဟုိဘဏ္က ခုေတာ့မေျပာဘူး။ ဒါေပမယ့္ အရင္တုန္းက (၂၀၀၅) တုန္းကေတာ့ ေဒၚလာ၊ ယူရုိ၊ ယန္း၊ ကိုရီးယား၀မ္ေတြက အဓိကအျဖစ္ပါတယ္၊ ေနာက္က်န္တဲ့ စကၤာပူေဒၚလာ၊ လူနီ၊ ေအာ္ဇီေဒၚလာ၊ ထုိင္းဘတ္၊ မေလးရင္းဂစ္၊ ရုသ်ွရူဘယ္နဲ႔ (မေကာင္းတတ္လုိ႔) ေပါင္စတာလင္ကုိ သာမည ေငြေတြအျဖစ္ ထည့္ေပးထားတယ္။

 

Therefore, the determination of the basket of currencies to trade weights is based. U.S., Eurozone, Japan and South Korea is currently China's most important trading partners, corresponding to the dollar, euro, Japanese yen, Korean won will naturally become the main currencies in the basket. In addition, Singapore, Malaysia, Russia, Australia, Canada, Thailand and other countries and also a larger proportion of China's trade, the currencies of these countrie

 

ဒီပုိက္ဆံေတြအားလုံးဟာ တရုတ္နဲ႔ အဓိကကုန္သြယ္ဘက္ႏုိင္ငံေတြရဲ ့ပုိက္ဆံေတြခ်ည္းပဲ။ တကယ္ေတာ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက တရုတ္ကုိ ဒိထက္မက ပုိလုပ္ေစခ်င္တာ။ bandwidth ကုိပိုက်ယ္ေစခ်င္တယ္။ freely float ကေတာ့ တရုတ္ကလည္း အရူးမွ မဟုတ္တာ၊ လုပ္မွာ မဟုတ္ဖူး။ သူမ်ားေျမွာက္ေပးတုိင္း၊ ျခိမ္းေျခာက္တုိင္း လုပ္ရရင္ သူ႔တုိင္းျပည္ အကုန္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ၿပီး အုံၾကြေပါက္ကဲြလာမွာ။ မလုပ္လုိ႔ အျပစ္ ေျပာရင္လည္း ေျပာတဲ့လူက မစဥ္းစားဘဲ မ်ွမ်ွတတမၾကည့္ဘဲ ေျပာတာ။ ခု managed float လုပ္တာေတာင္ တရုတ္ျပည္တြင္း export sector ကစီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြကုိ အတိုက္အခံလုပ္ၿပီးမွ ေျပာင္းရတာ ျဖစ္တယ္။

 

အေနာက္ႏုိင္ငံကလူေတြ ဖိအားေပးတာမေပးတာ အသာထား၊ တရုတ္အတြက္က ဒါကို လုပ္သင့္ေနတာ ၾကာၿပီ။ ပထမအခ်က္အေနနဲ႔ တရုတ္ျပည္ထဲမွာ stimulus package ကေန hot money ေတြအရမ္းကို ၀င္လာတယ္။ သိတဲ့အတုိင္း ၂၀၀၈ ၂၀၀၉ မွာ တကမၻာလုံး စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈႏႈန္းက်ေတာ့ တရုတ္က GDP ကိုထိန္းဖို႔ (ျပည္တြင္း စားသုံးမႈ domestic consumption က်မသြားေအာင္) သူ႔ႏုိင္ငံထဲက ဘဏ္ေတြကို ပုိက္ဆံအျပတ္ ေခ်းခုိင္းတယ္။ ဘဏ္ေတြကလည္း ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီးေခ်းတယ္။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ ႀကီးမွ တကယ့္ကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး ေခ်းတာ။ ၂၀၀၉ တႏွစ္လုံးမွာ သူ႔ရဲ ့money supply year on year figure က တလတလကို ၂၀ ကေန ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းထိရွိတယ္။

 

၂၀၀၈ ႏွစ္ကုန္မွာ ဘဏ္ေတြကထုတ္ေခ်းေငြနဲ႔ ေနာက္ေလးလအၾကာထုတ္ေခ်းေငြက ေျခာက္ဆေလာက္ ကြာတယ္။ တဘက္မွာ တရုတ္အစုိးရက ဘဏ္တုိးႏႈန္းကုိ ဟုိးေအာက္ ကိုႏွိမ့္ထားေတာ့ တရုတ္ရဲ႕့ပကတိ အတိုးႏႈန္း (real interest rates) က အႏုတ္ျပ ေနတယ္။ ဆုိလုိတာက အလြယ္ေျပာရရင္ ေငြေဖာင္းပြမႈႏႈန္းက ဘဏ္တုိးႏႈန္းထက္ အမ်ား ႀကီးျမင့္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ လူေတြက ဘဏ္မွာ cash မထားေတာ့ဘူး။ အဲဒိပုိက္ဆံေတြက ဘယ္ေရာက္ကုန္လဲဆုိေတာ့ real estate ေတြဆီကိုေရာက္ကုန္တယ္။ ေဟာင္ေကာင္တုိ႔၊ ရွန္ဟုိင္းတို႔က အိမ္ေစ်းေတြဟာ မႏွစ္က တႏွစ္ထဲမွာ တကယ့္ကို ေၾကာက္ခမန္းလိလိ တက္တာ။ အိမ္ေတြတင္မက ဆုိင္ခန္းေစ်းေတြလည္း အဆမတန္တက္တာပဲ။ လူေတြကို ပုိက္ဆံနဲ႔ speculate လုပ္ေအာင္ အားေပးအားေျမွာက္ျပဳေနသလုိပဲ။ ေနာက္ money supply ကမ်ားလြန္းတဲ့အခါ inflation ကေနာက္ကလုိက္လာတယ္။ ေစ်းေတြ ခုန္ခုန္ တက္တယ္။ တဘက္မွာ ရတဲ့လစာက အဲ့သေလာက္ လုိက္မတက္ဘူး။ အက်ဳိးဆက္ အားျဖင့္ မၾကာေသးခင္က တရုတ္က စက္ရုံေတြမွာ အလုပ္သမားေတြ ဆႏၵျပတာေတြ ေတြ႔လာရတာပဲ။

 

ဒီေတာ့ တရုတ္ကေငြေဖာင္းပြမႈကိုလည္း ေလ်ွာ့ဖုိ႔ အဖုံးေလးနည္းနည္းလွပ္ဖုိ႔လုိလာတယ္။  အဲဒိမွာ ခု managed float system ကိုေျပာင္းတာပဲ။ ဒီလုိမေျပာင္းခင္ ၾကားထဲမွာ တျခားအစီအမံေတြနဲ႔ hot money ကို ထိန္းၾကည့္ေသးတယ္။ liquidity ကိုျပန္ရုပ္ တယ္လုိ႔လည္း တခ်ဳိ႕့ကေခၚတယ္။ ဥပမာ ဘဏ္ေတြကို reserve requirements အရန္အျဖစ္ထားခုိင္းတဲ့ေငြပမာဏကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ျမွင့္ပစ္တယ္။ ဒါေတာင္မွလည္း သူ႔နာလန္ံျပန္ထူေရး အစီအစဥ္က အရွိန္ေကာင္းလြန္းေတာ့ ခ်က္ခ်င္း မသိသာဘူး။

 

ခု managed float စနစ္ကိုေျပာင္းတဲ့အခါ တရုတ္ပုိက္ဆံဟာ က်ိန္းေသေပါက္ အား ေကာင္းလာမွာဘဲ။ ၂၀၀၅ ကေန ၂၀၀၈ တုန္းက ဒီပုံစံကို ေျပာင္းေတာ့ သုံးႏွစ္အတြင္းမွာ သူ႔ပုိက္ဆံက ေဒၚလာနဲ႔လဲႏႈန္းမွာ ၂၅ % ေလာက္ထိ တက္လာတယ္။ ခုလည္း တက္မွာဘဲ။ အဲဒိအခါတရုတ္ေတြရဲ ့၀ယ္ႏုိင္အားက ပိုေကာင္းမယ္။ ဥပမာ အရင္က တရုတ္ပုိက္ဆံ တရာနဲ႔ သံရုိင္း တခြက္စာရရင္ ခုဆို တခြက္ေက်ာ္ေက်ာ္ရမယ္။ import ေတြ၊ သြင္းကုန္ေတြက တရုတ္ေငြနဲ႔ဆုိ ေစ်းက်လာတဲ့သေဘာေပါ့။ အက်ဳိးဆက္အားျဖင့္ သူ႔ႏုိင္ငံထဲမွာ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျပန္က်လာဖုိ႔ရွိတယ္။ ေနာက္တရုတ္ရဲ႕့ အဓိက ကုန္သြယ္ ဘက္ႏုိင္ငံေတြကလည္း ဒါကုိေက်နပ္တယ္။ သူတို႔က တရုတ္ကုိ ပစၥည္းပုိေရာင္း ႏုိင္ေတာ့ မယ္လုိ႔ ေမ်ွာ္လင့္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ ထုိင္းတို႔၊ မေလးရွားတို႔၊ ၾသစေၾတးလ်တုိ႔က သိပ္သေဘာက်တယ္။ ဒီႏုိင္ငံေတြရဲ ့monetary policy ဟာ တရုတ္ၾသဇာေအာက္ကို လုံးလုံးေရာက္ေနတာ ဘယ္လိုမွ ျငင္းလုိ႔မရဘူး။ ဥပမာ ေအာ္ဇီဆုိရင္ အဓိကက သထၳဳ ေတြ hard commodity ေတြထုတ္တာ။တရုတ္က hard commodity ၀ယ္အားနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ GDP ကလုိက္ေျပာင္းရတာကုိး။ မႏွစ္က တႏွစ္လုံးမွာ တရုတ္ရဲ႕ stimulus အစီအစဥ္  ေတြနဲ႔ ၾသစေၾတးလ်ကေန သထၳဳေတြ အမ်ားႀကီး ၀ယ္ျဖစ္ၿပီး ဒီအတြက္ေၾကာင့္ပဲ ၾသစ ေၾတးလ်ဟာ ရွားရွားပါးပါး technical recession ကုိေရွာင္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ၾသစေၾတးလ်ဟာ သုံးလပတ္ကာလတခုပဲ စီးပြားေရး ဖံြ႔ၿဖိဳးမႈႏႈန္း အႏုတ္ျပၿပီး ေနာက္သုံး လပတ္မွာ အႏုတ္မျပေတာ့ဘူး။ အဲဒိအတြက္ေၾကာင့္ပဲ မႏွစ္က Aussie ဗဟုိဘဏ္က ဘဏ္တုိးႏႈန္းေတြကုိ ေလးလေလာက္လားမသိဘူး ဆက္တုိက္ျမွင့္ခဲ့ရတာ။ ထုိင္းတုိ႔၊ မေလးတုိ႔ဆုိလည္း အလားတူပဲ။ ဒီႏုိင္ငံေတြက သူတို႔ရဲ႕့ဘဏ္တုိးႏႈန္းကို တရုတ္ဘဏ္ တုိးႏႈန္းနဲ႔ ဟန္ခ်က္ညီသြားေနရတာ။ တရုတ္ေငြက မတက္ဘဲ သူတို႔ေငြက တက္ရင္ သူတို႔ export ထိခုိက္မယ္။ တဘက္မွာ ကုိယ့္ေငြကို တရုတ္နဲ႔ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ လုိက္ခ်ထား ရေတာ့ သူတို႔ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ inflation ကလုိက္လာတယ္။ သိပ္ဒုကၡေရာက္တယ္။ အဲဒိ ေတာ့ တရုတ္ေငြတန္ဖိုးတက္တာ သူတို႔က သိပ္ျမင္ခ်င္ၾကတာ။

 

တရုတ္ရဲ ့ခုေနာက္ဆုံး monetary policy အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေကာင္း ဘက္က ၾကည့္လို႔ရတာက တရုတ္ေတြရဲ ့consumption အားေကာင္းလာတဲ့အခါ သူ႔ရဲ ့ ကုန္သြယ္ဘက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕့ တရုတ္ကိုကုန္ပစၥည္းတင္ပုိ႔မႈ ပိုအားေကာင္းလာဖို႔က ေသခ်ာ သေလာက္ရွိတယ္။ ဒီအက်ဳိးအျမတ္ကုိ ဒီကုန္သြယ္ဘက္ေတြရဲ႕ ကုန္သြယ္ဘက္ေတြ လည္း အက်ဳိးခံစားရဖြယ္ရွိတယ္။

 

တဘက္မွာ တရုတ္ကခုဆုိ အရင္ကထက္ ပိုသုံးလာႏုိင္ၿပီ။ တႏုိင္ငံလုံး GDPတင္မကဘဲ သူ႔ပုိက္ဆံက တန္ဖုိးတက္လာၿပီဆုိရင္ consumption per capita တဦးခ်င္းသုံးအား GDP per capita ကလည္းပိုေကာင္းလာမွာဘဲ။ ဒါဆုိရင္ တကမၻာလုံးမွာ ကုန္ပစၥည္းေစ်းေတြက အတက္ဘက္ကုိပဲ ဦးတည္လာဖုိ႔ ရွိတယ္။ ဥပမာ တရုတ္ေၾကညာခ်က္ထြက္ၿပီး တနလၤာ ေန႔မွာဘဲ ေရႊေစ်းဟာ အျမင့္ဆုံးအမွတ္ကို ေရာက္သြားတယ္။ တရုတ္ေငြအားေကာင္း တဲ့အခါမွာ ေဒၚလာနဲ႔သတ္မွတ္တဲ့ ေရႊေစ်းက တရုတ္ေငြနဲ႔ဆုိ ေစ်းက်လာမယ္။ တရုတ္က ပုိ၀ယ္ႏုိင္မယ္။ အလားတူပဲ တျခားကုန္ပစၥည္းေတြဟာလည္း ေစ်းလုိက္တက္လာမွာဘဲ။ တရုတ္ျပည္ထဲေနတဲ့လူအတြက္ေတာ့ ေကာင္းေပမယ့္ တျခားလူေတြအတြက္ေတာ့ ေစ်း ေတြဟာ ပိုပိုႀကီးလာေတာ့မယ္။ ဒါကို တကမၻာလုံးက လက္ခံမလားဆိုတာ ေမးစရာဘဲ။ လက္မခံရင္ တရုတ္နဲ႔ တျခားႏုိင္ငံေတြၾကားမွာ နားလည္မႈကြာဟမႈက ပိုႀကီးလာဖုိ႔ရွိတယ္။ ဒါကို ဘယ္သူကမွ လုိလားမယ္ မထင္ဘူး။

 

အရႈံးဘက္မွာ ေနရမယ့္လူေတြက ခုအေမရိကန္တုိ႔၊ ဥေရာပတုိ႔မွာ ေနေနတဲ့လူေတြ။ တရုတ္ေတြ၊ အာရွတုိက္သားေတြရဲ႕့ပုိက္ဆံေတြ တန္ဖုိးျမင့္ၿပီး ၀ယ္ႏုိင္အား တက္တယ္ ဆုိတာ၊ အေနာက္ႏုိင္ငံကလူေတြရဲ႕့၀ယ္ႏုိင္အား က်တာနဲ႔တူတူပဲ။ မန္ခ်က္စတာ ယူႏုိက္ တစ္ကုိ ၀ယ္ဖုိ႔ တရုတ္က အရင္က ယြမ္သန္းရွစ္ေထာင္ေလာက္ သုံးရရင္ ခုဆုိအဲဒိ ပုိက္ဆံနဲ႔ မန္ခ်က္တင္မကဘူး။ ေနာင္ဆုိ ဘတ္ကင္ဟမ္နန္းေတာ္ပါ အဆစ္ရႏုိင္မယ္။ (ဟဲဟဲ ဒါကေတာ့ နည္းနည္းပုိေျပာတာပါ) ေနာက္ တရုတ္ကုိ capital inflow ဘယ္ ေလာက္တက္လာမလဲ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဒါလည္း ဘယ္သူမွ ေသခ်ာမသိေသးဘူး။

ေသခ်ာတာေနာက္တခုက တရုတ္ရဲ ့တဦးခ်င္း ဂ်ီဒီပီ GDP per capita တက္လာတဲ့အခါ သူတင္မက တကမၻာလုံးရဲ႕့သုံးအားျဖဳန္းအားကို ကမၻာေျမက ဘယ္ေလာက္ ေတာင့္ခံႏုိင္ မလဲ။ တရုတ္လူဦးေရ သန္းတေထာင္ေက်ာ္ဆုိတာ နည္းနည္းေနာေနာမဟုတ္ဖူး။ ဒီေတာ့ တကမၻာလုံးရဲ ့productivity အခ်ဳိးတူ လုိက္မတက္ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ပူညံပူညံ စကားမ်ားတာေတြကို ခဏခဏ ၾကားလာရဖုိ႔ ရွိတယ္။ စကားမ်ားရုံေလာက္ဆုိ ကိစၥ မရွိေပမယ့္ အဲဒိထက္ ပိုလာရင္ ဘယ္ႏွယ့္လုပ္ၾကမလဲ။

 

ဒီကိစၥဟာ အင္မတန္မွ စိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းေတြပဲ။ တထုိင္တည္းနဲ႔လဲ ေျပာလုိ႔ကုန္မွာ မဟုတ္ဖူး။ ေနာက္ပုိင္း ျဖစ္ေပၚတုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ဆက္ေရး ပါဦးမယ္။

 

၀တုတ္

 
«StartPrev1234567NextEnd»

Page 1 of 7
©2009-12 အေရွ ့မိုးေကာင္းကင္