စကားဦး

၂၁ ရာစု တာထြက္စမွာ ႏုိင္ငံအသီးသီး ဖြံ ့ျဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ အလုအယက္ ျပိဳင္ဆိုင္ေန ၾကစဥ္ ဗမာျပည္ဟာ စစ္အစုိးရ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ စစ္ဗ်ဴ ရုိကရက္ယႏၱရားဆိုတဲ့ ‘စစ္သံုးစစ္’လက္ေအာက္မွာ ဖြံ႔ ၿဖိဳးမွဳအ နိမ့္ဆံုးႏုိင္ငံဘ၀က ရုန္းမထြက္ႏုိင္ဘဲ ပိန္လွီ ျငိဳး ေျခာက္ အေမွာင္ထုေအာက္ က်ေရာက္ေနပါတယ္။
နယ္ခ်ဲ႔ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမိ်ဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတိုက္ပြဲ၀င္ မိ်ဳးဆက္ေဟာင္းမ်ား၊ ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲ၀င္ ရွစ္ေလးလံုးန ဲ့ ၂၀၀၇ မိ်ဳးဆက္သစ္မ်ားရဲ့ ျပည္သူ႔ဘ၀ အေတြ႔အၾကံဳခံစားခ်က္ ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မွဳနဲ႔ ၊ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို ရသ၊ သုတ ၊ က႑ အသီးသီးနဲ႔ ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပတဲ့ စာမူမ်ားကို တတပ္တအား
စုစည္းေဖာ္ျပဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။

၂၀၁၀ လြန္ရင္ နိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းအသစ္ ေပၚေတာ့မယ္။
အဲဒီအခင္းအက်င္းအသစ္မွာ စစ္အာဏာရွင္ကို ဘယ္လို တိုက္ဖ်က္ၾကမလဲ၊ ျပည္သူ႔ အင္အားကို ဘယ္လို စုစည္းၾကမလဲဆိုတဲ ့ လမ္းစဥ္ျပသနာၾကီးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေတာ္လွန္တဲ႔ တိုးတက္တဲ့ အျမင္ ဟူ သမွ် ကို စုစည္း ေဖာ္ျပေပးဖို႔ ထုတ္ေ၀ပါတယ္။
ပန္းေပါင္းတရာ ေ၀ဆာပြင့္ဖူး ဒီမုိကေရစီ အရုဏ္ ဦး သို႔ ရည္စူးျပီး အေရွ ့မိုးေကာင္ကင္ကို ျဖန္ ့က်က္လိုက္ပါတယ္။

၂၀၀၉ ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္

 

 

  • crystalthinktank
  • crystalthinktank
  • crystalthinktank
  • crystalthinktank
mod_vvisit_counterToday63
mod_vvisit_counterYesterday169
mod_vvisit_counterThis week719
mod_vvisit_counterLast week1243
mod_vvisit_counterThis month1444
mod_vvisit_counterLast month5304
mod_vvisit_counterTotal Vistors51699

Online Guests: 11
Your IP: 38.107.191.85
,
Today: Sep 09, 2010
သုေတသနစာတမ္း
ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း ၁၀-အဆက္) အဆံုးသတ္

ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း ၁၀ အဆက္)  နိဂံုးပုိင္း

 

 

ဥေရာပတုိက္သည္ ဘုိနာပတ္ (၂) ေယာက္အတြက္ဆုိလွ်င္ သိပ္ၿပီးငယ္လြန္းေနသည္မုိ႔ ဘုိနာပတ္တေယာက္က သမုိင္းဇာတ္ခုံေပၚက ဆင္းေပးလုိက္ရပါသည္။ ဆင္းေပးလုိက္ရတဲ့ တေယာက္ကေတာ့ လူဝီဘုိနာပတ္ပါ။ ဘစ္စ္မတ္ ေအာင္ပြဲခံသြားခဲ့ပါသည္။ ပရပ္ရွားဘုရင္ ဝီလီယံသည္ ဂ်ာမန္အင္ပါယာကေလး (ၾသစတီးရီးယား မပါ) ကုိ (၁၈၇၁) ခုႏွစ္မွာ ပရပ္ရွား လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါသည္။

လူဝီဘုိနာပတ္သည္ (၁၈၇ဝ) ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ (၁) ရက္ေန႔တြင္ သုံ႔ပန္းျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ သူ သုံ႔ပန္းျဖစ္အၿပီး စက္တင္ ဘာလ (၄) ရက္ေန႔အေရာက္တြင္ ပဲရစ္ေတာ္လွန္ေရး ေပၚထြက္လာခဲ့ေလသည္။

ျပင္သစ္အင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္သည္ ကေလးမ်ားကစားသည့္ သဲပုံအိမ္ကေလးပမာ ျပိဳကြဲပ်က္စီးသြားၿပီး သမၼတႏုိင္ငံ ကုိ တဖန္ ျပန္လည္ေၾကညာရျပန္သည္။

သုိ႔ရာတြင္ ျပင္သစ္ျပည္၏ တံခါးေပါက္မွာ ရန္သူေတြ ေရာက္ေနၿပီ။ ပရပ္ရွားသည္ ခုခံစစ္ပြဲအဆင့္ကုိ ေက်ာ္လြန္ၿပီး က်ဴးေက်ာ္စစ္ဆင္လုိက္ပါၿပီ။ စက္တင္ဘာလ (၁၉) ရက္ေန႔တြင္ ပဲရစ္ျမိဳ႔ကုိ ဝုိင္းထားလိုက္ၾကသည္။

ျပင္သစ္အင္ပါယာ၏ စစ္တပ္ေတြကေတာ့ မက္ဇ္ျမိဳ႔မွာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မရွိေအာင္ အဝုိင္းခံခဲ့ၾကရသည္။ သုိ႔မဟုတ္ လွ်င္လည္း ဂ်ာမဏီမွာ သုံ႔ပန္းျဖစ္ေနၾကရသည္။ ဤသုိ႔ေသာ အေရးေပၚအေျခအေနတြင္ ယခင္ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔မွ ပဲရစ္ကုိယ္စား လွယ္မ်ားကုိ သူတုိ႔ဘာသာ “အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးအစုိးရ” တရပ္ ဖြဲ႔စည္းၾကဖုိ႔ ျပည္သူလူထုက ခြင့္ျပဳေပးလုိက္ရသည္။ ထုိစဥ္ အခ်ိန္အခါႏွင့္ အေျခအေနမ်ားအေလ်ာက္ ကာကြယ္ေရးရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ အေလာသုံးဆယ္ ခြင့္ျပဳေပး လုိက္ရ ျခင္း ျဖစ္၏။ သည့္ေနာက္တြင္မူ လက္နက္ကုိင္ႏုိင္စြမ္းရွိေသာ ပဲရစ္ျမိဳ႔သားမွန္သမွ် အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္ထဲ ဝင္ၿပီး လက္နက္ကိုင္ခဲ့ရသည္။ ပဲရစ္လူထုသည္ တပ္ရင္း (၁၉၄) ရင္းကုိ ဖြဲ႔ၿပီး ခုခံေရးစစ္ပြဲမွာ တက္တက္ျကြျကြ ပါဝင္ဆင္ႏႊဲ ခဲ့ၾကသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ယခုအခါတြင္ လက္နက္ကုိင္ထားသူမ်ားအတြင္း၌ အလုပ္သမားေတြက အမ်ားစု ျဖစ္ေနသည္၊။ သုိ႔ရာ တြင္ အခ်ိန္ဘာမွမၾကာလုိက္ေသးခင္ လုံးဝနီးပါး ဓနရွင္ေတြျဖစ္ၾကသည့္အစုိးရႏွင့္ လက္နက္ကုိင္ထားေသာ ပစၥည္းမဲ့တုိ႔ အၾကား အတုိက္အခံျဖစ္မႈသည္ အတိအလင္း ပဋိပကၡအျဖစ္ ေပါက္ကြဲေပၚထြက္လာသည္။ အေၾကာင္းမူကား ကာကြယ္ေရး အစုိးရသည္ လူထုကုိ လွည့္ဖ်ားကာ ပရပ္ရွားတုိ႔ကုိ အည့ံခံဖုိ႔ ႀကံစည္ခဲ့ၾကသည့္အတြက္ ျဖစ္သည္။

ဤသည္တြင္ ေအာက္တုိဘာ (၃၁) ရက္ေန႔မွာ ဘလန္ကြီး ေခါင္းေဆာင္ၿပီး “အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးအစုိးရ”ကုိ ပုန္ကန္ၾကသည္။ အလုပ္သမားတပ္ရင္းမ်ားသည္ ျမိဳ႔ေတာ္ခန္းမကုိ မုန္တုိင္းဆင္တုိက္ခုိက္ၿပီး အစုိးရအဖြဲ႔ဝင္တခ်ဳိ႔ကုိ ဖမ္းဆီး လုိက္ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဓနရွင္ေပါက္စ တပ္ရင္းတခ်ဳိ႔က ၾကားဝင္လာမႈေၾကာင့္ ဖမ္းထားသူေတြကုိ ျပန္လႊတ္ေပးလုိ္က္ ရသည္။ ႏုိင္ငံျခားတုိင္းတပါး စစ္အင္အားတရပ္၏ ဝုိင္းဝန္းျခင္းခံေနရေသာျမိဳ႔ေတာ္အတြင္းမွာ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္မေနေစလုိ သည့္ လူထုႀကီး၏ဆႏၵ ေၾကာင့္ အစုိးရသည္ ပုိေနၿမဲ က်ားေနၿမဲဆုိသလုိ သူ႔ေနရာသူ ျပန္ရသြားသည္။

ျပည္သူလူထုက (၁၈၇၁) ခုႏွစ္၊  ဇန္နဝါရီ (၂၂) ရက္ေန႔တြင္ ထပ္မံပုန္ကန္ခဲ့ေသးသည္။ သုိ႔ရာတြင္ မေအာင္ျမင္ ခဲ့ပါ။ ေနာက္ဆုံးက်ေတာ့ (၁၈၇၁) ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ (၂၈) ရက္ေန႔တြင္ အဝုိင္းခံေနရသည့္အတြက္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ ျဖစ္ေနရေသာ ပဲရစ္သည္ ရန္သူေတြကုိ အေလွ်ာ့ေပးလုိက္ရသည္။ သုိ႔ရာတြင္ စစ္ပြဲသမုိင္းမွာ တခါမွ် မႀကဳံခဲ့ဖူးေသးသည့္ ဂုဏ္ပုဒ္ေတြႏွင့္ပါ။

ခံကတုတ္ေတြမွာ လက္နက္ခ်ကုန္ၾကသည္။ ျမိဳ႔တံတုိင္းေတြမွာ ေသနတ္လက္နက္မ်ားမရွိေတာ့။ ေရွ႔တန္းက ကာကြယ္ေရး တပ္ရင္းႀကီးမ်ားႏွင့္ ကာကြယ္ေရးလႈပ္ရွားတပ္မ်ားက လက္နက္ေတြကုိ အပ္လုိက္ၾကၿပီး သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ စစ္သုံ႔ပန္း ျဖစ္သြားၿပီဟု ထင္ထားလုိက္ၾကသည္။

သုိ႔ရာတြင္ အလုပ္သမားမ်ားပါဝင္ေသာ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္ကသူတုိ႔၏ ေသနတ္လက္နက္မ်ားကုိ တင္း တင္းက်ပ္က်ပ္ ဆက္လက္ဆုပ္ကုိင္ထားၿပီး အႏုိင္ရသူေတြႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေလာက္သာ လုပ္ခဲ့ၾကေလသည္။

သည့္အတြက္ အႏုိင္ရသူတုိ႔သည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔ေတာ္တြင္းသုိ႔ ေအာင္ပြဲခံဖုိ႔ ဝင္မလာရဲၾကေတာ့။ သူတုိ႔သည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔ ေတာ္ ၏ ေသးငယ္လွသည့္ ေထာင့္ေနရာေလးတခုကုိသာ သိမ္းရဲသိမ္းႏုိင္ခဲ့ပါသည္။ ထုိမွ်မက သည္ေထာင့္ကေလး ဆုိတာက လည္း အပန္းေျဖ ပန္းၿခံေတြ၏ တစိတ္တပုိင္းေနရာကေလးမွ်သာပါ။ ေနာက္ၿပီး သည္ေထာင့္ေနရာကေလးေလာက္ကုိ ေတာင္မွ သူတုိ႔ ရက္နည္းနည္း ေလာက္ပဲ သိမ္းႏုိင္ခဲ့တာပါကလား။

သည္အခ်ိန္အေတာအတြင္း ပဲရစ္ျမိဳ႔ကုိ ၁၃၁ ရက္တုိင္တုိင္ ဆက္တုိက္ ဝုိင္းထားခဲ့သည့္ ရန္သူေတြသည္ ယခုေတာ့ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ပဲရစ္က လက္နက္ကုိင္အလုပ္သမားမ်ား၏ ဝုိင္းဝန္းထားမႈကုိ ခံေနၾကရပါပေကာ။ ပဲရစ္အလုပ္သမားတုိ႔သည္ ႏုိင္ငံျခားစစ္ႏုိင္သူမ်ားကုိ ခြင့္ျပဳေပးထားသည့္ က်ဥ္းေျမာင္းစြာ ကန္႔သတ္ထားေသာ ေထာင့္ေနရာကေလးမွေနၿပီး ဘယ္‘ပရပ္ ရွား’  တဦးတေယာက္ မွ် ေရွ႔တက္မလာရေအာင္ မ်က္ျခည္မျပတ္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈေနၾကေလသည္။

သူတုိ႔ေရွ႔ေမွာက္မွာပင္ အင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္၏တပ္ေတြ လက္နက္ခ်ကုန္တာ ႀကဳံေတြ႔ခဲ့ရေသာ ပရပ္ရွားတပ္မေတာ္ အတြက္ ပဲရစ္အလုပ္သမားမ်ား၏ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္သည္ ေလးစားဖြယ္ ျဖစ္ေနပါေတာ့သည္။ ေနာက္ၿပီး ေတာ္လွန္ေရး၏ အုိးအိမ္ျဖစ္ေသာ ပဲရစ္ကုိ လက္စားေခ်ဖုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည့္ ပရပ္ရွား မင္းညီမင္းသားတုိ႔မွာလည္း ဒီလက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ဒီ လက္နက္ကုိင္ အလုပ္သမားတုိ႔ကုိ မတ္မတ္ရပ္ၿပီး အရုိအေသေပးဖုိ႔ႏွင့္ အမွန္တကယ္ အေသအခ်ာ အေလးျပဳဖုိ႔ခုိင္းေစျခင္း ခံေနရပါပေကာ။

စစ္ပြဲအတြင္း ပဲရစ္အလုပ္သမားတုိ႔သည္ တုိက္ပြဲကုိ ႀကံ႔ႀကံ႔ခုိင္ခုိင္ ဆက္တုိက္သြားဖုိ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ တင္းတင္း က်ပ္က်ပ္ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကသည္။

သုိ႔ရာတြင္ (၁၈၇၁) ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ (၂၈) ရက္ေန႔မွာပဲ “အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးအစိုးရ”သည္ ပရပ္ရွားကုိ အည့ံခံေရး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိခဲ့ၿပီး သုိင္းယားစ္ (၁၇၉၇- ၁၈၇၇) အား အစုိးရဖြဲ႔ေစခဲ့သည္။ သုိင္းယားစ္သည္ မူလက ဘုရင္စနစ္ဂုိဏ္းသား ဝန္ႀကီးတဦး ျဖစ္ၿပီး မီးစင္ၾကည့္ကျပတတ္သူတဦးသာ။

သုိင္းယားစ္က အစုိးရ၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပုိ္င္သစ္ျဖစ္လာသည့္ ယခုအခါတြင္ ပဲရစ္အလုပ္သမားတုိ႔၏ လက္ထဲတြင္ ေသနတ္ေတြ ရွိေနသမွ် ေျမရွင္ႀကီးမ်ား၊ အရင္းရွင္ႀကီးမ်ားစေသာ ပုိင္ဆုိင္သူလူတန္းစားတုိ႔၏ အုပ္စုိးမႈသည္ အၿမဲတေစ အႏၱရယ္ ရွိေနလိမ့္မည္ ဆုိေသာအခ်က္ကုိ သူ နားလည္လုိက္မိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သူ၏ ပထမဦးဆုံး လုပ္ငန္း ကေတာ့ အလုပ္သမားမ်ားကုိ လက္နက္ျဖဳတ္ဖုိ႔ ႀကဳိးပမ္းေရးပါပဲ။

သုိင္းယားစ္ အစုိးရသည္ ပရပ္ရွားကုိ နယ္ေျမတခ်ဳိ႔ ခြဲေဝေပးၿပီး ျပင္သစ္ဖရန္႔ေငြ ကုေဋ (၅ဝဝ) ေလ်ာ္ေၾကး ေပးခဲ့သည္။ ဒီေနာက္တြင္မူ အလုပ္သမားမ်ားကုိ ႏွိပ္ကြပ္ဖုိ႔ ႀကံစည္သည္။ ျပည္တြင္းစစ္အတြက္ ျပင္ဆင္သည္။ သူ၏ အစုိးရကုိလည္း ဗာေဆးျမိဳ႔သုိ႔ ေရႊ႔ေျပာင္းလုိက္သည္။

(၁၈၇၁) ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၁၅) ရက္ေန႔တြင္ သုိင္းယားစ္သည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔သုိ႔ တပ္မ်ား လွ်ဳိ႔ဝွက္ေစလႊတ္ၿပီး ျပည္သူ လူထု၏ အေျမာက္ႀကီးကုိ သိမ္းယူဖုိ႔ လုပ္သည္။ ဤအေျမာက္ႀကီးမွာ ျပည္သူလူထုက ပဲရစ္ျမိဳ႔ေတာ္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ လူထု၏ ရန္ပုံေငြႏွင့္ လုပ္ထားခဲ့သည့္ အေျမာက္ႀကီး ျဖစ္သည္၊ ဤအေျမာက္ႀကီးကုိ အစုိးရက လာလုသည့္သတင္း ပဲရစ္တျမိဳ႔လုံးသုိ႔ ပ်ံ႔ႏွံ႔သြားေလၿပီ။ ဤသည္တြင္ ပဲရစ္ျပည္သူလူထုတုိ႔က ေဖာက္ျပန္ေရးစစ္တပ္အား ဝုိင္းထားလုိက္ၿပီး တပ္မွဴး မ်ားကုိ ဖမ္းဆီးထားလုိက္သည္။ ပဲရစ္သည္ တေသြးတည္း တသားတည္း စည္းလုံးလာမိၿပီ။

ဤေန႔တြင္ပင္ ပဲရစ္ပစၥည္းမဲ့တုိ႔သည္ “အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရး တပ္ေကာ္မတီ” ကုိ ထူေထာင္ခဲ့ၿပီး ဒီမုိကေရစီ ဆုိရွယ္လစ္ သမၼတႏုိင္ငံ ထူေထာင္ရန္ ေဆာ္ေၾသာလုိက္သည္။ ဒီေကာ္မတီအေပၚ မာ့က္စ္က တန္ဖုိးထားၿပီး အကဲျဖတ္ ခဲ့သည္။ “အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္ေကာ္မတီသည္ တုိက္ခုိက္ေရးတပ္မ်ားထဲက ေရြးခ်ယ္ထားေသာ ဗဟုိေကာ္မတီ (၂ဝ) ဦးႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး ၄င္းသည္ မတ္လ (၁၈) ရက္ေန႔တြင္ ထြန္းညွိခဲ့ေသာ၊ ဤရာစုႏွစ္တြင္ အႀကီးျမတ္ဆုံးေသာ ေတာ္လွန္ ေရးတရပ္ကုိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ သည္”ဟူ၍  ေရးသားခဲ့ပါသည္။

မတ္လ (၁၈) ရက္ေန႔တြင္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္ေကာ္မတီသည္ ပုန္ကန္မႈကုိ စတင္လုိက္သည္။ ဗာေဆးမွာ ရံုးးစုိ္က္ထားသည့္ ျပင္သစ္အစုိးရႏွင့္ ပဲရစ္ျမိဳ႔ေတာ္ အလုပ္သမားထုတုိ႔ စစ္ေၾကညာလုိက္ပါၿပီ။

အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္သည္ အမွတ္ (၅) ရပ္ကြက္၊ အမွတ္ (၁၃) ရပ္ကြက္တုိ႔တြင္ ကတုတ္မ်ား လုပ္ၿပီး တပ္စြဲခဲ့သည္။ အမွတ္ (၁၅၅) တပ္ရင္းႏွင့္ အမွတ္ (၂၂၂) တပ္ရင္းတုိ႔သည္ တျခားတပ္ရင္း (၆) ခုတုိ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ အမွတ္ (၇) ရပ္ကြက္၊ အမွတ္(၁၈) ရပ္ကြက္ႏွင့္ ျမိဳ႔မရပ္ကြက္တုိ႔ကုိ သိမ္းပုိက္လုိက္သည္။ ပဲရစ္ျမိဳ႔ေတာ္ခန္းမတြင္လည္း ပစၥည္းမဲ့ေတာ္လွန္ေရးအလံေတာ္ကုိ စုိက္ထူလုိက္ပါၿပီ။

သုိင္းယားစ္သည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔က လုံးဝထြက္ေျပးၿပီး ဗာေဆးျမိဳ႔မွာပဲ အေျခခ်ေတာ့သည္။ စစ္ရဲမ်ား၊ ပုလိပ္မ်ားတုိ႔ သည္လည္း ပဲရစ္ျမိဳ႔မွ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၿပီး အခြင့္ေကာင္းကုိ ေစာင့္ဆုိင္းေနၾကေလသည္။

အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးေကာ္မတီက “ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔”ကုိ ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔ လုံးပန္းသည္။ (၁၈၇၁) ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပၿပီး မတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔မွာ ဘုံအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာလုိက္သည္။ ဘုံအဖြဲ႔ေကာ္မတီ (၈၆) ဦး ေရြးခ်ယ္ခဲ့ေလသည္။ ထုိစဥ္က အစုိးရအဖြဲ႔ ဆက္လက္ရွိေနေသးေသာ အမ်ဳိးသားကာ ကြယ္ေရးအဖြဲ႔၏ ဓနရွင္ဗဟုိေကာ္မတီ (၂၁) ဦးသည္လည္း သူတုိ႔၏ ႏုတ္ထြက္စာကုိ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ထံ ေပးအပ္လုိက္သည္။

ဘုံအဖြဲ႔က ပထမဆုံး ထုတ္ျပန္လိုက္ေသာ အမိန္႔မွာ နာမည္ပ်က္လြန္းလွေသာ ပဲရစ္ စာရိတၱထိန္းသိမ္းေရးပုလိပ္ အဖြဲ႔ကုိ ဖ်က္သိမ္းလုိက္ေၾကာင္း ေၾကညာျခင္းပင္ ျဖစ္၏။

ဤ မတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔မွာပဲ ျမိဳ႔ေတာ္ခန္းမမွာ ပစၥည္းမဲ့အစုိးရ ဖြဲ႔စည္းလုိက္ေၾကာင္း ေၾကညာသည္။ (ယေန႔ ထက္တုိင္ ဤေန႔မွာ လူထုအထိမ္းအမွတ္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္က်င္းပေနၾကဆဲပါ။)

 

ဘုံအဖြဲ႔၏ ေအာက္အဆင့္တြင္ ေကာ္မတီ (၁ဝ) ခု ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾကပါသည္။ ၄င္းတုိ႔မွာ...

၁။ အလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ

၂။ ဘ႑ာေရးေကာ္မတီ

၃။ စစ္ေရးေကာ္မတီ

၄။ တရားစီရင္ေရးေကာ္မတီ

၅။ လုံၿခဳံေရးေကာ္မတီ

၆။ ရိကၡာေကာ္မတီ

၇။ လုပ္အားေကာ္မတီ

၈။ ေရာင္းဝယ္ဖလွယ္ေရးေကာ္မတီ

၉။ ျပည္ပဆက္သြယ္ေရးေကာ္မတီႏွင့္

၁ဝ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အလုပ္အေကြၽးျပဳေရးႏွင့္ ပညာေရးေကာ္မတီ

တုိ႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။

 

ေကာ္မတီတခုမွာ အဖြဲ႔ဝင္ (၅) ေယာက္မွ (၈) ေယာက္အထိ ပါဝင္ၾကသည္။ ဘုံအဖြဲ႔ေကာ္မတီဝင္မ်ားသည္ ေကာ္မတီခြဲမ်ားမွာ တြဲဘက္တာဝန္ယူၾကၿပီး စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။ အမိန္႔မ်ားသည္ စုေပါင္းေခါင္း ေဆာင္မႈအရ ေပၚထြက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး ဗ်ဴရုိကေရစီကုိ ဖ်က္သိမ္းခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လီနင္က “အရင္းရွင္မ်ား၏ ဒီမုိ ကေရစီသည္ ပစၥည္းမဲ့မ်ား၏ ဒီမုိကေရစီ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့သည္”ဟု သုံးသပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဘုံအဖြဲ႔ဝင္တခ်ဳိ႔သည္ လန္ဒန္မွာ ရွိေနေသာ ကားလ္မာ့က္စ္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ၿပီး ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ေတာင္းခံ ခဲ့ၾကသည္။ (ဘုံအဖြဲ႔ဝင္ ကုိယ္စားလွယ္သည္ လန္ဒန္သုိ႔ ေမလ (၇) ရက္ေန႔မွ (၁၂) ရက္ေန႔အထိ သြားေရာက္ၿပီး မာ့က္စ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံခဲ့သည္။) သုိ႔ရာတြင္ မာ့က္စ္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္တခ်ဳိ႔ကုိ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ၾကပါ။ ဥပမာ...

 

၁။ ဘုံအဖြဲ႔အတြင္းရွိ စိတ္မခ်ရသူတခ်ဳိ႔အား ဖယ္ရွားေရး

၂။ ဘုံအဖြဲ႔က ေဒသအသီးသီးသုိ႔ ဆက္သြယ္စည္းရံုးးေရး

၃။ ဘုံအဖြဲ႔အေနျဖင့္ သုိင္းယားစ္ႏွင့္ ဘစ္စ္မတ္ အခ်ိတ္အဆက္လုပ္မႈကုိ သတိထားေရး

(မာ့က္စ္က ဘစ္စ္မတ္ႏွင့္ သုိင္းယားစ္တုိ႔၏ လွ်ဳိ႔ဝွက္ဆက္သြယ္မႈကုိ ဘုံအဖြဲ႔ထံ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ရံုုံမွ်မက လန္ဒန္ တြင္လည္း ေၾကညာခ်က္တခုကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသးသည္။)

၄။ ပဲရစ္ျမိဳ႔ ေျမာက္ဘက္ျခမ္းအား ကာကြယ္ေရးအတြက္ အားျဖည့္ထားေရး

၅။ ဗာေဆးအစုိးရတပ္မ်ားက ပရပ္ရွားတုိ႔ ဝုိင္းရံခဲ့ဖူးသည့္ ဘက္မွေန၍ အလစ္အငုိက္ တုိက္ခုိက္လာႏုိင္သည္ ကုိ                  သတိထားေရး ...တို႔ျဖစ္သည္။

 

ဘုံအဖြဲ႔သည္ မတ္လ ၃ဝ ရက္ေန႔တြင္ အဓမၼ စစ္မႈထမ္းစနစ္ႏွင့္ အၿမဲတမ္းတပ္မေတာ္ဆုိသည္တုိ႔ကုိ ဖ်က္သိမ္း လုိက္ၿပီး လက္နက္ကုိင္ႏုိင္စြမ္းရွိသူ ျမိဳ႔ေတာ္သားတုိင္း စာရင္းသြင္းဝင္ေရာက္ႏုိင္သည့္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္သာလွ်င္ တခုတည္းေသာ လက္နက္ကုိင္အင္အား ျဖစ္ေၾကာင္းေၾကညာခဲ့သည္။ (၁၉၇ဝ) ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလမွ ဧၿပီလမတုိင္မီ အခ်ိန္အတြင္း အိမ္လခေပးေခ်စရာလုိေသာ ေငြမ်ား မေပးေခ်ေတာ့ရန္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျပဳလုိက္ၿပီး အကယ္၍ ေပးေခ်ၿပီးျဖစ္ေနပါက ေနာင္အတြက္ အိမ္လချကိဳ တင္ေငြေပးေခ်ၿပီးသား ျဖစ္သည္ -ဟု စာရင္းသြင္းသတ္မွတ္လုိက္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးေၾကာင့္ ထြက္ေျပးသြားၾကသူမ်ား၏ အိမ္မ်ား၊ ေဟာ္တယ္မ်ားကုိ ဖရန္႔ေငြ (၂ဝ) ေအာက္ ငွားရမ္းခေငြမ်ားကုိ ေပးစရာမလုိုဟု သတ္မွတ္လုိက္သည္။ အိမ္ည့ံမွာ ငွားေနရသူေတြ အခ ေၾကးေငြေပးစရာမလုိဟု သတ္မွတ္လို္က္သည့္ သေဘာပါ။ ျမဴနီစီပယ္ေငြေခ်းဌာနက အေပါင္ဆုံးပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်မႈအားလုံးကုိလည္း တားျမစ္လုိက္သည္။

အဲဒီေန႔မွာပဲ ဘုံအဖြဲ႔အတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္လုိက္တဲ့ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံသားမဟုတ္သူ ႏုိင္ငံျခားသားေတြကုိ တရားဝင္ လက္ခံအတည္ျပဳေၾကာင္း ေၾကညာလုိက္သည္၊ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ “ဘုံအဖြဲ႔ရဲ႔ အလံေတာ္ဟာ ကမၻာာ့သမၼတႏုိင္ငံရဲ႔ အလံေတာ္ ျဖစ္လုိ႔ပါ” ပဲတဲ့။ ဟန္ေဂရီႏွင့္ ပုိလန္မွ ေတာ္လွန္ေရးသမားတခ်ဳိ႔ ဘုံအဖြဲ႔ဝင္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။

ဧၿပီလ (၁) ရက္ေန႔တြင္ ဘုံအဖြဲ႔ဝင္ အမႈထမ္း မည္သူမဆုိ ၄င္းတုိ႔ရရွိၾကမည့္ အျမင့္ဆုံးလစာကုိ သတ္မွတ္ေပး ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဘုံအဖြဲ႔ဝင္ေတြကုိယ္တုိင္၏ အျမင့္ဆုံးလစာသည္ ဖရန္႔ေငြ (၆, ဝဝဝ)၊ (မတ္ေငြ ၄, ၈ဝဝ) ထက္ မေက်ာ္ လြန္ေပ။ ေကာ္မတီဝင္တုိ႔၏လစာကုိ အလုပ္သမား အလတ္လႊာအဆင့္ထက္ မေက်ာ္လြန္ေအာင္ သတ္မွတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ေနာက္တေန႔မွာ ဘုံအဖြဲ႔က ဘာသာေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး ခြဲျခားထားရန္ အမိန္႔ထုတ္သည္။ ဘုရားေက်ာင္းေတြကုိ ႏုိင္ငံေတာ္ႏွင့္ တသီးတျခားျဖစ္ေစဖုိ႔၊ ဘာသာေရးကိစၥအတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္က ေပးေနရတဲ့ ေငြအားလုံးကုိ ရပ္စဲဖုိ႔၊ အလားတူပဲ ဘုရားေက်ာင္းပုိင္ ပစၥည္းဥစၥာမွန္သမွ်ကုိ ႏုိင္ငံပုိင္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ စသည္တုိ႔ကုိ အမိန္႔ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။ ၄င္းလုပ္ငန္း၏ အဆက္အျဖစ္ ဧၿပီလ (၈ ) ရက္ေန႔တြင္ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ ရွိေနသည့္ ဘာသာေရးအမွတ္တံဆိပ္ေတြ၊ ရုုပ္ပုံေတာ္ေတြ၊ တရားစာေတြ၊ ဆုေတာင္းစာေတြ မွန္သမွ်ကုိ ဖယ္ထုတ္ၿပီး သူ႔နယ္ပယ္ႏွင့္သူ တသီးတျခားျဖစ္ေစဖုိ႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ကာ တစတစ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားသည္။ (၄င္းအခ်ိန္က ခရစ္ယာန္ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းမ်ားသည္ တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရး သမားေတြ ခုိေအာင္းရာ ျဖစ္ေနခဲ့ပါသည္။ ထုိမွ်မက ထုိေခတ္က ခရစ္ယာန္ဘုန္ေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ အာဏာပုိင္ အုပ္စုိး သူမ်ားႏွင့္ တေလွ်ာက္လုံး အက်ဳိးစီးပြားတူ ခ်ိတ္ဆက္ထားၾကသည္ ကုိလည္း သတိျပဳရေပမည္။)

သူတုိ႔ဖမ္းဆီးမိထားသည့္ ဘုံအဖြဲ႔၏ တပ္သားေတြကုိ ဗာေဆးအစုိးရတပ္မ်ားက ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် သတ္ပစ္ေနမႈ အတြက္ လက္တုံ႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ဓားစာခံေတြ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ၿပီး ေထာင္ခ်ဖုိ႔ဆုိေသာ အမိန္႔တရပ္ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသး ေသာ္လည္း ဘယ္တုန္းကမွ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ခဲ့ပါ။

ဧၿပီလ (၆) ရက္ေန႔တြင္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္၏ တပ္ရင္း (၁၃၇) က ေခါင္းျဖတ္စက္ႀကီးကုိ သယ္ထုတ္ လာသည္။ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ လက္ခုပ္ၾသဘာေပးေနၾကေသာ လူထုပရိသတ္ႀကီးအလယ္မွာပဲ ေခါင္းျဖတ္စက္ႀကီးကုိ လူထုက မီးရွဳိ႔ပြဲ လုပ္ခဲ့ၾကသည္။ (၁၈ဝ၉) ခုႏွစ္ စစ္ပြဲအၿပီး ပထမ နပုိလီယံသိမ္းယူလာခဲ့သည့္ လက္နက္မ်ားကုိ အရည္ျကိဳ သြန္းေလာင္းကာ ထူေဆာက္ခဲ့ေသာ ဝင္ဒုိမီ (Vendome) ရင္ျပင္က ေအာင္ပြဲအထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တုိင္ႀကီးသည္ အမ်ဳိးသားေရွာ္ဗင္ဝါဒ အမွတ္လကၡဏာႏွင့္ အမ်ဳိးသား အမုန္းပြားမႈကုိ လႈံ႔ေဆာ္ေနသည္ျဖစ္ရာ ျဖိဳလွဲပစ္သင့္သည္ဟု ဘုံအဖြဲ႔က ဧၿပီ (၁၂) ရက္ေန႔မွာ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။ ဒါကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္တာကေတာ့ ေမလ (၁၆) ရက္ေန႔မွာပါ။

ဧၿပီလ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ ပုိင္ရွင္ေတြက ပိတ္ၿပီး ပစ္ေျပးသြားခဲ့ၾကသည့္ အလုပ္ရုုံ၊ စက္ရုုံေတြ၏ စာရင္းဇယားတခုကုိ ထုတ္ျပန္သည္။ ဒီစက္ရံုမွာ ယခင္က အလုပ္လုပ္ခဲ့ဖူးသူ အလုပ္သမားေဟာင္းေတြက ဒီစက္ရုုံျပန္လည္ လည္ပတ္ေရးကုိ စီမံကိန္းေရးဆြဲၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားၾကဖုိ႔။ ဒီအလုပ္သမားေတြ ပါဝင္ၿပီး သမဝါယမအဖြဲ႔ေတြ ဖြဲ႔ၾကဖုိ႔ႏွင့္ ဒီသမဝါယမအဖြဲ႔ေတြကုိ သမဂၢ ႀကီးတခုအျဖစ္ ေပါင္းစည္းေရးစီမံကိန္းလည္း ထားရွိဖုိ႔ ... စသည့္အမိန္႔မ်ား ထုတ္ခဲ့သည္။ စက္ရံုအလုပ္ရံု ပုိင္ရွင္ေတြျပန္လာခဲ့လွ်င္ေတာ့ စက္ရံုုံကုိ သိမ္းၿမဲသိမ္းထားေပမယ့္ ေလ်ာ္ေၾကး ျပန္ေပးခဲ့ပါသည္။

ဧၿပီလ (၂ဝ) ရက္ေန႔တြင္ ေပါင္မုန္႔အလုပ္ရံုုံမ်ားက မုန္႔ဖုတ္အလုပ္သမားေတြ ညဆုိင္းအလုပ္ဆင္းရျခင္းကုိ ပိတ္ပင္ လုိက္သည္။

လုပ္အားေသြးစုပ္မႈျပဳရာတြင္ နံပါတ္(၁) ပထမတန္းစားျဖစ္ေတြျဖစ္ၿပီး ပုလိပ္က ခန္႔ထားသည့္ သတၱဝါအေကာင္ဆုိး ေတြ၏ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ထားရာ ေနရာျဖစ္ေနေသာ၊ ဒုတိယအင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္၏ လက္ထက္ကစၿပီး တေလွ်ာက္လုံး တည္ရွိလာခဲ့ေသာ အလုပ္ခန္႔ထားေရးရံုးးမ်ားကုိလည္း ပိတ္ပစ္လုိက္ပါသည္။

ဧၿပီလ (၃ဝ) ရက္ေန႔တြင္ အေပါင္ဆုိင္မ်ားကုိ ပိတ္ပစ္ဖုိ႔ အမိန္႔ထုတ္လုိက္သည္။ ဒီအေပါင္ဆုိင္ေတြဆုိသည္မွာ အလုပ္ သမားေတြအေပၚ သီးျခားေသြးစုပ္သည့္ သ႑ာန္တခုအေပၚ အေျခခံထားတာပါ။ ေနာက္ၿပီး အလုပ္ကိရိယာဆုိင ္ရာႏွင့္ ေခ်းေငြဆုိင္ရာဘက္တြင္ စက္ရံုတြင္း အလုပ္သမားမ်ား ခံစားရပုိင္ခြင့္ႏွင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ေနေသာ ဆုိင္ေတြပါ။

ေမလ (၅) ရက္ေန႔တြင္ လူဝီ (၁၆) ဘုရင္ ေသမိန္႔က်ခဲ့စဥ္တုန္းက ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည့္ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္း ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ျဖိဳခ်ပစ္ဖုိ႔ အမိန္႔ထုတ္လုိက္သည္။

ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အယူသီးမႈ ပညာမေပးရ၊ ဘာသာေရးဘုန္းႀကီးေတြက စာသင္ေက်ာင္းမ်ားမွာ ပညာသင္ၾကား မေပးရဟူ၍ ကန္႔သတ္သည္။  ေက်ာင္းလခ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးျခင္း၊ ကေလးထိန္းရံုမ်ား တည္ေထာင္ျခင္း၊ စာသင္ေက်ာင္းႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရး တြဲစပ္ေပးျခင္းမ်ား လုပ္ခဲ့သကဲ့သုိ႔ အႏုပညာျပခန္းမ်ား၊ သမုိင္းျပခန္းမ်ားလည္း တည္ ေထာင္ေပးခဲ့သည္။

ဤသုိ႔ျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားက်ဴးေက်ာ္ေနသူေတြကုိ တုိက္ခုိက္ေနခဲ့ရသည့္အတြက္ ေနာက္တန္းေရာက္ေနခဲ့ရေသာ ပဲရစ္ အေရးေတာ္ပုံ၏ လူတန္းစားလကၡဏာသည္ မတ္လ (၁၈) ရက္ေန႔ကစၿပီး ထက္ျမက္ျပတ္သားစြာ ျပန္လည္ေပၚလြင္ လာသည္။ ဘုံအဖြဲ႔ဝင္ မ်ားသည္ အားလုံးနီးပါး အလုပ္သမားေတြခ်ည္း ျဖစ္ၾကတဲ့အတြက္ (သုိ႔မဟုတ္) တရားဝင္ အလုပ္သမားကုိယ္စားလွယ္မ်ား ပါေနၾက သည့္အတြက္ ဘုံအဖြဲ႔၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားလကၡဏာ ျပက္ျပက္ထင္ထင္ ေပၚေနသည္။ ဓနရွင္သမၼတစနစ္ဂုိဏ္းသားေတြ သူရဲေဘာေၾကာင္ၿပီး မလုပ္ရဲခဲ့သည့္ လုိအပ္ေသာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးမ်ားကုိ လုပ္ရာမွာ ျဖစ္ေစ၊ အလုပ္သမားလူတန္းစား လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားႏုိင္ဖုိ႔ လုိအပ္ေသာ အေျခ ခံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ား လုပ္ရာမွာျဖစ္ေစ အလုပ္သမားလူတန္းစား၏လကၡဏာ ေပၚလြင္ခဲ့သည္။

အလုပ္သမားလူတန္းစားအတြက္ တုိက္ရုိက္အက်ဳိးရွိေစၿပိး အျခားတဖက္တြင္လည္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ စနစ္ ေဟာင္းကုိ စူးစူးနစ္နစ္ ထုိးခြင္းလုိက္ေသာ အမိန္႔မ်ားကုိ ဘုံအဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္ရာတြင္လည္း အလုပ္သမားလူတန္းစား လကၡဏာေပၚလြင္ခဲ့ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ရန္သူအဝုိင္းခံေနရသည့္ ျမိဳ႔တျမိဳ႔အတြင္းမွာ ဒီအမိန္႔မ်ား အားလုံးကုိ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ဆုိလွ်င္ အလြန္ဆုံး အစျပဳရံုေလာက္သာ ျဖစ္ႏုိင္ပါလိမ့္မည္။ ေနာက္ၿပီး ေမလ အေစာပုိ္င္းမွ စတင္ကာ ဗာေဆးအစုိးရက စုစည္းပုိ႔ေဆာင္လာခဲ့လုိ႔ တေန႔တျခား အေရအတြက္ တုိးမ်ားလာေနေသာ သုိင္းယားစ္၏ အစုိးရတပ္ေတြ ကုိ တုိက္ခုိက္ေနရသည့္ဘက္မွာ အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ေတာ္လွန္ေသာ လူထု၏အင္အားေတြကုိ ပုံေအာၿပီး သုံးစြဲေနရပါ ေသးသည္။

ဧၿပီလ (၂၅) ရက္ေန႔တြင္ ဘုံအဖြဲ႔သည္ ေရာင္နီေတာ္လွန္ေရးအမိန္႔တခ်ဳိ႔ကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ေဖာက္ျပန္ေရး သတင္းစာ (၃ဝ ) ကုိ ပိတ္ပစ္ျခင္း၊ တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရးသမား (၂၆ဝ) ကုိ ဖမ္းဆီးရွင္းလင္းျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ ေမလ (၁) ရက္ေန႔ တြင္လည္း လုံၿခဳံေရးေကာ္မတီတရပ္ဖြဲ႔ၿပီး စစ္ေရးႏွင့္လုံၿခဳံေရးအတြက္ တာဝန္ေပးခဲ့ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ လက္ေတြ႔မွာ ျပတ္သားမႈ မလုံေလာက္ခဲ့ပါ။

ဧၿပီလ (၇) ရက္ေန႔တြင္ ဗာေဆးတပ္မ်ားက ပဲရစ္ျမိဳ႔ အေနာက္ဘက္ျခမ္း စစ္မ်က္ႏွာမွာ ရွိသည့္ ႏ်ဴးယီလီျမိဳ႔က ဆိန္းျမစ္ကူး ကူးတုိ႔ဆိပ္ကုိ သိမ္းပုိက္လုိက္ၾကသည္။ တဖက္မွာက်ေတာ့ ေတာင္ဘက္ျခမ္းစစ္မ်က္ႏွာကုိ တုိက္ခုိက္ရာမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ယူဒီ၏ တြန္းလွန္ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ (၁၁) ရက္ေန႔မွာ အစုိးရတပ္မ်ား အထိနာၿပီး ျပန္ဆုတ္သြားခဲ့ၾကသည္။

ပဲရစ္ျမိ႔သည္ ဗုံေတြႏွင့္ တရစပ္ တုိက္ခုိက္ျခင္းကုိ ခံေနရသည္။ ဒါတင္မက ဒီျမဳိ႔ေတာ္ကုိပဲ ပရပ္ရွားလူမ်ဳိးေတြ ဗုံးႏွင့္ တုိက္ခုိက္ခဲ့စဥ္က ‘အမ်ဳိးသား ရုိုိးရာအေမြအႏွစ္ေတြကုိ ဖ်က္ဆီးၿပီး ေစာ္ကားေနၾကတာပဲ’ဟု နာၾကည္းခဲ့ၾက သူေတြကုိယ္တုိင္ က ယခုေတာ့ ပဲရစ္ျမိဳ႔ကုိ ဗုံးထုတုိက္ခုိက္ေနၾကပါပေကာလား။ ဒီလူေတြပါပဲ၊ ယခုအခါမွာက်ေတာ့ သူတုိ႔ ပဲရစ္ကုိ ျပန္သိမ္းႏုိင္ဖုိ႔ဆုိသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဆီဒန္ႏွင့္ မက္ဇ္ျမိဳ႔ေတြမွာ စစ္အက်ဥ္းသားမ်ား ျဖစ္ေနၾကသည့္ ျပင္သစ္ စစ္သား ေတြကုိ အျမန္ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ ပရပ္ရွားအစုိးရကုိ ေတာင္းပန္ေနၾကျပန္သည္။

ေမလ ၁ဝ ရက္ေန႔တြင္ သုိင္းယားစ္ႏွင့္ဘစ္စ္မတ္တုိ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိၿပီး ျပင္သစ္အစုိးရက ဘစ္စ္မတ္၏ အကူအညီကုိ ရယူခဲ့ သည္။ ဘစ္စ္မတ္က ျပင္သစ္ သုံ႔ပန္း (၁ဝဝ, ဝဝဝ) ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္း၊ ပဲရစ္ကုိ ထုိးစစ္လုပ္ရန္ စစ္ေနရာေပးၿပီး ေျမာက္ဘက္မွ ထုိးေစျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါသည္။ ေမလ အစပုိင္း ရက္မ်ားကစၿပီး တဖြဲဖြဲ ေရာက္ရွိလာေနသည့္ ဒီစစ္တပ္ေတြေၾကာင့္ ဗာေဆး အစုိးရ၏ စစ္အင္အားသည္ သိသိသာသာ အသာစီးရသြားခဲ့သည္။

ဘုံအဖြဲ႔တြင္ (၂) ႀကိမ္တုိင္ ေရြးေကာက္ျခင္း ခံရၿပီး ၄င္းအခ်ိန္က်ေတာ့ ‘ကလဲယားေဗာက္စ္’မွာ အက်ဥ္းသား ျဖစ္ေနရ ေသာ “ဘလန္ကြီး” တေယာက္ ျပန္ရဖုိ႔အတြက္ ဘုံအဖြဲ႔က ဖမ္းဆီးထားေသာ ပဲရစ္ဂုိဏ္းခ်ဳပ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးႏွင့္ တျခား ဓားစာခံ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ အားလုံး ျပန္လႊတ္ေပးမည္ဆုိၿပီး အလဲအလွယ္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲတခု လုပ္ခဲ့သည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူတုိ႔ဘက္က စစ္အင္အား အသာစီးရလာေသာအခါတြင္ သုိင္းယားစ္က ေလသံေျပာင္းၿပီး ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲကုိ ဖ်က္သိမ္းပစ္လုိက္သည္။ယခင္ တုန္းကဆုိလွ်င္ ဟုိလုိလုိ ဒီလုိလုိလုပ္ၿပီး အခ်ိန္ဆြဲတတ္သည့္ သုိင္းယားစ္သည္ ယခုေတာ့ ေလသံေျပာင္းသြားရံုမက ေမာက္မာလာ သည္။ ၿခိမ္းေျခာက္တတ္လာသည္။ ရက္စက္လာသည္။

ပဲရစျ္မိဳ႔ ျမိဳ႔တြင္းတြင္လည္း တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရးလုပ္ႀကံမႈမ်ား အဆက္မျပတ္ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး ျပင္သစ္ဘဏ္ကုိ အေျချပဳကာ ေကာလာဟလသတင္းမ်ား ထုတ္လႊင့္ျခင္း၊ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈေတြ လုပ္ျခင္း၊ အျပင္သုိ႔ သတင္းပုိ႔ျခင္း စသည္တုိ႔ လုပ္လာၾကသည့္ အတြက္ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔မွာ အတြင္းႏွင့္အျပင္ ညွပ္တုိက္ျခင္းကုိ ခံေနရေလသည္။

ဗာေဆးတပ္ေတြက ေတာင္ဘက္စစ္မ်က္ႏွာမွာ ရွိသည့္ ေမာ္လင္း - ဆာကြက္ ခံတပ္ငယ္ကုိ ေမလ (၃) ရက္ေန႔မွာ သိမ္း သည္။ (၉) ရက္ေန႔က်ေတာ့ အေျမာက္ေသနတ္မ်ားႏွင့္ ပစ္ထုတုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လုံးဝသုံးမရေအာင္ ပ်က္စီးသြား ေသာ အစၥီ ခံတပ္ကုိ သိမ္းသည္။ ဗန္ဗီခံတပ္ကုိေတာ့ (၁၄) ရက္ေန႔က်မွ သိမ္းမိသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ပဲရစ္ အလုပ္သမားလူတန္းစား၏ ရဲရင့္မႈသည္ကား အ့ံမခန္းေပတည္း။ တအိမ္သားလုံး အိမ္ေထာင္စု လုိက္ အိမ္ေထာင္စုလုိက္ အေသခံတုိက္ပြဲဝင္သြားၾကေသာ စံနမူနာ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့သည္။ (၁၄) ႏွစ္သားအရြယ္ အလုပ္သမားကေလး တေယာက္ ခံကတုတ္တက္စဥ္ က်ဆုံးသြားေလသည္။ သည္အခါ အကုိျဖစ္သူက ညီ၏အေလာင္းကုိ ပုိက္ၿပီး ခံကတုတ္ကုိ ဆက္လက္ တုိက္ခုိက္ျပန္သည္။ သူတုိ႔ (၂) ဦးစလုံး က်ဆုံးသြားသည့္အခါ ဖခင္ျဖစ္သူသည္လည္း မေလွ်ာ့တမ္းဇြဲနဘဲျဖင့္ ေရကုန္ေရခန္း ဆက္လက္တုိက္ပြဲဝင္ျပန္သည္။ သူလည္း အသက္စြန္႔သြားခဲ့ရျပန္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ မိသားစုလုိက္ အေသခံၿပီး တုိက္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကေသာ အလုပ္သမား လူတန္းစားပါ။

ေတာ္လွန္ေရး စံနမူနာမ်ားမွာ ထုိမွ်သာ မကေသးပါ။       အေျမာက္တင္သေဘၤာက ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားကလည္း အေျမာက္တင္သေဘၤာပ်က္စီးသြားၿပီး ေနာက္ဆုံတေယာက္တည္း က်န္ေတာ့သည့္အခ်ိန္ အထိ အနုိင္မခံ အရႈံးမေပး၊ အလံမလွဲဘဲ တုိက္ပြဲ ဝင္သြားျခင္းျဖင့္ ေတာ္လွန္ေရးသူရသတၱိကုိ ျပသခဲ့ၾကေလသည္။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္လည္း ေနာက္ပုိင္းတာဝန္ေတြ ထမ္းေဆာင္ံရုုံမွ် ျဖစ္သည္ကုိ သူတုိ႔မေက်နပ္ႏုိင္ၾကပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သူတုိ႔က ေတာင္းဆုိကာ ေရွ႔တန္းအထိ ထြက္တုိက္ၿပီး တုိက္ပြဲဝင္ရင္း အသက္ကုိ ေပးဆပ္ျခင္းျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ေသြးသည္လည္း နီရဲ ေၾကာင္း ျပသခဲ့ၾကပါသည္။

အစုိးရတပ္မ်ားသည္ အေနာက္ဘက္ စစ္မ်က္ႏွာမွာက်ေတာ့ အဓိက ခံစစ္ေၾကာင္းကုိ မေရာက္ေသးမီ ျမိဳ႔တံတုိင္း ဆီအထိ ေတာက္ေလွ်ာက္ ရွိေနၾကေသာ မ်ားျပားလွသည့္ ေက်းလက္ေတာရြာေတြ၊ အေဆာက္အအုံေတြကုိ သိမ္းရင္း တေရြ႔ေရြ႔ ခ်ီတက္လာ ၾကသည္။ (၂၁) ရက္ေန႔အေရာက္တြင္ ၄င္းေနရာမွာ တပ္စြဲထားေသာ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရး တပ္တခ်ဳိ႔၏ သစၥာေဖာက္မႈႏွင့္ ေပါ့ေလ်ာ့မႈတုိ႔ေၾကာင့္ အစုိးရတပ္မ်ား ျမိဳ႔တြင္းသုိ႔ ထုိးေဖာက္ဝင္ႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။

ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ အေရွ႔ဘက္ စစ္မ်က္ႏွာေတြမွာက်ေတာ့ ျမိဳ႔ကုိ ဝုိင္းရံထားေသာ ပရပ္ရွားတပ္ေတြ ရွိေနသည္။ သူတုိ႔ႏွင့္ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔တုိ႔က အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လုပ္ထားခဲ့ၾကသည္။ ဤအေျခအေနေအာက္တြင္ ပရပ္ရွားတုိ႔က သူတုိ႔ကုိ ကန္႔သတ္ ခြင့္ျပဳေပးထားသည့္ ျမိဳ႔၏ေျမာက္ဘက္ ေနရာမွေနၿပီး ဗာေဆးျပင္သစ္အစုိးရတပ္ေတြကုိ ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳ လုိက္သည္။ ပရပ္ရွားတပ္မ်ားက ကတိမတည္ သစၥာဖ်က္လုိက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဤနည္းျဖင့္ ျပင္သစ္အစုိးရတပ္မ်ား ေရွ႔သုိ႔ခ်ီတက္လာႏုိင္ၾကသည္။ ပဲရစ္သားေတြက အစုိးရတပ္မ်ား သူတုိ႔ဘက္ဆီ ဝင္မလာႏုိင္ဟု သဘာဝက်စြာ ထင္ထားခဲ့ သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေလ်ာ့ရဲရဲတပ္စြဲထားေသာ က်ယ္ျပန္႔သည့္ စစ္မ်က္ႏွာကုိ အစုိးရတပ္မ်ားက ဝင္တုိက္ၾကေတာ့သည္။ ဤသည္၏ ရလဒ္အျဖစ္ စည္းစိမ္ရွင္မ်ားပမာ စိတ္ခ်လက္ခ်ႏွင့္ စစ္ေရးသတိ ကင္းလြတ္ေနေသာ ျမိဳ႔၏အေနာက္ ဘက္ျခမ္းသည္ မျဖစ္စေလာက္သာ ခုခံတုိက္ခုိက္ ႏုိင္ေတာ့သည္။

အလုပ္သမားမ်ား တာဝန္ယူထားသည့္ ျမိဳ႔၏အေရွ႔ဘက္စစ္မ်က္ႏွာတြင္မူ တက္လာသည့္ အစုိးရတပ္မ်ားသည္ ျမိဳ႔ႏွင့္ ပုိနီး လာေလေလ ... ပုိၿပီး ျပင္းထန္၊ ပုိၿပီး ႀကံ႔ခုိင္ေသာ ခုခံမႈႏွင့္ တုိးရေလေလ ျဖစ္ေနေတာ့သည္။

ရွစ္ရက္အၾကာ တုိက္ပြဲအၿပီးတြင္မူ ဘုံအဖြဲ႔၏ ေနာက္ဆုံးက်န္ေနေသာ တုိက္ခုိက္ေရးသမားမ်ားသည္ ဘယ္လီဗီးလ္ ႏွင့္ မင္နီမြန္တင့္ ကုန္းေစာင္းတြင္ အားမတန္ မာန္ေလွ်ာ့လုိက္ရပါေတာ့သည္။ သည့္ေနာက္တြင္မူကား ခုခံႏုိင္စြမ္း မရွိေတာ့သည့္ ေယာက်္ား၊ မိန္းမသားႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားကုိ ရက္စက္စြာ သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကေသာ လူသတ္ပြဲႀကီးေတြပါ။ ရက္သတၱတပတ္လုံးလုံး တုိးတုိးၿပီး သတ္လာလုိက္သည္မွာ မီးကုန္ယမ္းကုန္...ကမ္းကုန္သည္အထိပါပဲ။ က်ည္ထုိးသမား သည္လည္း အလ်ဥ္မီေအာင္ က်ည္ထုိးမေပး ႏုိင္ေတာ့။ လူေတြ ရာႏွင့္ခ်ီၿပီး ရွိေနတာကုိ စက္ေသနတ္ႏွင့္ ဆြဲပစ္မွ အလ်ဥ္မီေအာင္ သတ္ႏုိင္ပါေတာ့သည္။

လူထုကုိ အၿပီးသတ္ေနာက္ဆုံး သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ေနရာကေတာ့ ပယ္ရီလာခ်ဳိက္ သုသာန္ရွိ   “ဖက္ဒရယ္တံတုိင္း” တြင္ ျဖစ္သည္။ ဤတံတုိင္းသည္ ယေန႔အထိ တည္ရွိေနဆဲပါ။ ဤတံတုိင္းသည္ စကားမဆုိတတ္သည့္ သက္မဲ့ျဖစ္ ေနေသာ္ျငားလည္း...အလုပ္သမားလူတန္းစားက သူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ထျကြရဲလာသည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ အုပ္စုိးသူလူ တန္းစားသည္ ရူးသြပ္မတတ္ ရက္စက္သြားတတ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားေနေသာ သက္ေသသာဓက အထိမ္းအမွတ္ တခုပါ။

ဤသုိ႔ေသာ သတ္ပုံသတ္နည္းျဖင့္ လူေတြကုိ ႏုိင္ေအာင္ မသတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ထင္ရွားလာသည့္အခါတြင္ သူတုိ႔သည္ လူေတြကုိ အစုလုိက္ အျပံဳံလုိက္ဖမ္း၊ သည့္ေနာက္ ဖမ္းထားသူေတြကုိ တန္းစီခုိင္း၊ တန္းစီထားသူမ်ားထဲမွ သူတုိ႔စိတ္ မထင္လွ်င္ မထင္သည့္အေလ်ာက္ စိတ္ရူးးေပါက္လွ်င္ ေပါက္သလုိ သတ္ခ်င္သူမ်ားကုိ ေရြးထုတ္ကာ ေသနတ္ႏွင့္ ပစ္သတ္ၾကသည္။ က်န္သည့္ သူမ်ားကုိေတာ့ တရားရံုုံးက စြဲခ်က္တင္ ျပစ္ဒဏ္ခတ္သည္အထိ ေစာင့္ၾကဖုိ႔ ႀကီးမားလွသည့္ အက်ဥ္းစခန္းမ်ားဆီသုိ႔ ပုိ႔ပစ္လုိက္ ၾကသည္။

ျပည္သူလူထုတြင္းမွ အသတ္ခံသြားရသူ အနည္းဆုံး သုံးေသာင္းေက်ာ္ ရွိခဲ့ပါသည္။ ဘုံအဖြဲ႔ဝင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား သည္ တရားရံုးးတြင္ ရဲရင့္စြာ မိမိယုံၾကည္ခ်က္ကုိ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားၿပီး အသက္စြန္႔သြားခဲ့ၾကေလသည္။

ရန္သူ႔တရားရံုးးတြင္ ရဲရင့္စြာ မိမိယုံၾကည္ခ်က္ကုိ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသြားသူမ်ားအနက္ အမ်ုိးသမီးသူရဲေကာင္း “မီရွယ္” ၏ ေျပာၾကားခ်က္တခ်ဳိ႔ကေတာ့...

 

“တကယ္လုိ႔ သင္တုိ႔က ငါ့ကုိ အသက္ရွင္ခြင့္ ျပဳမယ္ဆုိရင္လည္း ငါကေတာ့ လက္စားေခ်ဖုိ႔အလုပ္ကုိ ထာဝစဥ္ ရပ္နားသြား လိမ့္မယ္ မဟုတ္ဘူး။

 

“ငါဟာ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ေကာ္မတီဝင္တဦးျဖစ္တယ္။ ေအာင္ႏုိင္သူေတြအေနနဲ႔ ငါ့ကုိ ေခါင္းျဖတ္သတ္လုိက္ၾကပါ။ ငါဟာ အၿမဲ ထာဝရ ရွက္စရာအျဖစ္ တင္က်န္ေနရစ္မယ့္ အျပဳအမူနဲ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ မကယ္တင္ပါဘူး။

 

“ငါဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အသက္ရွင္ခဲ့ၿပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ပဲ ေသျပသြားမယ္။ ငါ့ရဲ႔ေသတမ္းစာကေတာ့ ေနာင္မွာ ငါ့ အတြက္ အထိမ္းအမွတ္ျပဳၿပီး ငါ့အတြက္ လက္စားေခ်ၾက-ဆုိတာပါပဲ”

 

ပဲရစ္၏ အေရွ႔ေျမာက္ျခမ္းကုိ ဝုိင္းရံထားသည့္ ပရပ္ရွားတပ္မ်ားကုိ သူတုိ႔အထက္ဆင့္မွ “ ဒီေနရာကုိ ျဖတ္သန္းၿပီး ေတာ္လွန္တဲ့ ပဲရစ္လူုထု တဦးတေယာက္ကုိမွ် ထြက္ခြင့္မျပဳရ၊ ျဖတ္သန္းသြားခြင့္မျပဳရ”ဟူ၍ အမိန္႔ထုတ္ထားသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ပရပ္ရွားစစ္သားမ်ားသည္ အထက္ဆင့္ကုိ နာခံေရးထက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ၏ ခုိင္းေစခ်က္ကုိသာ နာခံခဲ့ၾကသည္။ ဦးစားေပးခဲ့ ၾကသည္။ ဤအေၾကာင္း သိရွိေနၾကေသာ စစ္ဗုိလ္ေတြကလည္း မ်က္စိမွတ္ၿပီး မသိခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနခဲ့ၾကသည္။

အထူးတလည္ ဂုဏ္ျပဳထုိက္သည္မွာ ...ယခင္က ဘုံအဖြဲ႔၏ တပ္သားျဖစ္ခဲ့သူ အေတာ္မ်ားမ်ားကုိ အလြန္႔ကုိ လူသား ခ်င္းစာနာစြာ ဆက္ဆံၿပီး လႊတ္ေပးခဲ့ေသာ “ဆက္ဆြန္ တပ္ဖြဲ႔”ပင္ ျဖစ္သည္။

 

•                                  •                                  •                                  •

 

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ ရႈံးနိမ့္မႈအေၾကာင္းရင္းကုိ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေအာက္ပါအတုိင္း နိဂုံးခ်ဳပ္ႏုိင္သည္။

 

၁။ မာ့က္စ္ဝါဒကုိ လမ္းညႊန္အျဖစ္ ခံယူထားသည့္ ပစၥည္းမဲ့ပါတီ မရွိေသးျခင္း။

(ဘလန္ကြီးႏွင့္ ပေရာက္ဒြန္းဂုိဏ္း တုိ႔က ေတာ္လွန္ေရးကုိ ေအာင္ျမင္ေစရန္ဦးေဆာင္ႏုိင္စြမ္းမရွိခဲ့ျခင္း။)

၂။ မတ္လ ရက္ ေတာ္လွန္ေရး၏အရွိန္ကုိ တြန္းတင္ၿပီး ျပိဳကြဲေနေသာ ေဖာက္ျပန္ေရးတပ္အား လုိက္လံေခ်မႈန္း    ျခင္း မျပဳဘဲ၊ ရန္သူကုိ အသက္ရွဴေပါက္ေပးခဲ့ျခင္း။

(ပဲရစ္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားမွာသာ အခ်ိန္ကုိ အသုံးျပဳခဲ့ၾကၿပီး ဤနည္းျဖင့္ ရန္သူကုိ အခြင့္အလမ္းေပးခဲ့ျခင္း။)

၃။ တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရးကုိ ႏွိမ္နင္းရာတြင္လည္း အခ်ိန္ေနာက္က်ျခင္း။ မျပတ္သားျခင္း။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ရန္သူ၏       အတြင္းအျပင္ ညွပ္တုိက္မႈကုိ ခံၾကရျခင္း။

၄။ ျပင္သစ္ဘဏ္တုိက္ကုိ မသိမ္းဘဲ ထားသျဖင့္ ရန္သူအတြက္ စီးပြားေရးထြက္လမ္းသာမက ႏုိင္ငံေရး အကြက္ေကာင္း       တခုလည္း ရရွိသြားခဲ့ျခင္း။

၅။ ဘုံအဖြဲ႔တြင္ အလုပ္သမား လယ္သမား မဟာမိတ္ဖြဲ႔မႈ အခန္းက႑တြင္ လုံေလာက္မႈမရွိခဲ့ျခင္းႏွင့္ အရန္တပ္ဖြဲ႔ မရွိခဲ့ျခင္း။

 

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ကားလ္မာ့က္စ္က သူ၏“ျပင္သစ္ျပည္ ျပည္တြင္းစစ္” က်မ္းထဲတြင္ အေသးစိတ္ သု့ံးသပ္ျပခဲ့ပါ သည္။ မာ့က္စ္၏ နိဂုံးခ်ဳပ္သုံးသပ္ခ်က္တခ်ဳိ႔ကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း တင္ျပလုိက္ပါသည္။

 

“ဘုံအဖြဲ႔ကမူ ျပိဳကြဲသြားေလၿပီ။ တုိက္ပြဲမ်ားကမူ ေရရွည္ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနေပလိမ့္ဦးမည္။ ဘုံအဖြဲ႔၏ မူမ်ားသည္ ထာဝရ ဆက္လက္တည္ရွိေနလိမ့္မည္ျဖစ္ၿပီး ေခ်မႈန္း၍လည္း ရႏုိင္လိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။ အလုပ္သမားလူတန္းစား မလြတ္ေျမာက္မခ်င္း ဤမူမ်ား သည္ ထပ္ဖန္တလဲလဲ ေဖာ္ျပေနေပလိမ့္ဦးမည္

“အလုပ္သမားလူတန္းစားသည္ တည္ရွိေနသည့္ ႏုိင္ငံေတာ္ယႏၱရားကုိ သာမန္ရုိုိးရုိးကေလး ဆုပ္ကုိင္အသုံးခ် ရံုုံျဖင့္ မရႏုိင္ေပ။ ၄င္းကုိအသုံးျပဳၿပီး မိမိရည္မွန္းခ်က္ရရွိႏုိင္ဖုိ႔ ဆုိသည္မွာလည္း မျဖစ္ႏုိင္ေပ။ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ ယႏၱရားေဟာင္းကုိ အၾကမ္းဖက္ေတာ္လွန္ေရးနည္းျဖင့္ ေခ်မႈန္းပစ္ရေပမည္။ ပစၥည္းမဲ့အာဏာရွင္စနစ္ကုိ က်င့္သုံးရေပမည္။

“ဘုံအဖြဲ႔က သက္ေသျပလုိက္သည္မွာ ပစၥည္းမဲ့အာဏာရွင္စနစ္၏ ပထမဦးဆုံးေသာ အေၾကာင္းအခ်က္သည္ ပစၥည္းမဲ့ လူတန္းစား၏ တပ္ ျဖစ္ၿပီး၊ ပစၥည္းမဲ့မ်ားသည္ စစ္ေျမျပင္တြင္ မိမိကုိယ္မိမိ လြတ္လပ္ေသာ အခြင့္အလမ္းရရွိေစဖုိ႔ လုိေပသည္။

“ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔၏ (၇၂) ရက္ခရီးသည္ လက္နက္ကုိင္ပုန္ကန္ျခင္း၊ လက္နက္ကုိင္ တုိက္ပြဲဆင္ျခင္း၊ လက္နက္ႏွင့္ ခုခံကာကြယ္ျခင္း ဟူေသာ (၇၂ ) ရက္ခရီး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔သည္ ဓနရွင္မ်ားအေပၚ လက္နက္ကုိင္ျပည္သူမ်ား၏ ၾသဇာအရွိန္ကုိ မသုံးခဲ့ဘူးဆုိပါက တရက္ထက္ပုိၿပီး ခံႏုိင္ပါမည္လား။ ေျပာင္းျပန္အားျဖင့္ သည္ၾသဇာအရွိန္ကုိ အသုံးျပဳခဲ့တာ နည္းခဲ့သည့္အတြက္ အျပစ္တင္ဖုိ႔ အက်ဳိးအေၾကာင္း မရွိေပဘူးလား။

“သည္ ပဲရစ္သားမ်ားသည္ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းမႈ ရွိလုိက္ၾကပါသလဲ။ အဘယ္မွ် ကုိယ္က်ဳိးစြန္႔ အနစ္နာခံ စိတ္ ျပည့္ဝလုိက္ၾကပါသလဲ။ သမုိင္းမွာ သည္လုိ ရဲရင့္တဲ့ တုိက္ပြဲစံနမူနာ မရွိခဲ့ေသးပါ၊

“ ၁၈၇ဝ - ရ၁ စစ္ပြဲႏွင့္ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔၏ ရႈံးနိမ့္မႈေၾကာင့္ ဥေရာပအလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ၏ ဗဟုိခ်က္မ ေနရာသည္ ျပင္သစ္ ျပည္မွ ဂ်ာမဏီျပည္သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႔သြားခဲ့ေလၿပီ။

“ပဲရစ္ ဘုံအဖြဲ႔၏ ကံၾကမၼာ မည္သုိ႔ပင္ရွိေစ၊ ဘုံအဖြဲ႔သည္ တကမၻာာလုံးသုိ႔ ပ်ံ႔ႏွံ႔သြားေလၿပီ။”

 

အထက္ပါ ကားလ္မာ့က္စ္၏ သုံးသပ္ခ်က္မ်ားအရ...

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔သည္ ကမၻာ့ာ့သမုိင္းတြင္ ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ ပစၥည္းမဲ့အာဏာရွင္စနစ္ကုိ စမ္းသပ္ထူေဆာက္ ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အရင္းရွင္စနစ္ကုိ အထိနာေအာင္ ထုိးႏွက္တုိက္ခုိက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစား၏ ထုိးထြင္းဖန္တီးမႈကုိ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤနည္းျဖင့္ မာ့က္စ္ဝါဒသေဘာတရား ဘ႑ာတုိက္တြင္းသုိ႔ အသစ္ျဖည့္တင္းမႈမ်ား ျပဳခဲ့ေပသည္။

 

•                                  •                                  •                                  •

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ ရႈံးနိမ့္သြားၿပီးခဲ့သည့္ေနာက္ အႏွစ္ (၂ဝ) ကာလ အၾကာတြင္ အိန္ဂယ္က ဘုံအဖြဲ႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေအာက္ပါအ တုိင္း ျပန္လည္သုံးသပ္ခဲ့ေလသည္။

 

•                                  •                                  •                                  •

 

ဘုံအဖြဲ႔ဝင္မ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသားတပ္၏ ဗဟုိေကာ္မတီမ်ားထဲတြင္ ဘလန္ကြီးဝါဒီတုိ႔က အေရအတြက္အရ လႊမ္းမုိး ေနေသာ အမ်ားစု ျဖစ္ခဲ့ၾကေလသည္။ အနည္းစုကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ့ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ပေရာက္ဒြန္း ဂုိဏ္း၏ ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒကုိ ေထာက္ခံသူေတြ အဓိက ပါဝင္ေနပါသည္။

ဘလန္ကြီးဝါဒီေတြ၏ အမ်ားစုသည္ ေတာ္လွန္ေရးဗီဇႏွင့္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားဗီဇ ပါရုုံေလာက္သာရွိၾကေသာ ထုိအခ်ိန္ ထုိအခါက ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒီမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ အနည္းစုေလာက္သာ ဂ်ာမန္သိပၸံနည္းက် ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒႏွင့္ ရင္းႏွီးကြၽမ္းဝင္ခဲ့သူ ‘ဗီးလ္လင့္’ေၾကာင့္ မူေတြအေပၚ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိနားလည္ၾကပါသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဒီကေန႔ ကြၽန္ေတာ့္အျမင္အရဆုိလွ်င္ ဘုံအဖြဲ႔အေနႏွင့္ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္ပါလ်က္ မလုပ္ဘဲခ်န္ခဲ့ေသာ စီးပြားေရး ဆုိင္ရာလုပ္ငန္း အမ်ားအျပား ရွိခဲ့သည္ကုိ နားလည္၍ ရႏုိင္ပါသည္။

နားလည္ဖုိ႔အခက္ဆုံးကေတာ့ ျပင္သစ္ဘဏ္တုိက္၏ တံခါးေပါက္အျပင္ဘက္မွာ က်ဳိးက်ဳိးႏြံႏြံႏွင့္ ရပ္ေစာင့္ရံုသာ ရပ္ ေစာင့္ေနၾကေသာ အဲဒီျမင့္ျမတ္လွသည့္ ေၾကာက္ရြံ႔ရုိုိေသစိတ္ပါပဲ။ ၄င္းသည္ ႀကီးေလးေသာႏုိ္င္ငံေရးအမွားလည္းျဖစ္သည္။ ဘုံအဖြဲ႔၏ လက္တြင္းေရာက္ရွိေနေသာ ဒီဘဏ္သည္ ဓားစာခံတေသာင္းထက္ပင္ ပုိ၍ တန္ဖုိးရွိပါသည္။ ဗာေဆးအစုိးရကုိ ဘုံအဖြဲ႔ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စကားေျပာလာေအာင္၊ ဒီဘဏ္သိမ္းပုိက္ၿပီး ဓနရွင္လူတန္းစားတရပ္လုံးကုိ ကုိယ့္ဘက္ေရာက္ေန ေစရန္  ထိန္းထားျခင္းအားျဖင့္ ဖိအား ေပးႏုိင္ပါသည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ သည့္ထက္ပုိၿပီး အ့ံၾသစရာေကာင္းသည့္အခ်က္လည္း ရွိေနပါေသးသည္။

 

ဘလန္ကြီးဝါဒီေတြေၾကာင့္လုိ႔ပဲေျပာေျပာ၊ ပေရာက္ဒြန္းဝါဒီေတြေၾကာင့္လုိ႔ပဲဆုိဆုိ  ဘုံအဖြဲ႔က လုပ္ခဲ့ေသာ ေဆာင္ ရြက္ခ်က္ လုပ္ငန္းအေတာ္မ်ားမ်ား မွန္ကန္မႈရွိေနျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ သဘာဝက်စြာပဲ ဘုံအဖြဲ႔၏ စီးပြားေရးျပ႒ာန္း ခ်က္မ်ားသည္ ခ်ီးက်ဴးစရာေတြေရာ အျပစ္တင္စရာေတြပါ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံးသည္ ပေရာက္ဒြန္းဝါဒီတုိ႔ႏွင့္သာ သက္ဆုိင္ပါသည္။ အလားတူစြာပင္ ႏုိင္ငံေရးဘက္က တာဝန္ေက်မႈေရာ လစ္ဟင္းမႈေတြပါ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံးသည္ ဘလန္ကြီးဝါဒီတုိ႔ႏွင့္ သက္ဆုိင္ေနပါသည္။

သည့္အျပင္ အယူဝါဒဆုိင္ရာမ်ားသည္ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ပုိင္းက ဆင္းသက္လာျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ဆုိင္ရာကိစၥ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားလုံးတြင္မူကား သမုိင္း၏ျပက္ရယ္ျပဳမႈအျဖစ္ ဂုိဏ္းႏွစ္ဂုိဏ္းစလုံး၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား သည္ သူတုိ႔ဂုိဏ္း ေတြ၏ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ဆန္႔က်င္ဖက္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ၾကေလသည္။

လယ္သမားကေလးႏွင့္ လက္မႈအႏုပညာသည္ ဆုိရွယ္လစ္တဦးျဖစ္သူ ပေရာက္ဒြန္းသည္ အသင္းအဖြဲ႔မ်ားကုိ အလြန္မုန္းတီးသည္။ အဖြဲ႔အစည္းတြင္းမွာ အေကာင္းထက္အဆုိးက ပုိမ်ားေၾကာင္း၊ အသင္းအဖြဲ႔ဆုိသည္မွာ အလုပ္သမား လြတ္လပ္မႈအတြက္ အတုပ္အေႏွာင္ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ပင္ကုိယ္ရည္မေကာင္းရသည့္အထဲ အႏၱရာယ္ပင္ေပးႏုိင္ေၾကာင္း၊ ၄င္းသည္ အလုပ္သမားလြတ္ လပ္ခြင့္ႏွင့္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနသကဲ့သုိ႔ လုပ္အားကုိ အရင္းအႏွီးျပဳရသည့္ စီးပြားေရးကိစၥႏွင့္လည္း ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ အထုပ္အပုိးသာ ျဖစ္ေစေၾကာင္း၊ မီရထားလုပ္ငန္းလုိမ်ဳိး အႀကီးစားစက္မႈလုပ္ငန္းႏွင့္ တည္ ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းႀကီးမ်ား(ပေရာက္ဒြန္း ေခၚဆုိေလ့ရွိသည့္အတုိင္းဆုိလွ်င္) ခြၽင္းခ်က္လုပ္ငန္းႀကီးမ်ားမွာသာ အလုပ္သမား အသင္းအဖြဲ႔ေတြ တည္ရွိခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း သူက တင္ျပပါသည္။( “ေတာ္လွန္ေရး၏ ေယ်ဘုယအေတြးအေခၚ” ဆုိေသာ စာအုပ္၏တတိယမူၾကမ္းတြင္ ပေရာက္ဒြန္းေရးသားခ်က္ကုိ ၾကည့္ပါ။)

(၁၈၇ဝ) ခုႏွစ္က်ေတာ့ လက္မႈအႏုပညာလုပ္ငန္း၏ ဗဟုိခ်က္မျဖစ္ေသာ ပဲရစ္မွာေတာင္မွ အႀကီးစား စက္မႈလုပ္ ငန္းသည္ (အလုပ္သမားအဖြဲ႔ရွိေနသည့္) ခြၽင္းခ်က္လုပ္ငန္း မဟုတ္ေတာ့တာၾကာပါၿပီ။ အေၾကာင္းမွာ အႀကီးစားစက္မႈ လုပ္ငန္းႏွင့္ ကုန္ထုတ္လုပ္ေရးေတာင္မွ စက္ရံုတခုစီမွာ အလုပ္သမားအသင္း ဖြဲ႔စည္းထားရုုံမွ် မကေတာ့ပါ။ ဒီအသင္း အဖြဲ႔မ်ား အားလုံးစုေပါင္းၿပီး သမဂၢႀကီးတရပ္၊ အစည္းအရုုံးႀကီး တခုဖြဲ႔စည္းေရးကုိပင္ ဘုံအဖြဲ႔က အေရးႀကီးအမိန္႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့၍ ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ဤသုိ႔ေသာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိးသည္ သူ၏ “ျပင္သစ္ျပည္ ျပည္တြင္းစစ္” က်မ္းထဲတြင္ ကားလ္မာ့က္စ္က အမွန္ကန္ဆုံး ညႊန္ျပထားသည့္အတုိင္း အဆုံးတေန႔တြင္ ကြန္ျမဴနစ္စနစ္ဆီသုိ႔ မလြဲမေသြ ဦးတည္ေခၚေဆာင္သြားမည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ုဳိး ျဖစ္ပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ဆုိလွ်င္ ၄င္းသည္ ပေရာက္ဒြန္း၏ အယူအဆႏွင့္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီး ဆန္႔က်င္ေနေလသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဘုံအဖြဲ႔သည္ ပေရာက္ဒြန္းဂုိဏ္း၏ ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒကုိ ေျမျမွပ္သၿဂႋဳဟ္ေပးသူလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဒီကေန႔ ဆုိလွ်င္ ဒီဂုိဏ္းသည္ ျပင္သစ္အလုပ္သမားလူတန္းစား အဝန္းအဝုိင္းထဲကေန ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ပါၿပီ။ ‘ရက္ဒီကယ္’ ဓနရွင္ အဝန္းအဝုိင္း ၾကားမွာသာ ပေရာက္ဒြန္းဝါဒီေတြ ဆက္လက္တည္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါသည္။

ဘလန္ကြီးဝါဒီေတြဆုိသည္မွာလည္း သိပ္ထူးလွသည္မဟုတ္ပါ။ သူတုိ႔သည္ လွ်ဳိ႔ဝွက္လုပ္ႀကံေရးဂုိဏ္းအတြင္းမွာ ေမြးဖြား ႀကီးျပင္း လာၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ဒီဂုိဏ္း၏ တင္းက်ပ္သည့္ စည္းကမ္းအရ စုဖြဲ႔ခဲ့ၾကတာျဖစ္ၿပီး ဒီစည္းကမ္းအရ ေဆာင္ရြက္လာခဲ့သူေတြပါ။ “စည္းရုုံးမႈေကာင္းၿပီး သႏၷိ႒ာန္ရွိသည့္ လူတစုေလာက္က အခြင့္သာခုိက္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အခ်က္အခ်ာေနရာကုိ သိမ္းပုိ္က္ ႏုိ္င္ရံုမွ်မက ေတာ္လွန္ေရးအတြင္း လူထုပါဝင္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ေသးမီအခ်ိန္ႏွင့္ ေခါင္းဆာင္ အစုကေလး၏ေဘးမွာ လူထု ဝန္းရံမလာမီ အခ်ိန္အထိ  အညွာာအတာကင္းၿပီး ႀကီးမားလွေသာ စြမ္းပကားကုိ သုံးကာ အာဏာကုိ ထိန္းထားတာလည္း လုပ္ႏုိင္သည္”ဟူေသာ အျမင္မွ သူတုိ႔ အစခ်ီၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သည့္အျပင္ “ေတာ္လွန္ေရးအစုိးရ၏လက္ထဲတြင္ အာဏာမွန္သမွ်ကုိ အတင္းက်ပ္ဆုံးႏွင့္ အာဏာရွင္ဆန္ဆန္ စုစည္းထားေရး” ဆုိသည္လည္း သူတုိ႔အျမင္မ်ားထဲတြင္ ပါဝင္ေနသည္။

 

ဘုံအဖြဲ႔ကုိ စတင္လုိက္သည္ႏွင့္ သိရွိအသိအမွတ္ျပဳလာရသည့္ အခ်က္မ်ားမွာ...

- ေနာက္တႀကိမ္အာဏာရလာေသာ အလုပ္သမားလူတန္းစားသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ယႏၱရားေဟာင္းႏွင့္          ဆက္လက္ စခန္းသြား ေန၍ မရေတာ့။

- ရရွိကာစသာ ရွိေသးသည့္ အာဏာကုိ ျပန္လည္ဆုံးရႈံးမသြားေစဖုိ႔အတြက္ တဖက္မွာ ဒီဖိႏွိပ္ေရးယႏၱရားေဟာင္း  (ဒီယႏၱရားဟာ အရင္က သူကုိယ္တုိင္ကုိယ္က် လူထုကုိ ဆန္႔က်င္ခဲ့သည့္ ယႏၱရား ျဖစ္သည္) ကုိ ဖယ္ရွားပစ္လုိက္ဖုိ႔ႏွင့္  အျခားတဖက္မွာက် ၄င္း၏ကုိယ္စားလွယ္ေတြ၊ အရာရွိေတြအားလုံးကုိ အခ်ိန္မေရြးျပန္ျဖဳတ္ႏုိင္သည္ဟူ၍            ေၾကညာ လုိက္ျခင္း အားျဖင့္ သူတုိ႔(ဒီကုိယ္စားလွယ္ေတြ) ၏ အႏၱရာယ္မွ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ေရး... တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။

 

ယခင္ ႏုိင္ငံေတာ္ေဟာင္း၏ ထူးျခားသည့္ လကၡဏာေတြက ဘာေတြပါလဲ။

 

လူအဖြဲ႔အစည္းသည္ သူ၏ ဘုံအက်ဳိးစီးပြားကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔အတြက္ ကုိယ္ပုိင္အဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းခဲ့ရာတြင္ မူလက ရုိးရုိး အလုပ္ခြဲေဝမႈအရ ဖြဲ႔ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ႏုိ္င္ငံေတာ္အာဏာ၏ လက္ေအာက္ခံ ဒီအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္ အမွ် သူတုိ႔ကုိယ္ပုိင္ အထူးအက်ဳိးစီးပြားကုိ လုိက္စားရင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကုိ အလုပ္အေကြၽးျပဳသူ (ေက်းကြၽန္) အျဖစ္မွ လူ႔အဖြဲ႔အ စည္း၏ အရွင္သခင္အျဖစ္ သူတုိ႔ဘာသာ ေျပာင္းလဲကုန္ၾကေတာ့သည္။

 

ဤအျဖစ္မ်ဳိးဥပမာကုိ ဘုရင္စနစ္ႏုိင္ငံမ်ားတြင္သာမက ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံမ်ားတြင္လည္း အလားတူ ေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။

တုိင္းျပည္၏ အာဏာအျပည့္အဝရွိသည့္ သီးျခားအစိတ္အပုိင္း တရပ္အေနႏွင့္ “ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား” ပါဝင္ဖြဲ႔တည္ လာမႈ မ်ဳိးကုိ ေျမာက္အေမရိကေလာက္ ဘယ္ေနရာမွာမွ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ၾကပါ။ အဲဒီမွာ အဓိက ပါတီႀကီး (၂ ) ပါတီသည္ အာဏာကုိ တလွည့္စီယူထားၾကသည္။ ေနာက္တဖန္ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္သည္ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ကာ စီးပြားရွာေနၾကသူမ်ား၏ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားျခင္းကုိ ခံေနရျပန္သည္။ ဒီႏုိင္ငံေရးလုပ္စားၾကသူမ်ားသည္ သီးျခားျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္တြင္ ေနရာ ရရွိဖုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားၾကသည္။ သုိ႔မဟုတ္ သူတုိ႔ပါတီအတြက္ ႏုိင္ငံေရးအတုိက္အခံ လႈပ္ရွားမႈေတြလုပ္ၿပီး အကယ္၍ သူတုိ႔ပါတီ အႏုိင္ရခဲ့ပါက ဆုလဒ္အျဖစ္ ရာထူးေနရာမ်ား ရယူျခင္းအားျဖင့္ အသက္ ေမြးဝမ္းေက်ာင္းၾကသည္။ အေမရိကန္တုိ႔သည္ သူတုိ႔သည္းမခံ ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္လာေသာ ဒီဝန္ထုပ္ ဝန္ပုိးႀကီးကုိ ခါခ်ပစ္ဖုိ႔ အႏွစ္သုံးဆယ္ေလာက္ မည္သုိ႔ ႀကဳိးပမ္းခဲ့ၾကသည္ ဆုိသည္ႏွင့္ ဒီလုိျကိဳးးပမ္းခဲ့ေပမယ့္ သူတုိ႔အေနျဖင့္ ဆက္ လက္ၿပီး ပ်က္စီးမႈႏြံအတြင္းမွာသာ မည္ကဲ့သုိ႔ တေန႔ထက္တေန႔ ပုိနစ္လာသလဲဆုိသည္တုိ႔မွာ သိသာထင္ရွား လွပါသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာသည္ မူလက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကုိ အေထာက္အကူျဖစ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ေသာ္ျငားလည္း လူ႔အဖြဲ႔ အစည္းႏွင့္ ဆက္ဆံေရးတြင္ သူတုိ႔ကုိယ္တုိ္င္ ကင္းကြာလာေသာ ျဖစ္စဥ္ မည္သုိ႔ေပၚေပါက္လာခဲ့သလဲဆုိသည္ကုိ အေကာင္း ဆုံးျမင္ေတြ႔ႏုိင္သည္မွာလည္း အေမရိကန္တြင္ပင္ျဖစ္၏။ ဒီကေန႔ အဲဒီတုိင္းျပည္မွာ ဘုရင္ေတြ မရွိေတာ့ပါ။ မွဴးမတ္ မ်ဳိးႏြယ္ ေတြ မရွိေတာ့ပါ။ အင္ဒီးယန္းေတြကုိ ေစာင့္ၾကပ္ေနရသူ အနည္းစုကလြဲ၍ အၿမဲတမ္းတပ္မရွိပါ။ (မွတ္ခ်က္။။ အိန္ဂယ္က သူ႔ေခတ္က ေတြ႔ရွိရ သည့္အတုုိင္း ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။) သုိ႔မဟုတ္ ပင္စင္ခံစားခြင့္တုိ႔ႏွင့္တကြ ဗ်ဴရုိကေရစီ မရွိပါ။ သုိ႔ရာတြင္ အဲဒီေနရာမွာ ေတြ႔ ရွိႏုိင္သည္ကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေစ်းကစားၿပီး အျမတ္ထုတ္တတ္ေသာ ဂုိဏ္းႀကီး (၂) ဂုိဏ္းပါပဲ။ သူတုိ႔သည္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကုိ တလွည့္စီရယူၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ အယုတ္ညံ့ဆုံးနည္းနာ၊ အယုတ္ည့ံဆုံးရည္ရြယ္ခ်က္တုိ႔ျဖင့္ ေသြးစုပ္ခဲ့ၾကသည္။ သ႑ာန္အားျဖင့္သာ တုိင္းျပည္ကုိ အလုပ္အေကြၽးျပဳသူ ေက်းကြၽန္ျဖစ္ေနၿပီး တကယ္တမ္းမွာ တုိင္းျပည္ကုိ စုိးမုိးလုယက္ေနၾကေသာ ဒီလုိႏုိင္ငံေရးသမား မ်ား၏ စီးပြားေရး ကာတယ္အုပ္စုႀကီး (၂) ခုကုိ တုိင္းျပည္က ရင္ဆုိင္ေနရၿပီး ျပည္သူျပည္သားေတြမွာ ဘာအာဏာမွ် မရွိပါ။ (၁၈၉၁ ခုႏွစ္က အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ပါသည္။)

ႏုိင္ငံေတာ္ ဒီလုိေျပာင္းလဲသြားမႈကုိ တားဆီးရန္အတြက္ႏွင့္ မလႊဲေရွာင္သာသည့္ ေျပာင္းလဲသြားမႈအျဖစ္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ ေက်းကြၽန္အျဖစ္မွ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ အရွင္သခင္အျဖစ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲသြားမႈတုိ႔ကုိ တားဆီးရန္တုိ႔အတြက္ ဘုံအဖြဲ႔သည္ မမွားႏုိင္ေသာ နည္း (၂)နည္းကုိ သုံးခဲ့ပါသည္။

ပထမနည္းကေတာ့....စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးႏွင့္ ပညာေရးဆုိသည့္ ဌာနမ်ားအားလုံးအတြက္ ဒီဌာနႏွင့္ သက္ဆုိင္ သူအားလုံးတုိ႔က အေထြေထြမဲေပးသည့္နည္းျဖင့္ ရာထူးတာဝန္မ်ား တင္ေျမ‡ာက္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ ဒီအေရြးခံရသူ ပုဂိၢဳလ္မ်ားကုိ မဲေပးေရြးေကာက္သူမ်ားက အခ်ိန္မေရြး ျပန္လည္ðဖတ္ခ်ႏုိင္ခြင့္ရွိသည္ဟူေသာ အခ်က္ႏွင့္ လည္း ခ်ဳပ္ကုိင္ထားလုိက္သည္။

ဒုတိယနည္းကေတာ့ ... နိမ့္ျမင့္မဟူ အရာရွိမွန္သမွ် တျခားအလုပ္သမားမ်ား ရရွိေသာ လစာအတုိင္းသာ ခံစားေစျခင္း  ျဖစ္ပါသည္။ မည္သူျဖစ္ေစ ဘုံအဖြဲ႔ကေပးေသာ အျမင့္ဆုံး လစာမွာ ဖရန္႔ေငြ ၆, ဝဝဝ ျဖစ္ပါသည္။ ဤနည္းျဖင့္ ရာထူးေနရာ တပ္မက္လုိက္စားမႈႏွင့္ ရာထူးတာဝန္အေပၚ စီးပြားျဖစ္လုပ္ကိုင္မႈတုိ႔ကုိ ထိေရာက္ေသာ အတားအဆီးမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့ပါသည္။ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိ ကန္႔သတ္ခ်က္အမိန္႔မ်ားႏွင့္ ခ်ည္တုပ္ထားရံုမွ်မကေသးဘဲ ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိေတာင္မွ ကန္႔သတ္ တုပ္ေႏွာင္ထားပါသည္။

ယခင္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာေဟာင္းေတြ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ျပိဳကြဲသြားပုံႏွင့္ သူ႔ေနရာမွာ သစ္လြင္ၿပီး တကယ္တမ္း ဒီမုိကေရစီက်ေသာ ႏုိင္ငံေတာ္တရပ္ အစားထုိးဝင္ေရာက္လာပုံတုိ႔ကုိ “ျပင္သစ္ျပည္ ျပည္တြင္းစစ္”စာအုပ္၏ တတိယအခန္းတြင္ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပၿပီးခဲ့ပါၿပီ။ သုိ႔ရာတြင္ သူ၏ အသြင္သာန္တခ်ဳိ႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဤေနရာတြင္ ေနာက္တႀကိမ္ ထပ္မံၿပီး အက်ဥ္းခ်ဳပ္ တင္ျပဖုိ႔ လုိပါေသးသည္။ အေၾကာင္းမူကား အထူးသျဖင့္ ဂ်ာမဏီျပည္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္ၿပီး အယူသီးေသာ ယုံၾကည္မႈတုိ႔သည္ အဘိဓမၼာေရးနယ္ပယ္ကေန ဓနရွင္လူတန္းစား၏ ေယဘုယ်အသိနယ္ပယ္အထိ သည့္အျပင္ အလုပ္သမားမ်ားဆီ အထိသုိ႔ပင္ ပ်ံ႔ႏွံ႔တည္ရွိေန၍ျဖစ္သည္။ အဘိဓမၼာဆုိင္ရာ အယူအဆအရ ေျပာရလွ်င္ ႏုိင္ငံေတာ္သည္ “စိတ္ကူး၏ အေကာင္အထည္ ျဖစ္လာမႈ” (သုိ႔မဟုတ္) ကမၻာေျမျပင္ေပၚရွိ ဘုရားသခင္၏ ႏုိင္ငံေတာ္ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိပါသည္။

အဘိဓမၼာဆုိင္ရာ အနက္အဓိပၸာယ္ျပန္ဆုိရလွ်င္မူ ထာဝရအမွန္တရားႏွင့္ တရးမွ်တမႈတုိ႔ တည္ရွိရာနယ္ပယ္ (သုိ႔မဟုတ္) ၄င္းတုိ႔ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ နယ္ပယ္ဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ ဤသည္၏ ေနာက္မွ လိုက္ပါလာ သည္ကေတာ့ ႏုိင္ငံ ေတာ္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ဆုိင္ရာ ဆက္စပ္မႈမွန္သမွ်ကုိ ေၾကာက္လန္႔±ုိေသေနရေသာ အယူသီးမႈာပါ။ ဒီအယူသီးမႈသည္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တရပ္လုံးႏွင့္ဆုိင္သည့္ ဘုံအေရးကိစၥေတြ၊ လုပ္ငန္းေတြကုိ အတိတ္ကာလတုန္းကႏွင့္ အလားတူ ႏူိင္ငံေတာ္ကသာ (ဒါ့အျပင္) လစာ မ်ားၿပီး ရာထူးႀကီးသည့္ အရာရွိမ်ားကသာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္သည္၊ တျခားနည္းျဖင့္ မကာကြယ္ မေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္ဟု ထင္ျမင္ ယူဆျခင္းျဖစ္သည္။ ဤအျမင္ကုိ ကေလးဘဝကတည္းက စြဲၿပီး အက်င့္ပါလာကာ လူေတြမွာ အလြယ္တကူ အျမစ္တြယ္သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ေနာက္ၿပီး လူေတြက ဘုရင္မင္းဆက္ စနစ္အေပၚ ယုံၾကည္မႈကုိ ကုိယ့္ဘာသာ စြန္႔လႊတ္ၿပီး ဒီမုိကေရစီသမၼတႏုိင္ငံကုိ သစၥာ ခံရေသာအခါတြင္ ဒါဟာ အလြန္ တရာကုိ သာမန္မဟုတ္ေသာ စြန္႔စားမႈမ်ဳိးႏွင့္ ေရွ႔တုိးရေသာ ေျခလွမ္းတလွမ္းဟူ၍ ထင္ျမင္ယူဆ ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

သုိ႔ရာတြင္ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္ဟူသည္မွာ လူတန္းစားတရပ္က အျခားလူတန္းစားတရပ္အေပၚ ဖိႏွိပ္ေသာ ယႏၱရားျဖစ္သည္ကလြဲ၍ တျခားဘာမွ်မဟုတ္ေခ်။ တကယ္ပဲ ဘုရင္စနစ္ႏုိင္ငံေတာ္မွာ ဒီအတုိင္းျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ဒီမုိကေရစီသမၼတႏုိင္ငံမွာလည္း ဒီအတုိင္းပါပဲ။ ေကာင္းတဲ့ဘက္က ၾကည့္လွ်င္ေတာ့ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားသည္ လူတန္းစား အာဏာအတြက္ တုိက္ရေသာ တုိက္ပြဲေအာင္ျမင္ၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ အေမြဆုိးတရပ္အေနႏွင့္ လက္ခံရရွိျခင္း သာ ျဖစ္သည္။ ဆုိးသည့္ဘက္က ၾကည့္ျပန္ေတာ့လည္း ဘုံအဖြဲ႔ကဲ့သုိ႔ေသာ ေအာင္ပြဲရပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားသည္ အသုံးမက် ေတာ့သည့္ ႏုိင္ငံေတာ္တခုလုံးကုိ အမႈိက္ပုံမွာ စြန္႔ပစ္ႏုိင္သည္အထိ လြတ္လပ္ေသာ အေျခအေနမ်ဳိး၊ ၄င္းအျပင္ မ်ိဳးဆက္ သစ္တရပ္ကုိ အသစ္ျပဳစုေပးႏုိင္သည့္ အခ်ိန္မ်ဳိး မေရာက္ေသးမီမွာ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အားေကာင္းသည့္ အစိတ္အပုိင္းမ်ားကုိ ခ်က္ခ်င္းဆုိသလုိ တတ္ႏုိင္သေလာက္မ်ားမ်ား ျဖတ္ေတာက္ေနရဦးမည္ျဖစ္ၿပီး ဤသည္ကုိ ေရွာင္လႊဲ၍ မရႏုိင္ေသးပါ။

 

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔သည္ ရႈံးနိမ့္ခဲ့ရပါၿပီ။

 

သုိ႔ရာတြင္ ပစၥည္းမဲ့တုိ႔၏ (၁၈၇၁) ဘုံအဖြဲ႔ကာလ ေအာင္ပြဲသည္ (၁၈၄၈) ခုႏွစ္ လွ်ပ္တျပက္တုိက္ခုိက္မႈကဲ့သုိ႔ပင္ မျပည့္စုံ မရင့္မွည့္ေသးသည့္ ေအာင္ပြဲလက္ေဆာင္အျဖစ္ တင္က်န္ရစ္ပါသည္။

(၁၈၇ဝ-၇၁) စစ္ပြဲႏွင့္ ဘုံအဖြဲ႔၏ ±ႈံးနိမ့္မႈေၾကာင့္ ဥေရာပအလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ၏ ဗဟုိခ်က္မေနရာသည္ ျပင္သစ္ျပည္ကေန ဂ်ာမဏီျပည္သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႔သြားခဲ့သည္ဟု ကားလ္မာ့က္စ္က ႀကဳိတင္ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့သည္။ အေၾကာင္း မူကား ျပင္သစ္ျပည္သည္ (၁၈၇၁) ခုႏွစ္ ေမလ ေသြးထြက္လြန္ေရာဂါကုိ ျပန္လည္ကုသဖုိ႔ ႏွစ္အေတာ္ၾကာၾကာ အခ်ိန္ယူရေပလိမ့္ဦးမည္။ အျခားတဖက္မွာက်ေတာ့ ဂ်ာမဏီျပည္သည္ (၁၈၇၁) ခုႏွစ္၊ ေမလ ၁ဝ ရက္ (Frankfurt) စာခ်ဳပ္အရ ျပင္သစ္ထံမွ ျပင္သစ္ေငြ (၅, ဝဝဝ, ဝဝဝ) ရခဲ့သည့္အတြက္ စက္မႈလုပ္ငန္းကုိ ဂရုတစုိက္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ ႏုိင္သည့္ အျပင္ ေခတ္မီသည့္ အုိးအိမ္တုိက္တာမ်ားကုိလည္း တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့သည္။ ပုိၿပီး ဖြံ႔ျဖိဳးသည္္ထက္ ဖြံ႔ျဖိဳးးလာခဲ့ ပါသည္။

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔၏ ရလဒ္တခုကေတာ့ ျပင္သစ္ျပည္သူလူထုႀကီးသည္ စစ္တပ္မ်ားထဲတြင္ လက္နက္စြဲကုိင္ၿပီး ပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။ ၄င္းအေရအတြက္သည္ သန္းႏွင့္ခ်ီၿပီး ရွိခဲ့ပါသည္။ ေသနတ္လက္နက္ေတြ၊ ေဖာက္ခြဲေရးကိရိယာေတြကုိ လူထုႏွင့္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့ၿပီး ေျပာက္က်ားတုိက္ပြဲမ်ားႏွင့္ လုံးဝျပည့္စုံေသာ ေတာ္လွန္ေရးကုိ ဖန္တီးေပးခဲ့ပါသည္။ ဤ ေတာ္လွန္ေရးသည္ အျခားတဖက္တြင္ ဘုိနာပတ္၏ စစ္ကာလကုိ ရုုတ္တရက္ အဆုံးသတ္ေစခဲ့သည္။ စက္မႈလုပ္ငန္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဖြံ႔òဖးတုိးတက္ေရးကုိ ျဖစ္ ေစခဲ့ပါသည္။

 

သည့္အျပင္ လူထုထဲမွ အဆင္းရဲဆုံးလူတန္းစားကုိ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္၏ ရင္ခြင္တြင္းသုိ႔ သြတ္သြင္းေပးခဲ့ပါသည္။

 

ဘုံအဖြဲ႔ ရႈံးနိမ့္သြားသည့္အခါတြင္ တုိက္စိတ္ခုိက္စိတ္ ထက္သန္ေသာ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားသည္ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ႏွင့္ အတူ ေျမ ျမုဳပ္သၿဂႋဟ္ျခင္း ခံလုိက္ရသည္ဟူ၍ တခ်ဳိ႔က ယုံၾကည္ခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဤသည္ႏွင့္ေျပာင္းျပန္ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ ... ၄င္းအျပင္ ျပင္သစ္ ပရပ္ရွားစစ္ပြဲမွေန၍ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစား အင္အားျပည့္ဝ အစြမ္းထက္စြာ ျပန္လည္ လႈပ္ရွားသက္ဝင္လာမည့္ ေန႔တေန႔ကုိ ခ်ိန္းဆုိသတ္မွတ္ေပးလုိက္ပါသည္။

 

•                                  •                                  •                                  •                  

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔ကေတာ့ ရႈံးနိမျ့္ပိဳကြဲသြားခဲ့ရပါၿပီ။

သုိ႔ရာတြင္ ဘုံအဖြဲ႔၏ မူမ်ားကေတာ့ ထာဝရ ဆက္လက္တည္ရွိေနပါလိမ့္မည္

ျပီးျပီ

 

 
ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း ၁၀)

 

ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း ၁၀)

 

အခန္း (၆)

 

ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔

 

 

လူဝီဘုိနာပတ္က ဓနရွင္လူတန္းစား၏ ေနာက္ဆုံးခံကတုတ္ျဖစ္သည့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကုိ (၁၈၅၁) ဒီဇင္ဘာ (၂) ရက္ ေန႔က ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့အၿပီးတြင္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အက်ိဳးအျမတ္ရွာသူ ဂုိဏ္းအုပ္စုတခုက ျပင္သစ္ျပည္ႀကီးကုိ ေသြးစုပ္ စည္းစိမ္ခံသည့္ ဒုတိယအင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္ (၁၈၅၂- ၁၈၇ဝ) ၏ကာလကုိ စတင္ဖြင့္လွစ္ လုိက္ပါၿပီ။

အျမင္က်ဥ္းၿပီး မဝံ့မရဲ ရွိတတ္သည့္ လူဝီဖိလစ္ဘုရင္လက္ထက္တုန္းက ဘယ္လုိမွ မျဖစ္ႏုိင္ခဲ့ေသာ စီးပြားေရးဖြံ႔ျဖိဳး တုိးတက္မႈတရပ္သည္ လူဝီဘုိနာပတ္၏လက္ထက္မွာက်မွ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ေလသည္္။ သုိ႔ရာတြင္ ဤ စီးပြားေရးဖြံ႔ျဖိဳး တုိးတက္ မႈကုိ ဓနရွင္ႀကီးလူတန္းစား၏ ေသးငယ္လွသည့္ အစိတ္အပုိင္းတရပ္က လႊမ္းမုိးခ်ဳပ္ကိုင္ထားျခင္းသာလွ်င္ ျဖစ္ေပသည္။

လူဝီဘုိနာပတ္သည္ ဓနရွင္တုိ႔အား အလုပ္သမားေတြ၏ရန္မွ အကာအကြယ္ေပးမည္၊ ေနာက္တဖက္က်ျပန္ေတာ့ အလုပ္သမားေတြကုိ ဓနရွင္တုိ႔၏ ရန္မွ အကာအကြယ္ေပးမည္ - ဟူေသာ ကလိမ္ေစ့ျငမ္းဆင္သည့္ ပရိယာယ္ႏွင့္ အရင္းရွင္ တုိ႔၏ လက္ထဲက အာဏာကုိရခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္္။ သုိ႔ရာတြင္ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ အျမတ္ႀကီးစား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကုိ အားေပးခဲ့ရသည္။ အတုိခ်ဳပ္ေျပာရလွ်င္ ဓနရွင္လူတန္းစားတရပ္လုံး၏ ေခတ္ထမႈႏွင့္ ခ်မ္းသာျကြယ္ဝမႈတုိ႔သည္ ထုိအခ်ိန္ ထုိကာလေရာက္သည္အထိ တခါမွ် မႀကဳံဖူးေသးသည့္ အတုိင္းအတာျဖင့္ ျဖစ္ထြန္း လာခဲ့ပါသည္။ (၁၈၅၂) ခုႏွစ္မွ (၁၈၆၉) ခုႏွစ္ အထိ ဒီၾကားကာလအတြင္းမွာ ျပင္သစ္ျပည္ အရင္းရွင္စနစ္ႀကီးထြားမႈႏွင့္အတူ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးႀကီးလည္း ၿပီးဆုံး သြားခဲ့ပါသည္။

(၁၈၆၃) ခုႏွစ္တြင္ ဘ႑ာဘုရင္ (၁၈၃) ဦး၏လက္တြင္းမွာ ျပင္သစ္ဖရန္႔ေငြ ကုေဋ (၂ဝဝဝ) - ရွိခဲ့ၿပီး ဘဏ္မ်ား၊ သယ္ယူပုိ႔ ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ စက္မႈလုပ္ခင္းႀကီးမ်ားႏွင့္ ကုန္တုိက္ႀကီးမ်ားကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္ခဲ့သည္။ ျပင္သစ္က ႏုိင္ငံေပါင္း (၁၄) ႏုိင္ငံ အေပၚ ေငြတုိးခ်စားသည့္ အရင္းအႏွီးကသည္ပင္လွ်င္ ကုေဋ (၁၂ဝဝ) - ရွိခဲ့သည္။

လူဝီဘုိနာပတ္၏ အာဏာရွင္စနစ္အုပ္စုိးမႈေအာက္တြင္ စစ္တပ္အင္အား (၅ဝဝ,ဝဝဝ)ရွိခဲ့သလုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္ တြင္လည္း အရာရွိႏွင့္ အမႈထမ္းေပါင္း (၅ဝဝ,ဝဝဝ) ရွိသည္။ ဒီအင္အားႏွင့္ ျပည္တြင္းမွာ ဒီမုိကေရစီလႈပ္ရွားမႈမ်ားအေပၚ ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိပ္ကြပ္ခဲ့သကဲ့သုိ႔ ျပည္ပက်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္မႈေတြလည္း လုပ္ခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ျပည္၏ ဒုတိယအင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္ႀကီးဆုိသည္မွာ ျပင္သစ္အမ်ဳိးသားေရွာ္ဗင္ဝါဒ၏ ေတာင္းဆုိခ်က္ ျဖစ္၏။ (၁၈၁၄) ခုႏွစ္က ဆုံးရႈံးသြားခဲ့ရေသာ ပထမအင္ပါယာ နယ္ေျမပုိင္နက္ (သုိ႔မဟုတ္) ပထမသမၼတႏုိင္ငံေတာ္၏ နယ္ေျမပုိင္နက္အတုိင္း ျပန္လည္ ရယူဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်က္လည္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္ အီတလီကုိ ဝါးျမိဳေရးလုပ္ခဲ့သလုိ မကၠဆီကုိႏွင့္ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယားတုိ႔အား သိမ္းပုိက္ၿပီး အင္ဒုိခ်ဳိင္းနားတြင္လည္း က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိ္က္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ျပင္သစ္ျပည္၏ေဘးမွာက စနစ္ေဟာင္းဘုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္ နယ္နိမိတ္ေတြ တည္ရွိေနၾကသည္။ ဒီနယ္ေျမ ေတြၾကားက ျပင္သစ္အင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္။ တကယ္ပဲ (၁၈၁၅) ခုႏွစ္ကထက္ ပုိၿပီး အပုိင္းပုိင္း ကြဲျပားျပတ္ေတာက္ေနၾကတဲ့ ပုိင္နက္နယ္ေျမေတြအၾကားမွာ တည္ရွိေနရသည့္ ျပင္သစ္အင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္။ ဒီလုိ ႏုိင္ငံေတာ္မ်ဳိးဟာ ဘယ္လုိမွ ေရရွည္ မတည္တံံ့ႏုိင္ပါ။

 

ထုိ႔ေၾကာင့္မုိ႔ တခါတရံမွာ စစ္ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္း၊ နယ္ေျမပုိင္နက္ လုယူသိမ္းပုိက္ျခင္းတုိ႔ကုိ ေရွာင္လႊဲ၍ မရႏုိင္ေပ။

 

ျပင္သစ္အမ်ဳိးသား ေရွာ္ဗင္ဝါဒတုိ႔အတြက္ဆုိလွ်င္ ဂ်ာမဏီ၏ ရိန္းျမစ္လက္ဝဲဘက္ကမ္းပါးသည္ နယ္ေျမသိမ္းပုိက္ခ်ဲ႔ ထြင္ေရးအတြက္ သြားရည္ယုိစရာ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္ေနသည္။ ရိန္းျမစ္ဝွမ္းက ဧရိယာ စတုရန္းတမုိင္သည္ အဲလ္ပ္ ေတာင္တန္း ေဒသက  စတုရန္းတမုိင္ထက္ ပုိမိုသာလြန္ခ်က္ရွိေနသည္။ ထုိမွ်မက အျခားဘယ္ေဒသ ထက္မဆုိသာသည္။ လူဝီဘုိနာပတ္က ျပင္သစ္ အင္ပါယာႏုိ္င္ငံေတာ္၏နယ္နိမိတ္ကုိ ရိန္းျမစ္ကမ္းမွာ အဆုုံးသတ္လုိသည္။ ဒီေတာင္းဆုိခ်က္ကုိ ျဖည့္စြမ္းဖုိ႔ဆုိလွ်င္ ဒီေဒသကုိ တခ်ီ တည္းစားမလား၊ တလုပ္စီစားမလား၊ အခ်ိန္ျပႆနာသာ ရွိေတာ့သည္။

ဒီၾကားထဲ ျပင္သစ္ျပည္ ျပည္ထဲေရးမွာ (၁၈၆၆ - ၆၇) တြင္ စီးပြားေရးကပ္တခု ေပၚခဲ့သည္။ အလုပ္သမားထု၏ သပိတ္တုိက္ပြဲမ်ားလည္း အဆက္မျပတ္ ေပၚခဲ့သည္။ (၁၈၇ဝ) ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ လူႏွစ္သိန္းေက်ာ္ ပါဝင္သည့္ ဆႏၵျပပြဲ တရပ္ ပဲရစ္ျမိဳ႔မွာ  ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ထုိစဥ္အခ်ိန္က မာ့က္စ္ေခါင္းေဆာင္ေသာ ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားအစည္းအရံုးက လည္း အလုပ္သမားထု၏ ဆႏၵျပပြဲမ်ားကုိ ဦးေဆာင္မႈေပးခဲ့သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ လူဝီဘုိနာပတ္က ႏုိင္ငံတကာ့အလုပ္သမားအစည္းအရုုံးအေပၚ အျငိဳးးထားခဲ့သည္။ ျပင္သစ္ျပည္ျပည္ တြင္း လူတန္းစားစစ္ပြဲအေပၚ အျမတ္ထုတ္ၿပီး မတရားအာဏာရယူကာ ဒီအာဏာကုိ အခ်ိန္ကာလအလုိက္ ဆင္ႏႊဲသည့္ ျပည္ပစစ္ပြဲမ်ားႏွင့္ ထိန္းသိမ္းထားေသာ လူဝီဘုိနာပတ္သည္ မူလပထမကတည္းက ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားအစည္း အရံုးကုိ ရန္သူေတာ္တဦး အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားျခင္းမွာ မည္သုိ႔မွ် အံ့ၾသစရာ မရွိေပ။

ထုိစဥ္က ဘုိနာပတ္၏ ဘုရင့္အစုိးရသည္ ျပည္တြင္းမွာ “လူထု ဆႏၵမဲေပးပြဲ”တရပ္ လုပ္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနသည္။ ဒီလူထု ဆႏၵမဲေပးပြဲ၏ အႀကဳိကာလတြင္ ျပင္သစ္တျပည္လုံးအႏွံ႔ ပဲရစ္၊ လုိင္ယြန္၊ ဗာေဆး၊ ရုိဗင္...စသည့္ျမိဳ႔မ်ားမွ ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမား အစည္းအရုုံး စီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္မ်ားကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ကာ ဖမ္းဆီးဖုိ႔ သူက အမိန္႔ေပးခဲ့သည္။ ဒီအစည္းအရုုံးသည္ သူ႔ကုိ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ဖုိ႔အတြက္ ပူးေပါင္းႀကံစည္ခဲ့ေသာ လွ်ဳိ႔ဝွက္အသင္းတခု ျဖစ္သည္ဆုိေသာ စြပ္စြ ဲခ်က္ႏွင့္ ဖမ္းဆီးဖုိ႔ အမိန္႔ေပးခဲ့ျခင္းျျဖစ္သည္။

လူဝီဘုိနာပတ္၏ ဘုရင့္အစုိးရသည္ ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားအစည္းအရုုံး၏ ပဲရစ္ဌာနခြဲမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ သုံးႀကိမ္တုိင္တုိင္ ရံုးးတင္စစ္ေဆးခဲ့သည္။ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြက တရားရုုံးေတာ္တြင္ အရင္းရွင္စနစ္ကုိ ဖြင့္ခ်တုိက္ခုိက္ကာ ျပန္လည္တုံ႔ျပန္ခဲ့ ၾကပါသည္။ လူဝီဘုိနာပတ္ အစုိးရ၏ တရားရုုံးမ်ားသည္ ဖုံးမႏုိင္ဖိမရ အမွားအယြင္းေတြႏွင့္အတူ ပြင့္က် သြားခဲ့ရသည္။

 

ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမား အစည္းအရံုုံး ျပင္သစ္ဌာနခြဲ၏ တကယ့္ျပစ္မႈက ဘာလဲ။

 

‘ဆႏၵခံယူပြဲ’တြင္ မဲေပးေရးဆုိသည္မွာ ျပည္တြင္း အာဏာရွင္အုပ္စုိးမႈႏွင့္ ျပည္တြင္းစစ္ ဆင္ႏႊဲေရးတုိ႔အတြက္ မဲေပးရ ျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပင္သစ္ျပည္သူေတြ အက်ယ္အျပန္႔သိရွိေစဖုိ႔ အေလးအနက္ ေျပာၾကားစည္းရုုံးခဲ့ၾကျခင္းပင္ ျဖစ္၏။

လက္ေတြ႔တြင္လည္း သူတုိ႔စည္းံရုုံးခဲ့ၾကေသာ ျမိဳ႔ႀကီးေတြမွန္သမွ်ႏွင့္ ျပင္သစ္ျပည္၏ စက္မႈလုပ္ငန္း ဗဟုိခ်က္မ မွန္သမွ်တုိ႔မွာ အလုပ္သမားတုိ႔ ႏုိးၾကားထျကြလာၿပီး လူထုဆႏၵခံယူပြဲကုိ တစိတ္တဝမ္းတည္း ကန္႔ကြက္ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည္။ အေၾကာင္းမလွခ်င္ေတာ့ ခရုိင္အတြင္းရွိ ေက်းလက္မ်ား၏ အလြန္တရာ အသိအျမင္နိမ့္က်ေနမႈေၾကာင့္ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာသည္ ဆႏၵခံယူပြဲဘက္သုိ႔ အေလးသာသြားခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ အလုပ္သမားလူတန္းစားအေပၚ အင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္၏ ေအာင္ပြဲအထိ္မ္းအမွတ္အေနျဖင့္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ကုိ က်င္းပခဲ့ေလသည္။ ဤသည္မွာ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ေရးအတြက္ အခ်က္ျပသေကၤတပါပဲ။ လူတဦးတေယာက္အား လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ေရး မဟုတ္။ တႏုိင္ငံလုံးအား လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ေရးပါ။

၁၈၆၆ ခုႏွစ္တြင္ ပရပ္ရွားႏွင့္ ၾသစတီးရီးယားတုိ႔ စစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ဒီစစ္ပြဲကုိ ဖန္တီးခဲ့သူကေတာ့ ပရပ္ရွားက ဘစ္စ္မတ္ ပါ။ ပရပ္ရွား၏ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးျဖစ္သူ ဘစ္စ္မတ္သည္ လူဝီဘုိနာပတ္၏ ပုံတူကုိယ္ပြားဟူ၍ ဆုိႏုိင္သည္။ ျပည္တြင္းမွာ အစုိးရ ဂုိဏ္းကုိ အတုိက္အခံျပဳေနသည့္ လစ္ဘရယ္ဂုိဏ္း၏ သတင္းစာမ်ားကုိ ပိတ္ပင္ၿပီး လစ္ဘရယ္ဂုိဏ္းကုိ ႏွိမ္နင္း ခဲ့သည္။ စစ္တပ္ကုိ တုိးခ်ဲ႔ စစ္စရိတ္ကုိ တုိးျမွင့္သည္။ ဘစ္စ္မတ္သည္ (၁၈၆၄) ခုႏွစ္တြင္ ရုရွားႏွင့္ ျပင္သစ္က မစြက္ဖက္ပါဘူး-ဟု ကတိေပးထားမႈေအာက္တြင္ ၾသစတီးရီးယားႏွင့္ မဟာမိတ္လုပ္ၿပီး ဒိန္းမတ္ကုိ က်ဴးေက်ာ္ခဲ့သည္။ ယခုတခါ (၁၈၆၆) မွာ ၾသစတီးရီးယားကုိ စစ္ေၾကညာၿပီး တုိက္ခုိက္ျပန္ျခင္း ျဖစ္၏။

ဒီစစ္ပြဲမွာ ပရပ္ရွားက အႏုိင္ရၿပီး ဂ်ာမန္အင္ပါယာ ထူေထာင္ေရးအတြက္ ဆက္လက္လုံးပန္းဖုိ႔ လုပ္လာျပန္သည္။

ပရပ္ရွာ - ၾသစတီးရီးယားစစ္ပြဲမွာ နပုိလီယံ-၃ (လူဝီဘုိနာပတ္) က ၾကားေနခဲ့သည္။ ဒီလုိၾကားေနခဲ့ရင္ နယ္ေျမေတြ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးအျဖစ္ ရတဲ့အခါ နပုိလီယံ- ၃ ကုိလည္း ခြဲေဝေပးမယ္လုိ႔ ဘစ္စ္မတ္က လိမ္ညာခဲ့လုိ႔ပါ။ စစ္ပြဲအၿပီးမွာေတာ့ လူဝီဘုိနာပတ္အတြက္ စစ္ပြဲကလြဲလုိ႔ ဘာဆုိဘာမွ မက်န္ပါ။ သူ ဘာမွ မရလုိက္။ ပရပ္ရွားကုိ စစ္တုိက္ရုုံပဲ က်န္ေတာ့သည္။

(၁၈၇ဝ) ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္ (၁၉) ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္ဘက္က စတင္စစ္ေၾကညာလုိက္သည္။

ဤစစ္ပြဲသည္ ျပင္သစ္ျပည္၏ (၁၈၅၁) ဒီဇင္ဘာ (၂) ရက္ေန႔ အၾကမ္းဖက္အာဏာသိမ္းပြဲကုိ အမွားျပင္ဆင္ကာ အသစ္ ရုိက္ႏွိပ္ထုတ္ေဝလုိက္ျခင္းသာ ျဖစ္၏။

အစပုိင္းမွာ အရာကိစၥေတြ ကေျပာင္းကျပန္ ရႈပ္ရႈပ္ေထြးေထြး ျဖစ္ေနခဲ့သည့္အတြက္ ျပင္သစ္ျပည္မွာ စစ္ျဖစ္မွာကုိ လူေတြက သိပ္မယုံၾကည္ခဲ့ၾက။ ျပင္သစ္ျပည္၏ေအာက္လႊတ္ေတာ္ တာဝန္ခံ ကုိယ္စားလွယ္ကလည္း ဝန္ႀကိးအဆင့္ေတြ စစ္ပြဲအတြက္ ေဆြးေႏြးေနၾကသည္ကုိ စေတာ့စာခ်ဳပ္အေရာင္းအဝယ္ကိစၥအတြက္ လွည့္ကြက္လုပ္ေနၾကျခင္းပါ - ဟု လိမ္ညာၿပီး ေၾကညာခဲ့သျဖင့္ ဒါကုိပဲ ယုံေနၾကသည္။

စစ္ေၾကညာမည္ဆုိသည္ကုိ ဇူလုိင္လ (၁၅ ) ရက္ေန႔တြင္ အခုိင္အမာသိလာၾကေတာ့ အတုိက္အခံေတြအားလုံးက အစုိးရ၏ စစ္စရိတ္ထုတ္ယူသုံးစြဲေရးကုိ မဲမေပးႏုိင္ဟု ျငင္းဆုိလုိက္ၾကသည္။ ပါလီမန္ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သူ သုိင္းယားစ္ ကေတာင္ “သိပ္ရြံမုန္း စရာေကာင္းတဲ့ ကိစၥပဲ”ဟူ၍ တံဆိပ္တပ္ေပးရသည္အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ အစုိးရပုိင္မဟုတ္သည့္ ပဲရစ္က သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ေတြ အားလုံးသည္ ဒီစစ္ပြဲကုိ အျပစ္တင္ေဝဖန္ခဲ့ၾကသည္။ ဒီလုိ အျပစ္တင္ေဝဖန္ရာတြင္ ျပင္သစ္ျပည္၏ ျပည္နယ္ေတြမွ သတင္းစာမ်ား ကလည္း အံ့ၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ တညီတညြတ္တည္း ရွိၾကသည္။

ကားလ္မာ့က္စ္က ျပင္သစ္ျပည္အလုပ္သမားမ်ားကုိ တတိယနပုိလီယံအား ဒီစစ္ပြဲအတြက္ ဆန္႔က်င္ၾကရန္ ေဆာ္ေၾသာခဲ့ပါသည္။ ဂ်ာမဏီမွ အလုပ္သမားမ်ားကုိလည္း ဂ်ာမဏီျပည္ဟာ ခံစစ္ဘဝမွ ထုိးစစ္ျပန္လုပ္ခဲ့လွ်င္ ျပင္သစ္ ျပည္သူမ်ားကုိ ဆန္႔က်င္ေရး မျဖစ္ေစဖုိ႔ သတိေပးခဲ့ပါေသးသည္။

 

ဒီစစ္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမဏီျပည္ရွိ အလုပ္သမားမ်ား၏ စိတ္ဓာတ္မွာ အထူးေလ့လာစရာ ေကာင္း သည္။

 

ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားမ်ား အစည္းအရံုး၏ ပဲရစ္ဌာနခြဲမွ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ ဂ်ဴလုိင္ (၁၂) ရက္ေန႔ထုတ္ ႏႈိးေဆာ္သံ (ခရာသံ) ဆုိသည့္ စာေစာင္ထဲမွာ “ႏုိင္ငံအားလုံးမွ အလုပ္သမားမ်ားသုိ႔”ဟူေသာ ေၾကညာစာတမ္းတေစာင္ကုိ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပ ခဲ့သည္။ ထုိေၾကညာစာတမ္းထဲမွာပါသည့္ စာပုိဒ္တခုကုိ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပရမည္ဆုိလွ်င္...

“အမ်ဳိးသားဂုဏ္သိကၡာအတြက္ ဥေရာပတုိင္းျပည္မ်ား၏ ခ်ိန္ခြင္ညွာ ထိန္းညွိိမႈဟု အေၾကာင္းျပၿပီး ႏုိင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္ ဆႏၵရမက္ေတြေၾကာင့္ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသည္ ေနာက္တႀကိမ္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရျပန္ပါၿပီ။ ျပင္သစ္အမ်ဳိးသား၊ ဂ်ာမန္အမ်ဳိးသား၊ စပိန္ အမ်ဳိးသား အလုပ္သမားအေပါင္းတုိ႔.... ကြၽန္ေတာ္တုိ႔၏ေျကြးေၾကာ္သံမ်ားကုိ တခုတည္းေသာ စစ္ဆန္႔က်င္ေရး ေျကြးေၾကာ္သံအျဖစ္ တေသြးတသံတည္း ေပါင္းစည္းၾကပါစုိ႔။ ဒီစစ္သည္ အသာစီးရဖုိ႔ အျမတ္ရွာဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မည္။ သုိ႔မဟုတ္ မင္းဆက္တခု အုပ္စုုိးဖုိ႔အတြက္လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အလုပ္ သမားမ်ား၏အျမင္မွာေတာ့ ဒီစစ္ပြဲသည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းကလြဲ၍ တျခား ဘာမွ်မဟုတ္ပါ။ အက်ဳိးအျမတ္ ရွာေဖြေရး အတြက္ လတ္ဆတ္သစ္လြင္ေသာ ေရေသာက္ျမစ္တခုကုိ လူထုကံဆုိးမုိး ေမွာင္က်ေနစဥ္အတြင္း လာေရာက္ရွာေဖြေန သူမ်ား၏ စစ္လုိလားသည့္ ေၾကညာခ်က္ကုိ တုံ႔ျပန္ဖုိ႔အေျဖကေတာ့ ... ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ကန္႔ကြက္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အလုပ္နဲ႔ လြတ္လပ္မႈတုိ႔ကုိ လုိလားသူ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ကန္႔ကြက္တယ္...

ဂ်ာမဏီမွ ညီအစ္ကုိ ေတာ္သူမ်ားတုိ႔...

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ကြဲျပားေနၾကမည္ဆုိလွ်င္ ရိန္းျမစ္၏ကမ္းပါး (၂) ဖက္စလုံးက အာဏာရွင္အုပ္စုိးသူမ်ား၏ အျကြင္းမဲ့ ေအာင္ပြဲကုိသာ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မည္။

တုိင္းျပည္အားလုံးရွိ အလုပ္သမားအေပါင္းတုိ႔ ...

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ခ်င္း ပူးေပါင္းႀကဳိးပမ္းမႈမ်ား၏ လတ္တေလာအေျခအေနေတြ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေနေစကာမူ တုိင္းျပည္၏ နယ္နိမိတ္ ဆုိသည္ကုိ မသိရွိၾကေသာ၊ ႏုိင္ငံတကာ့အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔တေတြက ျဖိဳခြဲမရသည့္ ေသြးစည္းညီညြတ္မႈကုိ သႏၷိ႒ာန္ျပဳသည့္အေနျဖင့္ ျပင္သစ္အလုပ္သမားထု၏ မြန္ျမတ္ေသာ စိတ္ေစတနာ၊ ေမတၱာတုိ႔ပုိ႔သကာ အေလးျပဳ လုိက္ပါသည္။”

ဒီေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚလာၿပီးသည္၏ေနာက္မွာ ျပင္သစ္ဘာသာျဖင့္ ေၾကညာခ်က္ေတြ တသီႀကီး ထြက္လာခဲ့ ပါေတာ့သည္။

“ဒီစစ္ပြဲ - ဒီစစ္ပြဲဟာ တရားပါသလား”

“မတရားဘူး”

“ဒီစစ္ပြဲ - ဒါဟာ ႏုိင္ငံနဲ႔ဆုိင္တဲ့ စစ္ပြဲလား”

“မဟုတ္ဘူး။ ဒါဟာ မင္းဆက္အုပ္စုိးမႈနဲ႔ဆုိင္တဲ့ စစ္ပြဲပဲ ျဖစ္တယ္”

 

ဒါေတြက ျပည္သူလူထုရဲ႔ အသံေတြပါ။

 

ပရပ္ရွားႏွင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ လူဝီဘုိနာပတ္၏ စစ္ပြဲမွာ မည္သုိ႔ေသာအျခင္းအရာေတြပဲ ေပၚေပါက္ေနပါေစ၊ ပဲရစ္ျမိဳ႔မွာ ကေတာ့ ဒုတိယအင္ပါယာ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အသုဘ ေခါင္းေလင္းသံကုိ ၾကားေနရပါၿပီ။ သူ၏ နိဂုံးပုိင္းဆုိသည္မွာလည္း ရံႈံးနိမ့္မႈ၏ ပုံတူရုုပ္လႊာ ျဖစ္သြားရေတာ့မည္သာ။ သုိ႔ရာတြင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ေမ့မသြားသင့္သည့့္ အခ်က္တခ်က္ ကေတာ့ လူဝီဘုိနာပတ္အတြက္ အင္ပါယာျပန္လည္ရယူေရးဆုိေသာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္လွသည့္ တခန္းရပ္ျပဇာတ္ကုိ (၁၈) ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ကျပတင္ဆက္ႏုိင္ေအာင္ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့သူမ်ားမွာ ဥေရာပတုိက္ရွိ အစုိးရမ်ားႏွင့္ အုပ္စုိးသူ လူတန္းစား မ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္ဆုိေသာ အခ်က္ျဖစ္ပါသည္။

ဂ်ာမန္တုိ႔ဘက္က ၾကည့္လွ်င္ ဒီစစ္ပြဲသည္ ခုခံကာကြယ္ေရးစစ္ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဂ်ာမန္တုိ႔အေနႏွင့္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ခုခံ ကာကြယ္ဖုိ႔ လုိအပ္လာေအာင္ ဘယ္သူက လုပ္ခဲ့တာလဲ။ တုိင္းျပည္အေပၚ စစ္ပြဲဆုိတဲ့ ဝန္ထုပ္ဝန္ပုိး တင္ေပးလုိက္ဖုိ႔ လူဝီဘုိနာပတ္ကုိ ဘယ္သူကမ်ား ခုိင္းေစလုိက္သလဲ။ ပရပ္ရွားပဲ မဟုတ္လား။ ဘစ္စ္မတ္သည္ သူ႔ျပည္တြင္း လူထုႀကဳိက္ျဖစ္ေနသည့္ အတုိက္အခံအဖြဲ႔ ကုိ ဖိႏွိပ္ျဖိဳခြဲဖုိ႔ႏွင့္ ဂ်ာမဏီအင္ပါယာ ထူေထာင္ေရးအတြက္ လူဝီဘုိနာပတ္ႏွင့္ လက္ဝါးခ်င္းရုိုိက္ထားခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူသည္  လူဝီဘုိနာပတ္ကိုလည္း လိမ္ညာခဲ့သည္။

ေအာင္ျမင္မႈရရွိေနဆဲျဖစ္သည့္ ဘုိနာပတ္၏ အုပ္စုိးမႈသည္ ယခုအခါမွာေတာ့ ရိန္းျမစ္၏ အျခားတဖက္ကမ္း တြင္လည္း သူ၏ပုံတူကုိယ္ပြားအျဖစ္ ဘစ္စ္မတ္ ရွိေနၿပီျဖစ္သည္္္္္္္္္္။ သုိ႔ရာတြင္ ဥေရာပတုိက္ဆုိတာ ဘုိနာပတ္ (၂) ေယာက္ အတြက္ ဆုိလွ်င္ သိပ္ကို ငယ္လြန္းလွသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သမုိင္း၏ျပက္ရယ္ျပဳမႈအျဖစ္ ဘုိနာပတ္တေယာက္ေယာက္ကေတာ့ သမုိင္းဇာတ္ခုံ ေပၚကဆင္းေပးရေပ လိမ့္မည္။

ဂ်ာမန္တုိ႔ဘက္က ခုခံကာကြယ္ေရးစစ္ပြဲႏုိင္ခဲ့လွ်င္ ျပင္သစ္ျပည္ကုိ ဆက္လက္က်ဴးေက်ာ္မည့္ အလားအလာ လည္းရွိေနသည္။

 

“အကယ္၍ ဂ်ာမန္အလုပ္သမားလူတန္းစားသည္ မ်က္ေမွာက္စစ္ပြဲ၏ ခုခံေရးလကၡဏာ အတိအက်ျဖစ္ေနမႈကုိ လက္လႊတ္ၿပီး ျပင္သစ္ျပည္သူမ်ားကုိ ဆန္႔က်င္ေသာ စစ္ပြဲအျဖစ္ နိမ့္က်သြားေစဖုိ႔ ခြင့္ျပဳလုိက္မည္ဆုိလွ်င္ ေအာင္ပြဲ (သုိ႔မဟုတ္) ရႈံးးနိမ့္မႈသည္ ကပ္ေဘးအႏၱရာယ္ကုိသာ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္။ လြတ္လပ္ေရးစစ္ပြဲအၿပီး ကာလတုန္းက ဂ်ာမဏီမွာ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ ေဘးဒုကၡ အားလုံးတုိ႔သည္ ပုိမုိႀကီးမားသည့္ သည္းသန္ျပင္းထန္မႈႏွင့္အတူ ျပန္လည္ က်ေရာက လာလိမ့္မည္။”  ဟူ၍ မာ့က္စ္က ညႊန္ျပခဲ့သည္၊ (တကယ္တမ္းတြင္လည္း မာ့က္စ္ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့သည့္အတုိင္း ျဖစ္လာခဲ့ပါ သည္။)

သုိ႔ရာတြင္ ဂ်ာမန္အလုပ္သမားတုိ႔သည္ တာဝန္သိစြာ က်ဴးေက်ာ္စစ္ကုိ ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကပါသည္။ ျပင္သစ္ အလုပ္ သမားမ်ား၏အသံကုိ ဂ်ာမဏီကလည္း ပဲ့တင္ရုိက္တုံ႔ျပန္ခဲ့သည္။ ဂ်ာမဏီအလုပ္သမားထု အစည္းအေဝးတရပ္က ပဲရစ္ အလုပ္သမားထု၏ ေၾကညာစာတမ္းအေပၚ အျပည့္အဝ ေထာက္ခံေၾကာင္း၊ ျပင္သစ္အေပၚ အမ်ဳိးသားရန္လုိမႈ အေတြး အေခၚကုိ ျငင္းဆုိပယ္ခ်ေၾကာင္းတုိ႔ကုိ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး နိဂုံးခ်ဳပ္တြင္ သူတုိ႔၏ဆုးံျဖတ္ခ်က္မ်ားကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း တင္ျပခဲ့ၾက ပါသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဟာ မင္းဆက္ဘုရင္စနစ္ရဲ႔ စစ္ပြဲမ်ားကုိသာမက စစ္ပြဲဟူသမွ်တုိ႔ရဲ႔ ရန္သူေတာ္ေတြျဖစ္ပါတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ေရွာင္လႊဲမရႏုိင္တဲ့ ကိစၥဆုိးတရပ္အျဖစ္ ဒီစစ္ပြဲအတြင္း တြန္းပုိ႔ခံရျခင္းကုိ အလြန္တရာ စိတ္မခ်မ္းေျမ႔ဖြယ္ရာ ေတြ႔ႀကဳံခံစား ၾကရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိႀကီးမားျပင္းထန္တဲ့ ကံဆုိးမုိးေမွာင္က်မႈမ်ဳိး ထပ္မံမျဖစ္ေပၚေစဖုိ႔အတြက္ စစ္နဲ႔ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးကုိ အဆုံးအျဖတ္ ေပးႏုိင္တဲ့အာဏာဟာ ျပည္သူမွာသာရွိေၾကာင္း သိေစျခင္းနည္းလမ္းနဲ႔ ျပည္သူလူထုကုိ ကုိယ့္ ၾကမၼာ ကုိယ္ျပ႒ာန္းတဲ့ အရွင္သခင္ ျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးေပးတဲ့ နည္းလမ္းမ်ားတုိ႔ကုိ ထမ္းရြက္လုပ္ေဆာင္သြားၾကပါရန္ ဂ်ာမန္ အလုပ္သမားလူတန္းစား တရပ္လုံးအား ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တုိက္တြန္းႏႈိးေဆာ္လုိက္ပါတယ္။”

ဂ်ာမဏီ အလုပ္သမား (၅ဝ, ဝဝဝ) ကုိ ကုိယ္စားျပဳေသာ ကုိ္ယ္စားလွယ္မ်ား အစည္းအေဝးတခုကလည္း ေအာက္ပါ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တရပ္ကုိ တညီတညြတ္တည္း ခ်မွတ္ခဲ့ၾကေလသည္။

“ဂ်ာမန္ဒီမုိကေရစီနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ဒီမုိကရက္တစ္ဆုိရွယ္လစ္ပါတီကုိ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ထားတဲ့ အလုပ္သမားမ်ား အေနနဲ႔ မ်က္ေမွာက္စစ္ပြဲဟာ မင္းဆက္ဘုရင္ေတြအတြက္ ျဖစ္တာကလြဲလို႔ ဘာမွမဟုတ္ဘူးဆုိတာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေၾကညာအပ္ပါတယ္။ ျပင္သစ္အလုပ္သမားမ်ားက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ထံ ညီရင္းအစ္ကုိပမာ ခ်စ္ခင္စြာ လက္ကမ္းလာမႈကုိ လက္ခံ စြဲကုိင္ရတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ဝမ္းေျမာက္ဂုဏ္ယူမႈျဖစ္ရပါတယ္။ ႏုိင္ငံအားလုံးမွ ပစၥည္းမဲ့မ်ား ေသြးစည္းညီညြတ္ ၾကေလာ့ ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံတကာအလုပ္သမားမ်ား အစည္းအရုုံးရဲ႔ (ေျကြးေၾကာ္သံ) ေဆာင္ပုဒ္ကုိ အေလးအနက္ျပဳၿပီး ႏုိင္ငံ အားလုံးမွ အလုပ္သမားမ်ားဟာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႔ မိတ္ေဆြမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံအားလုံးမွ အာဏာရွင္စနစ္အုပ္စုိးသူမ်ားဟာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႔ ရန္သူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္ေသာအခါမွ် ေမ့ေလ်ာ့သြားလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။”

 

ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားအစည္းအရုုံး ဘာလင္ဌာနခြဲက ပဲရစ္ေၾကညာစာတမ္းကုိ ျပန္ၾကားရာတြင္ ...

 

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ခင္ဗ်ားတုိ႔ရဲ႔ စစ္ဆန္႔က်င္ေရးမွာ စိတ္ေရာကုိယ္ပါ ပူးေပါင္းပါဝင္ပါတယ္။ ေအာင္ပြဲ ခရာသံ ျဖစ္ေစ၊ (သုိ႔မဟုတ္) အေျမာက္ေပါက္ကြဲသံျဖစ္ေစ ... ေအာင္ပြဲျဖစ္ေစ၊ (သုိ႔မဟုတ္) ရႈံးနိမ့္မႈျဖစ္ေစ မည္သည့္အရာကမွ် ႏုိင္ငံအားလုံးမွ တာဝန္ လႊဲေပးျခင္းခံရေသာ မ်ဳိးဆက္မ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ႔ ဘုံလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကေန ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ေျပာင္းလဲကင္း ကြာေစလိမ့္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အေလးအနက္ ကတိျပဳပါတယ္။”ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ကုိယ့္ဘာသာ သတ္ေသလုိက္ၾကသလုိ ျဖစ္ေသာ ဒီစစ္ပြဲ၏ေနာက္ခံကားတြင္ ရုရွားျပည္၏ ပုံရိပ္မဲႀကီး ထင္ဟပ္လာ သည္။ ဤသည္မွာ သတိေပးေနသည့္ နိမိတ္ဆုိးျပ သေကၤတလည္းျဖစ္သည္။ ေမာ္စကုိအစုိးရက သူ၏ေသနဂၤဗ်ဴဟာ မီးရထားလမ္းကုိ ေဖာက္ၿပီးစအခ်ိန္ သူ႔တပ္ေတြကုိ ဂ်ာမဏီက ‘ပရပ္ျမိဳ႔’ဆီ ဦးတည္ခ်ီတက္ဖုိ႔ လႊတ္လုိက္သည့္အခ်ိန္ ... အဲဒီလုိအခ်ိန္မွာ မ်က္ေမွာက္စစ္ပြဲအတြက္ အခ်က္ျပ သတိေပးလုိက္ျခင္းျဖစ္၏။ ဘုိနာပတ္၏က်ဴးေက်ာ္မႈကုိ ခုခံကာကြယ္ ေနရသည့္စစ္ပြဲအတြင္းမွာ ဂ်ာမဏီအေနႏွင့္ ဘယ္လုိ စာနာေထာက္ခံမႈေတြ လုိအပ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ေကာ့ဆက္တုိ႔ဆီက အကူအညီေတာင္းခံဖုိ႔ (သုိ႔မဟုတ္) လက္ခံဖုိ႔ ပရပ္ရွားအစုိးရလုပ္ေနသည္မ်ားကုိ အလုပ္သမားႏွင့္ျပည္သူမ်ားက ခြင့္ျပဳေပး လုိက္သည္ႏွင့္တျပိဳင္နက္ ထုိစာနာ ေထာက္ခံမႈ ေတြကုိ ဆုံးရႈံးသြားရပါလိမ့္မည္။ ပထမနပုိလီယံကုိ ခုခံတုိက္ခုိက္ခဲ့ရေသာ လြတ္လပ္ေရးစစ္ပြဲအၿပီးတြင္ ဂ်ာမဏီႏုိင္ငံသည္ မ်ဳိးဆက္ႏွင့္ခ်ီၿပီး ဇာဘုရင္၏ေျခရင္းမွာ ဝပ္စင္းခဲ့ရေသာ အတိတ္မွ အခ်က္ အလက္ကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေမ့ ေလ်ာ့မသြားသင့္ပါ။

အဂၤလိပ္အလုပ္သမား လူတန္းစားကလည္း ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမန္အလုပ္သမားျပည္သူေတြကုိ တုိက္ေဖာ္တုိက္ဖက္ အျဖစ္ ပူးတြဲ ဖုိ႔ လက္ကမ္းမႈ ျပဳခဲ့ပါသည္။

မုန္းတီးစက္ဆုပ္စရာ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ဘာေတြပဲ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚေနပါေစ၊ ႏုိင္ငံအားလုံးမွ အလုပ္သမားလူတန္းစား၏ မဟာ မိတ္ဖြဲ႔မႈသည္ အဆုံးတေန႔တြင္ စစ္ပြဲ ဆုိသည္ကုိ သုတ္သင္ပစ္လိမ့္မည္ဟူ၍ သူတုိ႔ေလးနက္စြာ တထစ္ခ် ယုံၾကည္ခံစားခဲ့ၾကပါသည္။ တရားဝင္အစုိးရမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမဏီအုပ္စုိးသူတုိ႔က အမုန္းပြားစစ္ခင္းမႈတရပ္ အတြင္းသုိ႔ ခုန္ဆင္းတုိးဝင္ေနစဥ္ အေတာအတြင္း ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမဏီအလုပ္သမားေတြကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပဲ့တင္သံ ေတြႏွင့္ ေမတၱာေစတနာတုိ႔ကုိ အျပန္အလွန္ ပုိ႔ေနခဲ့ၾကျခင္းသည္ တကယ့္အျဖစ္မွန္ပင္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ဒါမ်ဳိး အတိတ္သမုိင္းမွာ ႏႈိင္းယွဥ္ျပစရာမရွိခဲ့ပါ။ ႏႈိင္းယွဥ္ျပစရာမရွိေသာ ဤ ႀကီးျမတ္သည့္ ျဖစ္ရပ္မွန္က ေတာက္ပေသာ အနာဂတ္၏ ျမင္ကြင္းက်ယ္တံခါးခ်ပ္ကုိ ဖြင့္လွစ္ေပးလုိက္ပါသည္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမည္)

 

•                                  •                                  •                                  •                                  •                                    •

 

 
ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း-ကုိး)

ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း -ကုိး)

 

 

(၁၈၄၉) ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလလယ္ေလာက္အေရာက္တြင္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး ေနာက္တ ႀကိမ္ ထပ္ထုိင္ျပန္သည္။ လႊတ္ေတာ္မွာ လူဝီဘုိနာပတ္က အံ့ၾသစရာ သတင္းတခုကုိ တင္ျပခဲ့သည္။ “ဘား ေရာ့”ဦးေဆာင္တဲ့ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကုိ သူ ျဖဳတ္ခ်လုိက္ၿပီ။ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔သစ္ကုိ ဖြဲ႔စည္းရမည္-ဆုိတာပါပဲ။

 

ဘားေရာ့ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ဆုိသည္မွာ တရားဝင္ဝါဒီမ်ားႏွင့္ ေအာ္လီယန္မင္းဆက္လုိလားသူမ်ားကုိ ေပါင္းစပ္ထား သည့္ (Party of Order) ပါတီ၏ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ပါ။ ရီပတ္ဘလစ္ကင္(သမၼတဂုိဏ္းသား) တုိ႔၏ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ကုိ တုိက္ခုိက္ဖယ္ရွားဖုိ႔ လုပ္စဥ္က ဘုိနာပတ္အတြက္ ဘားေရာ့ဝန္ႀကီအဖြဲ႔ကုိ လုိအပ္ခဲ့သည္။ ဒီဝန္ ႀကီးအဖြဲ႔ႏွင့္ပဲ ဘုိနာပတ္သည္ ေရာမအား က်ဴးေက်ာ္တုိက္ခုိက္ေရးလုပ္ခဲ့သည္။ ဆုိရွယ္ဒီမုိကရက္ တစ္ပါတီ ရုိုိက္ခ်ဳိးပစ္ေရးကုိ လုပ္ခဲ့သည္။

 

ဘုိနာပတ္အတြက္ ဒီဝန္ႀကီးအဖြဲ႔သည္ အကာအကြယ္ မ်က္ႏွာဖုံးတခုသာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ အခုေတာ့ ဒီမ်က္ႏွာဖုံး ေခါင္းစြပ္ကုိ သူ မလုိအပ္ေတာ့။ သူ႔ကုိယ္ပုိင္ မ်က္ႏွာဖုံးေခါင္းစြပ္ကုိသာ သူ သုံးေတာ့မည္။ (Party of Order) ပါတီ၏ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ဆုိတာ ႏွင့္ ကင္းကြာၿပီး သူ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားခ်င္ၿပီ။

 

ဒီဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကုိ ျဖဳတ္ခ်ပစ္လုိက္ျခင္းသည္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ကုိ တုိက္ခုိက္ဖုိ႔ ဦးတည္လုိက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ တုိက္ရုိက္ထိခုိက္သြားသည္မွာ ဝန္ႀကီးဘားေရာ့ႏွင့္ အေပါင္းပါမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ဘားေရာ့ဝန္ႀကီး အဖြဲ႔သည္ ဘုိနာပတ္ေခတ္တြင္ ဘုိနာပတ္ပင့္ေခၚခဲ့ေသာ ပထမဆုံး ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ ျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ပါလီမန္ဆုိင္ရာ ေနာက္ဆုံးဝန္ႀကီးအဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။

 

ေနာက္တက္လာသည့္ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔သစ္ကေတာ့ (d’Hautpoul)  ဦးေဆာင္သည့္ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ပါ။ သုိ႔ေသာ္ တ ကယ့္လက္ေတြ႔မွာက် ဗုိလ္ခ်ဳပ္ (d’Hautpoul) သည္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အဆင့္ေနရာကုိ ရခဲ့သည္မဟုတ္။ ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ ဘားေရာ့ ထြက္သြားၿပီးကတည္းက ဘုိနာပတ္က ဒီရာထူးေနရာကုိ ဆက္လက္ထားရွိျခင္း မျပဳေတာ့။ ဘုိနာ ပတ္က စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္စနစ္မွာလုိပဲ သမၼတ ႏုိင္ငံမွာ သမၼတတဦးရွိလွ်င္ ေတာ္ေလာက္ၿပီဟု သေဘာထား သည္။ သမၼတဆုိတာ စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္စနစ္က ဘုရင္ႏွင့္ အဆင့္တူပဲ။ ဒါေပမဲ့ သမၼတကေတာ့ ရာဇာပလႅင္မရွိ၊ သံလ်က္မရွိ။ ဓားလည္း မရွိဘူးေပါ့။ သမၼတစနစ္မွာ ဘုိနာပတ္ မႀကဳိက္ဆုံးကေတာ့ ဘုရင္ေတြလုိ နန္းေတာ္ သုံးစရိတ္မရွိျခင္းပါပဲ။ ဒီအျမင္အရ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔သစ္ကုိ ေျပာင္းလဲဖြဲ႔စည္း လုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔သစ္သည္ ယခင္ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ေတြလုိမ်ဳိး မဟုတ္။ သူ႔ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ထဲမွာ ပါလီမန္အဆင့္ရွိသူ ဆုိလုိ႔ တဦးတည္းသာ ပါသည္၊ သူကေတာ့ ေငြတုိးႀကီးစား အျမတ္ရွာသူ (Fould) ပါပဲ။ ဘဏ္သူေဌးေတြထဲမွာ နာမည္အပ်က္ဆုံး၊ အဆုိးဆုံး ပုဂၢဳိလ္။ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးရာထူးသည္ သူ႔လက္ထဲသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားသည္။ (၁၈၄၉ ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔ကစၿပီး ဘုိနာပတ္ ေခတ္၏ စေတာ့ေငြေၾကး စာခ်ဳပ္ေစ်းေတြ အတက္အက် မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေနပုံကုိ စတင္ေတြ႔ျမင္လာရသည္။)

 

ဘုိနာပတ္သည္ ပုလိပ္တပ္ဖြဲ႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ရာထူးေနရာတြင္လည္း (Carlier) ကုိ ခန္႔ၿပီး သူက အပုိင္ ကုိင္ထားလုိက္သည္။

 

(၁၈၅ဝ) ခုႏွစ္ မတ္ (၁ဝ) ရက္ေန႔တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲတခု လုပ္ခဲ့သည္။ ဂြၽန္လ (၁၃) ရက္ေန႔ေနာက္ပုိင္း လစ္ လပ္သြားသည့္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၏ ေနရာေတြကုိ ျပန္ျဖည့္ေပးဖုိ႔ ျဖစ္သည္။ (အဖမ္းခံရ၊ အျဖဳတ္ ခံရလုိ႔ ေလ်ာ့သြားသည့္ ကုိယ္စားလွယ္ ေနရာမ်ားပါ။)

ဒီေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပဲရစ္သည္ ဆုိရွယ္ဒီမုိကရက္တစ္ ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိခ်ည္း ေရြးေကာက္တင္ ေျမွာက္ေပးလုိက္သည္။ ပဲရစ္မွ ဓနရွင္ေပါက္စလူတန္းစားသည္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားႏွင့္ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ၿပီး (၁၈၄၉) ဂြၽန္ (၁၃) ရက္အေရးအခင္းမွာ သူ±ႈံးနိမ့္ခဲ့ရျခင္း အတြက္ ျပန္ၿပီး လက္စားေခ်လုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ (၁၈၅ဝ) ခုႏွစ္၊ ေမလ (၃၁) ရက္ေန႔မွာက်ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒအသစ္ကုိ ျပင္ဆင္ ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။ ထုိေန႔ကစၿပီး ဥပေဒသစ္အတုိင္း လုပ္ေဆာင္ေတာ့သည္။ ဒီဥပေဒသစ္သည္ ဓနရွင္လူ တန္းစား၏ အာဏာသိမ္းမႈ ဟူ၍လည္း ဆုိႏုိင္သည္။ မတ္လ (၁ဝ) ရက္ေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာတုန္းက ပဲရစ္မွ ဓန ရွင္ေပါက္စႏွင့္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားတုိ႔က ဆုိရွယ္ဒီမုိကရက္တစ္ ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိခ်ည္း မဲေပးခဲ့ျခင္းသည္ ဓနရွင္လူတန္းစား၏ အုပ္စုိးမႈကုိ တုိက္ရုိက္ဆန္႔က်င္တုိက္ခုိက္လုိက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓနရွင္လူ တန္းစားကလည္း အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဥပေဒျပင္ပသုိ႔ ထုတ္ပစ္လုိက္ရန္အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြကုိ ျပင္ၿပီး အေျဖေပးတုံ႔ျပန္လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ပုိရွင္းေအာင္ေျပာရလွ်င္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဖ်က္သိမ္း ပစ္လုိက္ျခင္း ျဖစ္၏။ မတ္လ (၃၁) ရက္ေန႔ ဥပေဒသည္ လူတန္းစားတုိက္ပြဲ၏ မလႊဲမေရွာင္သာသည့္ ကိစၥတရပ္အျဖစ္ ေပၚထြက္ လာခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

 

၁၈၅ဝ ခုႏွစ္သည္ ျပင္သစ္ စက္မႈႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးအရင္းရွင္တုိ႔အတြက္ အလားအလာေကာင္းေသာ ႏွစ္တႏွစ္ ပါ၊ ပဲရစ္က ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစား အမ်ားအျပား အလုပ္ရခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ (၁၈၅ဝ) မတ္လ (၃၁) ရက္ေန႔ ဥပေဒကေတာ့ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားကုိ ဘယ္လုိ တန္ခုိးအာဏာမွ မရေအာင္ ဖယ္ရွားထားလုိက္သည္။ ေဖေဖာ္ ဝါရီ ေတာ္လွန္ေရးမတုိင္ခင္က အေျခအေနမ်ဳိးဆီ ျပန္ပုိ႔ ထားလုိက္သည္။

 

ဒီဥပေဒသစ္က ျပင္ပစ္လုိက္တဲ့ ေနာက္ထပ္ကိစၥတရပ္ကေတာ့ သမၼတေရြးခ်ယ္ေရး ျဖစ္၏။

 

ယခင္ဥပေဒအရ သမၼတကုိ ေရြးေကာက္ရာမွာ မဲ (၂) သန္း ရရွိဖုိ႔လုိသည္ - ဟု သတ္မွတ္ထားခဲ့သည္။ မည္ သည့္  အေရြးခ်ယ္ခံ သမၼတေလာင္းတဦး တေယာက္ကမွ် ဒီလုိ လုိအပ္တဲ့ မဲအေရအတြက္ကုိ မရလွ်င္ မဲအေရ အတြက္ အမ်ားဆုံးရရွိေသာ  သမၼတေလာင္း (၃) ဦးထဲမွ တဦးဦးကုိ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္က သမၼတအျဖစ္ ေရြး ခ်ယ္ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။ ထုိအခ်ိန္က ျပင္သစ္ျပည္တြင္ မဲေပးႏုိင္သူ ဦးေရ စုစုေပါင္းမွာ (၁ဝ) သန္း ရွိသည္ဟူ၍ စာရင္းေပါက္သည္။ ဆုိလုိသည္မွာ သမၼတတဦးသည္ မဲအေရအတြက္ စုစုေပါင္း၏ (၅) ပုံ (၁) ပုံ ရရွိဖုိ႔ လုိအပ္ လိမ့္မည္ ဆုိေသာ အဓိပၸာယ္ပင္ ျဖစ္၏။

 

ေမလ (၃၁) ရက္ေန႔ ဥပေဒသစ္သည္ မဲေပးႏုိင္သူ အနည္းဆုံး (၃) သန္းေလာက္ကုိ မဲေပးခြင့္ရွိသူ စာရင္းထဲမွ ထုတ္ပယ္ပစ္ လုိ္က္သည္၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ သမၼတေလာင္းတဦးအဖုိ႔ လုိအပ္ေသာ မဲအေရအတြက္သည္ မဲစုစုေပါင္း၏ (၃) ပုံ (၁) ပုံ ျဖစ္သြားသည္။ ဤသည္မွာ သမၼတေလာင္းမ်ားကုိ သမၼတျဖစ္ဖုိ႔ ပုိမုိ ခက္ခဲသြားေအာင္ လုပ္ လုိက္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သုိ႔မွသာ သမၼတကုိ လႊတ္ေတာ္က တုိက္ရုိက္ေရြးခ်ယ္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါလား။ တနည္း ဆုိလွ်င္ သမၼတကုိ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ေပးႏုိင္သည့္ အခြင့္အေရးသည္ ျပည္သူမ်ားလက္ထဲ ရွိေနရာမွ သူ႔ လက္ထဲေရာက္ေအာင္ ဥပေဒျပဳအမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္က လုယူလုိက္ျခင္းသာ ျဖစ္၏။

 

•                                  •                                  •

 

ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ၿပီး ရာသီဥတုဆုိးဝါးလာခ်ိန္ႏွင့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဖ်က္ သိမ္းၿပီးခ်ိန္တြင္ ဘုိနာပတ္ ႏွင့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ အၾကားတြင္လည္း တုိက္ပြဲတပြဲ စတင္ျဖစ္တည္လာသည္။

 

ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒအရ လူဝီဘုိနာပတ္၏ လစာေငြကုိ ျပင္သစ္ဖရန္႔ေငြ (၆ဝဝ, ဝဝဝ) ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ သည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူ သမၼတျဖစ္အၿပီး (၆) လ ျပည့္ၿပီးသည္၏ေနာက္ပုိင္းတြင္ ဘုိနာပတ္သည္ ဒီလစာေငြ၏ (၂) ဆ ရရွိခဲ့သည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဘားေရာ့က တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ (ထုိအခ်ိန္က တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ ကာ လသာ ျဖစ္ေသးသည္။) ထဲမွာ ဘုိနာပတ္ အတြက္ အပုိခြင့္ျပဳေငြ ဖရန္႔ေငြ (၆ဝဝ, ဝဝဝ) ကုိ တင္ျပေတာင္းဆုိ ေပးခဲ့၍ ျဖစ္သည္။ ဇြန္လ (၁၃) ရက္ေန႔ေနာက္ပုိင္းတြင္လည္း ဘုိနာပတ္က ဒီေငြထက္ ပုိမုိရရွိဖုိ႔ ထပ္မံ ေတာင္း ခံသည့္ ေလသံ ထြက္လာခဲ့ေသးသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဒီတႀကိမ္မွာေတာ့ ဘားေရာ့က မလႈပ္ေတာ့။ ေမလ (၃၁) ရက္ေန႔ ေနာက္ပုိင္းက်ေတာ့ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ဘုိနာပတ္က သူကုိယ္တုိင္ပဲ ေငြရရွိဖုိ႔ ေတာင္းခံလာသည္။ ဒီေတာ့ သူ၏ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကလည္း မတတ္သာဘဲ သမၼတအိမ္ေတာ္သုံးရန္ ဖရန္႔ေငြ သုံးသန္း ႏွစ္စဥ္ထုတ္ေပးဖုိ႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အတြင္း တင္ျပ လုိ္က္သည္။

 

ဘုိနာပတ္တြင္ သူတပါး၏ အားနည္းခ်က္အေပၚ အျမတ္ထုတ္တတ္သည့္အက်င့္သည္ အရုိးစြဲခဲ့ၿပီးသား။ သူတ ပါး၏ အားနည္းခ်က္ကုိ အနံ႔ခံရာမွာလည္း အမဲလုိက္ေခြးကေတာင္ အရႈံးေပးရေလာက္သည္။ ေငြညွစ္ရသည့္ အလုပ္ဆုိသည္ကလည္း သူ႔အတြက္ က်င့္သားရေနၿပီ။ ဥပေဒျပဳအမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္သည္ လူထု၏ မဲေပးႏုိင္ ခြင့္ အခြင့္အေရး တနည္းအားျဖင့္ ျပည္သူ႔အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ထိပါးခဲ့သည္။ ဒါကုိ ဘုိနာပတ္ သိၿပီးသား။ ဒီကိစၥမွာ သူကုိယ္တုိင္ အေထာက္အကူျပဳေပးခဲ့ရသည္ မဟုတ္လား။ သူက ဒီ အခ်က္ကုိ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္၏ အားနည္းခ်က္အျဖစ္ ဆုပ္ကုိင္လုိက္သည္။ သူ႔ကုိ ေငြ (၃) သန္း မေပးခဲ့ရင္ ဥပေဒျပဳ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၏ ျပစ္မႈကုိ ဖြင့္ခ်မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္လုိက္သည္။

 

အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကလည္း မေပးႏုိင္ဘူးဟု ျပန္ျငင္းလုိ္က္သည္။ ဒီေတာ့ ဘုိနာပတ္က သူ ကုိင္ထားတဲ့ သ တင္းစာေတြကေန ဥပေဒျပဳအမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကုိ အဆက္မျပတ္ ၿခိမ္းေျခာက္ေရးသားတာ လုပ္ျပလုိက္ သည္။ အမ်ဳိးသားလြတ္ေတာ္ အေနျဖင့္လည္း တုိင္းျပည္တြင္းက ျပည္သူလူထုႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အေျခခံမူကုိ အမွန္ပဲ ခ်ဳိးေဖာက္ရာက်ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆုံးက် ေတာ့...

လႊတ္ေတာ္က သမၼတ၏ အိမ္ေတာ္သုံးေငြေပးဖုိ႔ကိစၥ ပယ္ခ်ခဲ့တာအမွန္ပါပဲ။ သုိ႔ရာတြင္ ဒီတႀကိမ္မွာ ေတာ့ ဘုိနာပတ္ကုိ အပုိ ခြင့္ျပဳေငြ (၂ ) သန္း (၁) သိန္း (၆) ေသာင္း ေပးမည္ဟု အာမခံလုိက္ရသည္။ အမ်ဳိး သား လႊတ္ေတာ္ဘက္က အေလွ်ာ့ေပးလုိက္ရျခင္း ျဖစ္၏။

 

ဘုိနာပတ္အေနျဖင့္ ဒီေလာက္ ေငြမ်ားမ်ား ဘာအတြက္ လုိေနရသလဲ။

 

ဧၿပီလႏွင့္ေမလ အက်ပ္အတည္းကာလမ်ားတြင္ ဘုိနာပတ္သည္ အာဏာရထားေသာ ပါလီမန္သမား ေတြကုိ စိန္ေခၚခဲ့ရသည္။ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရသည္။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကုိ ၾသဂုတ္လ (၁၁) ရက္ေန႔မွ ႏုိဝင္ဘာလ (၁၁) ရက္ေန႔အထိ အခ်ိန္ေရႊ႔ရပ္နားထားရသည့္ အခ်ိန္က်ေတာ့ သူ႔ေနရာမွာ အဖြဲ႔ဝင္ (၂၈) ဦးပါဝင္သည့္ အၿမဲတမ္းေကာ္မရွင္က ဝင္ေရာက္တာဝန္ယူသည္။ ဒီအဖြဲ႔ထဲမွာ ဘုိနာပတ္၏လူဆုိလုိ႔ တေယာက္မွ မပါ။ သုိ႔ရာတြင္ သမၼတဂုိဏ္းသားေတြဘက္ကေတာ့ သူတုိ႔ထဲက တခ်ုဳိ႔လူေတြ ပါဝင္ေနရာ ရထားသည္။ ဟုိအရင္ (၁၈၄၉) ခုႏွစ္တုန္းကေတာ့ အာဏာရအဖြဲ႔ထဲမွာ (Party of Order) ပါတီက လူေတြေရာ၊ ဘုိနာပတ္၏ လူ ေတြပါ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ေနာက္ၿပီး အဲဒီတုန္းကေတာ့ သိပ္ျပႆနာမႀကီးလွ။ အဲဒီတုန္းက (Party of Order) ပါတီက လူေတြသည္ ေတာ္လွန္ေရးကုိ သူတုိ႔ ထာဝရဆန္႔က်င္သည္ -ဟု သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ေၾကညာထားၿပီးသား။ ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အဲသလုိမဟုတ္ေတာ့။ ပါလီမန္ဂုိဏ္းသားေတြက လက္ရွိသမၼတဟာ သူတုိ႔ရဲ႔ ထာဝရရန္သူ လုိ႔ ေၾကညာလုိက္ၿပီ။

 

ေမလ (၃၁) ရက္ ဥပေဒသစ္ထုတ္လုိက္ၿပီးသည့္အခါက်ေတာ့ ဘုိနာပတ္မွာ ျပိဳင္ဘက္တဦးတည္းသာ က်န္ေတာ့ သည္။ ယခု သူရင္ဆုိင္ ယွဥ္ျပိဳင္ေနရသည့္ ျပိဳင္ဘက္ကေတာ့ (Party of Order) ပါတီ။

ဘုိနာပတ္ကလည္း သူ႔အႀကံအစည္ႏွင့္သူ....။ သူက သူ႔ကုိယ္ပုိင္အင္အားကုိ ေမြးလုိက္သည္။ ဒီအင္ အားကေတာ့ ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္အသင္း။

 

ဒီအသင္း၏ေမြးသကၠရာဇ္ကုိ (၁၈၄၉) ခုႏွစ္က စရမည္။ ဒီအသင္းကုိ ပဲရစ္ျမိဳ႔က ေလလြင့္ပစၥည္းမဲ့မ်ားႏွင့္ လွ်ဳိ႔ဝွက္ဖြဲ႔စည္း ခဲ့သည္။ အသင္းကုိ ဘုိနာပတ္၏ စုံေထာက္ေတြ၊ သူလွ်ဳိေတြက ေခါင္းေဆာင္သည္။ တကယ္က ဒီအသင္းသည္ စစ္တပ္ တပ္ဖြဲ႔သာ ျဖစ္သည္။ ဘုိနာပတ္၏ ဗုိလ္ခ်ဳပ္တဦးက ဒီအသင္းတခုလုံးကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္ထား သည္။ ဒီအသင္းထဲမွာ သူခုိး ဂ်ပုိးေတြ၊ ေလာင္းကစားသမားေတြ၊ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြ၊ ထိန္းကြပ္မရတဲ့ စစ္သားေတြ စသျဖင့္ လူစုံပါဝင္ေနသည္။ အင္အားတေသာင္းခန္႔ ရွိသည္။

 

ယခင္ဖြဲ႔ဖူးခဲ့သည္ အမ်ဳိးသား အလုပ္စခန္းတပ္ဖြဲ႔ဆုိသည္က ဆုိရွယ္လစ္ အလုပ္သမားေတြအတြက္ျဖစ္၏။ အမ်ဳိး သား ကာကြယ္ေရးတပ္ ဆုိတာကလည္း ဓနရွင္သမၼတစနစ္ ဝါဒီမ်ားအတြက္ ျဖစ္သည္။ ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္အသင္းက်ေတာ့ ဘုိနာပတ္ ကုိယ္တုိင္အတြက္ ...။ သူ႔ကုိယ္ပုိင္လုပ္ငန္းက ဒါပဲ။ ဒီတပ္ဖြဲ႔ ဒီအသင္းသည္ သူ႔ကုိယ္ပုိင္ စိတ္ကူးစိတ္သန္း၊ ကုိယ္ပုိင္အေတြးအေခၚ ကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အသီးအပြင့္။ ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္အသင္း၏ သမုိင္းသည္ သူ႔ကုိ္ယ္ပုိင္သမုိင္း။

 

အမ်ားျပည္သူတုိ႔၏ စစ္တပ္ကုိ ဘုိနာပတ္၏ ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္တပ္ဖြဲ႔အတြင္း ေရာေႏွာေမႊေႏွာက္ မဖြဲ႔မီ အခ်ိန္အထိ ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္တပ္ဖြဲ႔သည္ ဘုိနာပတ္၏ ကုိယ္ပုိင္တပ္ဖြဲ႔အျဖစ္ ရွိေနခဲ့သည္။ သူ႔တပ္ကုိ ရွန္ပိန္အရက္၊ ၾကက္သား၊ ငွက္သား၊ ေဆးလိပ္ စသည္တုိ႔ႏွင့္ ေမြးျမဴတည္ေဆာက္လာခဲ့ရသည္။

 

ဘုိနာပတ္ ဘာ့ေၾကာင့္ ေငြမ်ားမ်ား လုိအပ္ေနရသလဲ ဆုိတာ၏ အေျဖကေတာ့ ဒါပါပဲ။ သည္အခ်က္ပါပဲ။ ဒီတပ္ဖြဲ႔၏ ကုန္က်စရိတ္အတြက္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ထံက သူေတာင္းခံရရွိေသာ ေငြမ်ားကုိ အသုံးျပဳခဲ့သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဒီေငြကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူ႔မွာလည္း ျပန္လည္အၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရသည္။ သူ႔ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ ေနသူကေတာ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ။ (ယခုအခ်ိန္ ဒီ ဥပေဒ၏ ေနာက္ကြယ္မွာ ရွိေနသူမ်ားက ပါလီမန္ဂုိဏ္းသားမ်ား။)

 

သမၼတရာထူး ရယူထားသည့္ လူဝီဘုိနာပတ္သည္ ဘုရင့္အာဏာရထားသူအတုိင္းပါ။ အမ်ုိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ကင္းလြတ္စြာ သူ႔ဘာသာ ဝန္ႀကီးေတြကုိ ခန္႔ႏုိင္သည္။ ျဖဳတ္ႏုိင္သည္။ အျမင့္ဆုံးအာဏာကိုု သူ႔လက္ထဲမွာ ကုိင္ ထားၿပီး ျပင္သစ္ျပည္က တပ္သား တသန္းခြဲႏွင့္ အရာရွိအပါအဝင္ အမႈထမ္းငါးသိန္းတုိ႔၏ ရာထူးေနရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သျူဖဳတ္လုိျဖဳတ္၊ သူခန္႔လုိခန္႔၊ သူထင္ သလုိ လုပ္လုိ႔ရေနသည္။ တဦးခ်င္း ရာဇဝတ္မႈေတြကုိ သူက သနားရင္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးႏုိင္ သည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ သူ႔ကုိ ျဖဳတ္ခ်ႏုိင္သူက တဦးတည္း။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒတခုတည္းသာ။ ဒီအေျခခံဥပေဒ က သူ႔ကုိ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးမွာ မဟုတ္။ သနားညွာတာေနမွာ မဟုတ္။ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ (၄၅) အရ အခ်ိန္တန္လွ်င္ သူ အာဏာ ဆင္းေပးရလိမ့္မည္။ သမၼတ (၂) ႀကိမ္ ဆက္မလုပ္ရဘူးဆုိသည့္အခ်က္လည္း ပါေနေတာ့ သူ႔အေနျဖင့္ ေနာက္ထပ္ ဘယ္လုိမွ သမၼတ မျဖစ္ႏုင္ေတာ့။

 

ဒီ ပုဒ္မ (၄၅) ဆိုတာႀကီးသည္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် သူ႔မ်က္လုံးထဲမွာ ေပၚလာေနသည္။ မ်က္လုံးထဲကသာ ဒီ ဥပ ေဒႀကီးကုိ ျမင္ေနတာ မဟုတ္။ ရင္ထဲကပါ ျမင္ေနရသည္။ ဒီ ဥပေဒပုဒ္မႀကီးက သေရာ္ေလွာင္ေျပာင္သည့္ အၿပဳံးႏွင့္ သူ႔ကုိ ၾကည့္ၿပီး လက္ညွဳိးထုိးလုိက္၊ လက္ညွဳိးေထာင္လုိက္ႏွင့္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် သူ႔ကုိ ခနဲ႔တဲ့တဲ့ ေျပာေန သည့္ စကားေတြကေတာ့ æ

“အကုိႀကီး...ခင္ဗ်ားကေတာ့ ေသရေတာ့မွာပဲ။ ခင္ဗ်ားရဲ႔အာဏာဟာ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးစရာေကာင္းလွတဲ့ ေမလရဲ႔ ဒုတိယ တနဂၤေႏြေန႔ေရာက္ရင္ ကုန္ဆုံးရေတာ့မယ္။ ခင္ဗ်ား အေရြးခံခဲ့ရၿပီး (၄) ႏွစ္ သက္တမ္း ျပည့္တဲ့ ေန႔မွာ ခင္ဗ်ားရဲ႔ ျမင့္ျမတ္လွတဲ့ ဂုဏ္က်က္သေရေတြ ဆုိတာဟာလည္း နိဂုံးကမၸတ္ အဆုံးသတ္ရေတာ့မယ္။ ေကာင္းခ်ီး မဂၤလာေတးဟာ ႏွစ္ေက်ာ၊့ ႏွစ္ခါျပန္ၿပီး သီဆုိတီး မႈတ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ခင္ဗ်ားမွာ အေျကြးေတြ ရွိေန တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္မ်ား မ်ားေနၿပီလဲဆုိတာ အခ်ိန္ရွိခိုက္ လုံ႔လစုိက္ၿပီး ျပန္ၾကည့္ထားလိုက္ေပေရာ့။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံက အာမခံႏုိင္တဲ့ ဖရန္႔ေငြ (၆) သိန္းနဲ႔ ျပန္ဆပ္လုိက္ေပါ့။ အဲဒီ အေျကြးေတြသာ ျပန္မဆပ္ႏုိင္ ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ခ်စ္စရာေကာင္းလွတဲ့ ေမလရဲ႔ ဒုတိယ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ခင္ဗ်ားတေယာက္ေတာ့ ျဖင့္ ဒုကၡလွလွ ႀကီး ေတြ႔ရေတာ့မွာ ဧကံမုခ်ပဲဗ်ဳိ႔။”

 

ဘုိနာပတ္အေနနဲ႔ ဒီအျဖစ္မ်ဳိး အေရာက္ခံႏုိင္မတဲ့လား။

 

(၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ (၂) ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒ ဖ်က္ဆီးခံလုိက္ရျခင္းသည္ ေခါင္းတ လုံး တည္းေၾကာင့္ မဟုတ္ေပ။ ဦးထုပ္တလုံးႏွင့္ ထိခုိက္မိ၍သာ ပ်က္စီးသြားခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ဒီဦးထုပ္သည္ (ေသခ်ာပါတယ္) ေထာင့္ ၃ ေထာင့္ပါရွိသည့္ နပုိလီယံ၏ ဦးထုပ္ပါ။

 

•                                  •                                  •

 

သူ႔အာဏာကုိ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ သူ႔အာဏာကုိ ဆက္လက္စုိက္ထူေရးတုိ႔အတြက္ ဘုိနာပတ္သည္ လက္နက္ကုိင္အင္အား ကုိ အသုံးခ်တတ္သူျဖစ္သည္။ လက္နက္ကုိင္အင္အားကုိလည္း မရ - ရေအာင္ ရွာေဖြ ထူေဆာက္သည္။ လုိအပ္ေသာ ေငြကုိလည္း မရ- ရေအာင္ရွာသည္၊ မတရားနည္းျဖင့္လည္း ရွာသည္၊ အခြင့္အ ေရးယူၿပီးေတာ့လည္း ရွာသည္၊

 

သူက အေျခအေန အခ်ိန္အခါကုိလည္း သိသည္။ အေျခအေန အခ်ိန္အခါအလုိက္ ျပိဳင္ဘက္ေတြကုိ တုိက္ပြဲ ဆင္သည္။

 

(၁၈၅ဝ) ခုႏွစ္၊ ေမ (၃၁) ရက္ေန႔ႏွင့္ (၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂) ရက္ေန႔တုိ႔၏ ၾကားကာလသည္ ပါလီမန္ သမားမ်ားႏွင့္ ဘုိနာပတ္တုိ႔ တုိက္ပြဲဆင္ခဲ့ၾကေသာ ကာလျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီကာလအတြင္း ပါလီမန္ သည္ စစ္တပ္ကုိ အမိန္႔ေပးႏုိင္သည့္ အာဏာ ဆုံးရံႈးသြားခဲ့ရသည္။

 

(၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၂) ရက္ေန႔မွစၿပီး ဧၿပီလ (၁၁) ရက္ေန႔အတြင္း စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈအာဏာ ျပန္လည္ ရယူႏုိင္ဖုိ႔ ျကိဳးပမ္းရာတြင္ ပါလီမန္၏အေျခအေနသည္ ပုိဆုိးလာခဲ့ရသည္။ (Party of Order) ပါတီသည္ ပါလီမန္အတြင္း အမတ္ေနရာ အမ်ားစုကုိ လက္လႊတ္လုိက္ရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သူက သမၼတစနစ္ လုိလား သူမ်ား၊ ပါလီမန္အတြင္းရွိ သမၼတစနစ္ ဝါဒီမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလုိက္သည္။ ( ၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၁၁) ရက္ေန႔မွ ေအာက္တုိဘာလ (၉) ရက္ေန႔အတြင္းတြင္ သူက ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒကုိ ျပန္လည္အသက္သြင္းဖုိ႔ ႀကဳိးစား သည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ ကြဲျပားျခားနားေသာ လူတန္းစားအသီးသီးသည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒကုိ သူ႔လူတန္းစား၏ အက်ဳိး စီးပြၷားေထာင့္ကသာ သူ ၾကည့္ေလသည္၊ ဘုိနာပတ္သည္လည္း သူ႔အက်ဳိးစီးပြားေထာင့္က သူ ၾကည့္ျခင္း ျဖစ္ သည္။ သုုိ႔အတြက္ အျမင္ခ်င္း မတူညီႏုိင္ၾက။ ဤသုိ႔ ကုိယ့္တြက္ကိန္းႏွင့္ကုိယ္ ျဖစ္ေနခဲ့ၾကသည့္အတြက္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ုဳပ္ပုံ ျပန္လည္အသက္သြင္းေရးကုိ တညီတညြတ္တည္း ေထာက္ခံျခင္း မျပဳႏုိင္ၾက။ ေနာက္ဆုံးတြင္  (Party of Order) ပါတီသည္လည္း သူ႔အစုႏွင့္သူ အစုလုိက္ ကြဲထြက္သြားခဲ့သည္။

 

ေအာက္တုိဘာလ (၉) ရက္ေန႔မွ ဒီဇင္ဘာလ (၂) ရက္ေန႔အတြင္း ပါလီမန္သည္ ေသဆုံးေနၿပီျဖစ္ေသာ သူ၏ ဥပေဒကုိ က်ားေသအသက္သြင္းသလုိ အသက္သြင္းဖုိ႔ ျကိဳးစားရင္းက သူကုိယ္တုိင္ အသက္ငင္သြားသည့္ဘဝ ဆုိက္ေရာက္ခဲ့သည္။ သူ၏ ကုိယ္ပုိင္လူတန္းစား၊ စစ္တပ္ႏွင့္က်န္လူတန္းစား အားလုံးတုိ႔၏ ပစ္ပယ္မႈကုိ ခံရၿပီး ဒုကၡေရာက္ က်န္ရစ္သည္။ ပါလီမန္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ဓနရွင္လူတန္းစား၏ အုပ္စုိးမႈ က်ဆုံးသြားရသည္။ ေအာင္ပြဲ ခံ လုိက္သူက ဘုိနာပတ္။

 

ႏုိဝင္ဘာလ (၂၅) ရက္ေန႔တြင္ ဘုိနာပတ္က မိန္႔ခြန္းတရပ္ ေျပာၾကားသည္။

 

 

“ျပင္သစ္သမၼတ ႏုိင္ငံေတာ္ဟာ တဖက္က ႏုိင္ငံေရး ဆူပူလႈံ႔ေဆာ္အျမတ္ထုတ္သူမ်ားေၾကာင့္ရယ္၊ အျခားတ ဖက္က ဘုရင္မင္းဆက္ကုိ စိတ္ကူးယဥ္ေနသူ မ်ားေၾကာင့္ရယ္ .... ဒါေတြေၾကာင့္ အဆက္မျပတ္ မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ အဲသလုိ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနမယ့္အစား သူ႔ရဲ႔ တကယ့္အက်ဳိးစီးပြားေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ ဥပ ေဒျပဳျပင္ေရးကုိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရင္ ဘယ္ေလာက္မ်ား ေကာင္းလို္က္ ေလမလဲလုိ႔ ကြၽန္ေတာ္စဥ္းစားမိတယ္။ မင္း ဆက္ဘုရင္စနစ္ကုိ စိတ္ကူးယဥ္ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသူ အားလုံးဟာ တုိးတက္မႈအားလုံးကုိ လ်စ္လ်ဴရႈ ထားၾကတာ ပဲ။ စက္မႈလုပ္ငန္းရဲ႔ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑အသီးသီးကုိ မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနၾကတာပဲ။ အဲဒီေတာ့ တုိးတကမႈ္မရဘဲ တုိက္ပြဲေတြသာ ျဖစ္ေပၚခဲ့ရတယ္။ ဒါကလြဲလို႔ တျခားဘာဆုိဘာမွ ျဖစ္မလာခဲ့ဘူး။ ဘုရင္ရဲ႔ နန္းဆက္အုပ္စုိးမႈနဲ႔ အဲဒီအာဏာကို အတက္ျကြဆုံးေထာက္ခံသူမ်ားဟာ ညီလာခံရဲ႔ အဖြဲ႔ဝင္မ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၾက တယ္။ သူတုိ႔က အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကေန ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ အာဏာကုိ အားနည္းေအာင္သာ လုပ္ခဲ့ၾက တယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ အနာဂတ္တည္ၿငိမ္ေရးကုိ အာမခံေၾကာင္း ဒီေနရာကေန ကတိေပး လုိက္ပါရ ေစ။” .... စသျဖင့္ သူ႔မိန္႔ခြန္းမွာပါရွိခဲ့သည္။ လက္ခုပ္သံမ်ားသည္ မုိးၿခိမ္းသံကဲ့သုိ႔.... မုန္တုိင္း၏ေျခသံမ်ား ကဲ့သုိ႔ ေပၚထြက္ လာသည္။

 

ဘုိနာပတ္သည္ တည္ၿငိမ္ေရးကုိ အငမ္းမရ လုိလားေနၾကေသာ ဓနရွင္လူတန္းစား၏ ဆႏၵကုိ နားလည္ခဲ့သည္။ စက္မႈလုပ္ငန္း၏ ဆက္လက္ႀကီးထြားတုိးတက္ေနေသာ ျဖစ္စဥ္ကုိ သူ သေဘာေပါက္သည္။ ဒီအခ်က္ေတြကုိ ဆုပ္ကို္င္ၿပီး ေျပာဆုိလုိက္သည့္ သူ႔မိန္႔ခြန္းသည္ ထိေရာက္သြားခဲ့သည္။ ဤသုိ႔ႏွင့္ စက္မႈအရင္းရွင္မ်ားသည္ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္၏ က်ဆုံးမႈအတြက္ လက္ခုပ္ၾသဘာပင္ ေပးလုိက္ၾကရေသးသည္၊ ပါလီမန္စနစ္ က်ဆုံးခန္းအ တြက္ လက္ခုပ္တီးေပးခဲ့ၾကသည္၊ ဘုိနာပတ္၏ အာဏာရွင္စနစ္ အတြက္... ေနာက္ၿပီး (၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ (၂) ရက္ေန႔ ဘုိနာပတ္အာဏာသိမ္းပြဲအတြက္ ညံမစဲေအာင္္ လက္ခုပ္ၾသဘာသံေတြ ခ်ီးျမွင့္ေန ၾကတာပါက လား။

 

အတိတ္ကာလေတြတုန္းက ပါလီမန္ကုိ အာဏာသိမ္းမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပုံႏွင့္ လူဝီဘုိနာပတ္၏ အာဏာသိမ္းပြဲတုိ႔ကုိ ႏႈိင္းယွဥ္ ၾကည့္ပါက ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႔ရလိမ့္မည္။

 

ကရြန္းဝဲလ္က ပါလီမန္ကုိ အာဏာသိမ္းသည့္အခါ....

 

 

ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္ထဲသုိ႔ သူ တေယာက္တည္း ဝင္သြားခဲ့သည္၊ ပါလီမန္ထဲေရာက္ေတာ့ သူက သူ႔အိတ္ေဆာင္ နာရီကုိ ဆြဲထုတ္လုိက္သည္။ သူ သတ္မွတ္ေပးထားသည့္ အခ်ိန္ထက္ တမိနစ္ေလာက္ ပုိၿပီးေတာ့ေတာင္ ပါလီမန္ကုိ တည္ရွိခြင့္ မၿပဳႏုိင္ဘူး ဆုိသည့္သေဘာမ်ဳိး။ ဟာသလုပ္လုိက္ သေရာ္ေလွာင္ေျပာင္လုိက္ႏွင့္ ပါလီမန္ အဖြဲ႔ဝင္ေတြ တေယာက္ခ်င္းစီကုိ လႊတ္ေတာ္ထဲမွ ေမာင္းထုတ္လုိက္သည္။

 

သူ႔ထက္ပုိၿပီး ကုိယ္လုံးကုိယ္ထည္ေသးငယ္သည့္ ပထမ နပုိလီယံ အာဏာသိမ္းစဥ္အခါတုန္းကေတာ့æ

 

 

ျပင္သစ္ျပည္ ေတာ္လွန္ေရးျပကၡဒိန္၏ ဒုတိယေျမာက္လ တစ္ဆယ့္ရွစ္ရက္ေျမာက္ေန႔တြင္ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔ တည္ရွိ ေနသည့္ ေနရာဆီသုိ႔ သူကုိယ္တုိင္ဝင္သြားသည္။ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔၏ေသမိန္႔ကုိ သူက တုန္ခါေနသည့္ေလသံျဖင့္ ဖတ္ၾကားသြားခဲ့သည္၊ [ုျပင္သစ္ျပည္ ေတာ္လွန္ေရးျပကၡဒိန္ဆုိသည္မွာ--- ျပင္သစ္၏ပထမဆုံးေသာ သမၼတႏုိင္ ငံ စတင္ထူေထာင္သည့္ေန႔(၁၇၉၂ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ (၂၂) ရက္ေန႔) က စတင္ေရတြက္သည့္ ေတာ္လွန္ေရး ျပကၡဒိန္ပါ၊ ၎ျပကၡဒိန္သည္ (၁၈ဝ၄) ခုႏွစ္တြင္ အဆုံးသတ္ သြားခဲ့ရသည္။ ပထမနပုိလီယံဟုေခၚသည့္ ဗုိလ္ ခ်ဳပ္ႀကီး နပုိလီယံဘုိနာပတ္သည္ (၁၇၉၉) ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာ (၉) ရက္ေန႔တြင္ အာဏာသိမ္းခဲ့သည္။ ဒါရုိက္တာ (၅) ဦးအဖြဲ႔ထံမွ အာဏာသိမ္းယူၿပီး “ေကာင္ဆယ္” အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကုိ သူက ထူေထာင္ခဲ့သည္။ သူ အာဏာ သိမ္းယူခဲ့ေသာ (၁၇၉၉) ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔သည္ ေတာ္လွန္ေရးျပကၡဒိန္အရဆုိလွ်င္ ဒုတိယေျမာက္ လ တစ္ဆယ့္ရွစ္ရက္ ေျမာက္ေန႔ ျဖစ္ပါသည္။]

 

လူဝီဘုိနာပတ္၏အာဏာသိမ္းပြဲကေတာ့ ....

 

ပထမနပုိလီယံ၏ အာဏာသိမ္းပြဲႏွင့္လည္း မတူ။ ကရြန္းဝဲလ္၏ အာဏာသိမ္းပြဲႏွင့္လည္း မတူပါ။

 

လူဝီဘုိနာပတ္သည္ အာဏာရယူေရးနည္းလမ္းမ်ားထဲမွ သူ႔စံနမူနာျပဳရမည့္သူကုိ သမုိင္းႏွစ္ခ်ဳပ္ စာအုပ္ေတြ ထဲမွာ သူမရွာ။ ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္အသင္း၏ ႏွစ္ခ်ဳပ္မ်ားထဲမွာသာ သူ ရွာခဲ့သည္၊ ရာဇဝတ္မႈစစ္ေဆးသည့္ တရားရံုးေတာ္ေတြထဲမွာသာ သူ ရွာခဲ့သည္။

 

သူသည္ ျပင္သစ္ဘဏ္မွေန၍ ဖရန္႔ေငြ (၂၅) သန္း လုယက္ယူငင္ခဲ့သည္။ွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မဂၢနန္ (Magnan) ကုိ ဝယ္ ယူခဲ့ရတာက တသန္း။ စစ္သားတဦးစီအတြက္ (၁၅) ဖရန္႔စီ ႏွင့္ အရက္ေသစာမ်ား .... ။ သူသည္ သူ၏မုိက္ ေဖာ္ဆုိးဖက္မ်ားႏွင့္ အတူ ညႀကီးမင္းႀကီး အခ်ိန္အခါမ်ဳိးတြင္ သူခုိးတေယာက္၏လႈပ္ရွားပုံမ်ဳိးျဖင့္ လွ်ဳိ႔ဝွက္စြာ သူ႔လုပ္ငန္းကုိ စတင္ခဲ့သည္။ ပါလီမန္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ (Cavaignac, Changarnie, Thiers) တုိ႔ စတဲ့စတဲ့....သူတုိ႔၏အိမ္ေတြကုိ ဝင္ၿပီး သူတုိ႔ကုိ အိပ္ရာေတြေပၚကေန တရြတ္ဆြဲကာ ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္လာခဲ့သည္။ (ေနာက္ပုိင္းတြင္ ၎တုိ႔ ကုိ အက်ဥ္းေထာင္အသီးသီးသုိ႔ လူစုခြဲ ပုိ႔ေဆာင္လုိက္သည္။)

 

(Party of Order) ပါတီ၏ ဇာတ္သိမ္းခန္းကားရုုတ္ရုတ္သဲသဲ။

 

ဘုိနာပတ္၏တပ္ေတြကလည္း မဲမဲလႈပ္လႈပ္။

ပဲရစ္ျမိဳ႔ရွိ ပါလီမန္အေဆာက္အအုံ၏ အဓိကက်သည့္ ေနရာေတြႏွင့္ လမ္းေတြမွာ စစ္သားေတြႏွင့္ တင္းက်မ္း ျပည့္ႏွက္ ေနခဲ့သည္။

 

ဘုိနာပတ္၏ (၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ (၂) ရက္ေန႔-အာဏာသိမ္းပြဲကုိ လူဝီဘုိနာပတ္၏ ဘရူေမးလ္ (ဒုတိယေျမာက္လ) တစ္ဆယ့္ရွစ္ရက္ေန႔ အေရးအခင္း ဟူ၍ ကားလ္မာ့က္စ္က တင္စားေခၚေဝၚခဲ့၏။

 

ပထမနပုိလီယံက စစ္တပ္ျဖင့္ ဒါရုိက္တာ (၅) ဦး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကုိ အာဏာသိမ္းခဲ့သည္မွာ ျပင္သစ္ ေတာ္လွန္ ေရး ျပကၡဒိန္၏ ဒုတိယေျမာက္လ တစ္ဆယ့္ရွစ္ရက္ေန႔မွာပါ။ သူ၏‘တူ’ျဖစ္သူ လူဝီဘုိနာပတ္သည္လည္း ဦးေလးျဖစ္သူ နပုိလီယံ၏ ဒုတိယေျမာက္လ တစ္ဆယ့္ရွစ္ရက္ေန႔ အာဏာသိမ္းပြဲလမ္းေၾကာင္းအတုိင္း လုိက္ပါ ေလွ်ာက ္လွမ္းခဲ့သည္ မဟုတ္ပါလား။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမည္)

 

 

 

 

 
ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း ရွစ္)

ကမၻာ့အလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈ (အပုိင္း ရွစ္)

အခန္း(၅)

လူဝီဘုိနာပတ္၏

ဘရူူူူေမးလ္ တစ္ဆယ့္ရွစ္ရက္ေန႔ (ဒုတိယလ ၁၈ ရက္ေန႔)

(၁၈၄၈) ေဖေဖာ္ဝါရီ ေတာ္လွန္ေရးမတုိင္မီက ေတာ္လွန္ေရးဆုိသည္မွာ အစုိးရပုံသဏၭာန္ ၿဖိဳခ်ဖ်က္ သိမ္းေရး ျဖစ္သည္။

 

ဓနရွင္လူတန္းစားသည္ မင္းဆက္ဘုရင္စနစ္ အုပ္စုိးမႈကုိ ေထာက္ခံသည့္ဘက္တြင္ အပုိင္း (၂) ပုိင္းကြဲသြား ခဲ့သည္။ ( ၂) ပါတီ ဟုဆုိရမည္။

 

တပါတီကေတာ့ ျပင္သစ္ လက္ဂ်ီတမစ္(တရားဝင္) ဝါဒီတုိ႔၏ဂုိဏ္း။ သူတုိ႔က ေဘာ္ဘြန္ မင္းဆက္ကုိေထာက္ ခံသည္။ ဒီ မင္းဆက္ဆုိတာက ေျမရွင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အထက္တန္းလႊာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ကုိယ္ စားျပဳသည့္ မင္းဆက္။ ဤမင္းဆက္မွာ (၁၇၉၂) တုန္းက တခါ ၿဖိဳခ်ခံခဲ့ရသည္။ (၁၈၃ဝ) ခုႏွစ္က်ေတာ့လည္း တခါ ၿဖိဳခ်ခံရျပန္သည္။ ဤသုိ႔ ၿဖိဳခ်မႈေတြ ခံရၿပီးသည္၏ ေနာက္မွာ ဒီ မင္းဆက္ကုိ လုိလားေထာက္ခံ သူမ်ား သည္ တရားဝင္ဝါဒီတုိ႔၏ပါတီအျဖစ္ ပါတီတရပ္ ထူေထာင္လုိက္သည္။

 

ေနာက္တပါတီမွာ ေအာ္လီယန္မင္းဆက္ကုိ ေထာက္ခံသူမ်ား (Orleanists)  ျဖစ္သည္။ သူတုိ႔သည္ ဘ႑ာ ဘုရင္အုပ္စုႏွင့္ ဓနရွင္ႀကီးလူတန္းစားတုိ႔ကုိ ေဒါက္တုိင္အျဖစ္ ထားရွိသည္။ သူတုိ႔သည္ (၁၈၃ဝ) ဂ်ဴလုိင္ ေတာ္လွန္ေရး၌ အာဏာရယူ ႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ေအာ္လီယန္ၿမိဳ႔စား လူဝီဖိလစ္ကုိ ဘုရင္အျဖစ္တင္သည္။ ဒီဘုရင္ မင္းဆက္ကုိ ဂ်ဴလုိင္မင္းဆက္ ဟုေခၚၾကသည္။ ေအာ္လီယန္မင္းဆက္ ဟုလည္း တခ်ဳိ႔က ေခၚၾကသည္။ (၁၈၄၈) ေဖေဖာ္ဝါရီ ေတာ္လွန္ေရးက ဒီမင္းဆက္ကုိ ၿဖိဳခ်လုိက္သည္။

 

ဤသည္ကုိ ၾကည့္လွ်င္ ဓနရွင္လူတန္းစား အစိတ္အပုိင္း အသီးသီးတုိ႔သည္ ဓနရွင္အာဏာ က်င့္သုံးေရးအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ပုံစနစ္မ်ားအေပၚ အႀကိဳက္ခ်င္း မတူညီၾကေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ တစိတ္တပုိင္းက ေဘာ္ဘြန္မင္းဆက္ အုပ္စုိးမႈကုိႀကိဳက္ၾကၿပီး ေနာက္တစိတ္တပုိင္းက ေအာ္လီယန္မင္းဆက္ကုိႀကိဳက္သည္။ တခ်ဳိ႔က သမၼတစနစ္ အစုိးရပုံသဏၭာန္ကုိ လုိလားသည္။ တခ်ဳိ႔က စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္စနစ္ကုိ သေဘာက်သည္။ သမၼတစနစ္ကုိ ႀကိဳက္ၾကရာမွာလည္း ပုံသဏၭာန္အမ်ိဳိးမ်ဳိး ထပ္ကြဲေသးသည္။

 

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓနရွင္လူတန္းစား၏ အစိတ္အပုိင္းတခုက အာဏာရအစုိးရအတြင္း ပါဝင္ေနေသာ္ျငားလည္း ၄င္း အစုိးရ ပုံသဏၭာန္ကုိ မႀကဳိက္သည့္ ေနာက္ ဓနရွင္အစိတ္အပုိင္းတခုက ၄င္းအစုိးရကုိ ၿဖိဳခ်ေတာ္လွန္သည္မ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ အရင္းစစ္လုိက္လွ်င္မူ ဓနရွင္လူတန္းစား လုံးဝအာဏာရေရး ႀကဳိးပမ္းမႈျဖစ္စဥ္ သာလွ်င္ ျဖစ္ေပသည္။

 

(၁၈၄၈) ဂြၽန္လ ပဲရစ္ အလုပ္သမားအေရးအခင္း ရႈံးးနိမ့္သြားၿပီးသည္၏ ေနာက္ပုိင္း ထပ္မံေပၚေပါက္ လာေသာ ေတာ္လွန္ေရးမ်ားသည္ ဓနရွင္ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ၄င္းတုိ႔၏ အာဏာကုိ ၿဖိဳခ်ဖ်က္သိမ္းေရးတုိ႔ ျဖစ္လာ ၾကသည္။ “၁၈၇၁ ခုႏွစ္ ပဲရစ္ဘုံအဖြဲ႔” ေပၚလာသည့္အခါတြင္ ဤအခ်က္သည္ အထူးထင္ရွားေပၚလြင္လာသည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ ၄င္းကာလ၏ၾကားမွာ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ထူးျခားသည့္အေရးကိစၥတခ်ဳိ႔ကုိလည္း ေျပာဖုိ႔ လုိပါေသး သည္။

ထူးျခားသည့္ အျဖစ္အပ်က္အေနႏွင့္ ေျပာရမည္ဆုိလွ်င္ နပုိလီယံ (ပထမ) ၏ “တူ” ျဖစ္သူ လူဝီဘုိနာပတ္ ႏုိင္ငံေရးဇာတ္ခုံေပၚတက္လာၿပီး အာဏာရရွိသြားပုံႏွင့္ ေနာက္တဖန္ စစ္တပ္အင္အားျဖင့္ သူက အာဏာ ဆက္လက္ သိမ္းပုိက္ပုံအေၾကာင္းတုိ႔ပင္ ျဖစ္သည္။ ကာလအေနႏွင့္ ေျပာရမည္ဆုိလွ်င္ (၁၈၄၈) ခုႏွစ္မွသည္ (၁၈၅၁) ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ (၂ )ရက္ေန႔အထိဟု ဆုိရ မည္။

 

ဒီကာလအတြင္းတြင္လည္း အေျပာင္းအလဲမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးရုန္းကန္လႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ တုိက္ပြဲမ်ား၏ရလဒ္ အျဖစ္ ေပၚထြက္လာခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

 

•                                  •                                  •

 

ေဖေဖာ္ဝါရီေတာ္လွန္ေရး၏ရလဒ္အျဖစ္ ပထမဆုံး ေပၚထြက္ခဲ့တာကေတာ့ ယာယီအစုိးရပါ။

 

ယာယီအစုိးရက ျပည္လုံးဆုိင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲတခု က်င္းပခဲ့ရာတြင္ ယင္းေရြးေကာက္ပြဲ၏ ရလဒ္အျဖစ္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္တရပ္ေပၚလာသည္။ ဒီတုိင္းျပဳျပည္ျပဳ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၏တာဝန္က ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံအတြက္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေပးေရးျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရး၏ အက်ဳိးရ လဒ္မ်ားကုိ ဓနရွင္အတုိင္းအတာႏွင့္ ကုိက္ညီသည့္အဆင့္အထိ ေလွ်ာ့ခ်ေရးသည္ ဒီလႊတ္ေတာ္၏ အဓိကဦး တည္ခ်က္ဟု ဆုိႏုိင္သည္။

 

ဒီလႊတ္ေတာ္သည္ (၁၈၄၈) မတ္လ (၄) ရက္ေန႔တြင္ အစည္းအေဝးစထုိင္သည္။ လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး စထုိင္ၿပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ သူ၏ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကုိ သိနားလည္လာသည့္ ပဲရစ္အလုပ္သမားမ်ားက ဆႏၵျပပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲလာၾကေတာ့ သည္။ အစုိးရကို ေတာင္းဆုိခ်က္ေတြ တင္ခဲ့သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဘလန္ကြီးႏွင့္ တျခားအလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္မ်ား အဖမ္းခံရတာပဲ အဖတ္ တင္ခဲ့သည္။

 

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္၏ ဥပေဒအရဆုိလွ်င္ ျပင္သစ္ျပည္ကုိ ဓနရွင္လူတန္းစား တရပ္လုံးက “ျပည္သူ” ဟူေသာ နာမည္တပ္ကာ အုပ္စုိးသြားေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ ပစၥည္းမဲ့တုိ႔၏ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားမွာ ေမွ်ာ္လင့္စရာ မရွိေတာ့။ ပစၥည္းမဲ့တုိ႔၏ ဘဝသည္လည္း အာမခံခ်က္ မရွိေတာ့။

 

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဇြန္လ ပုန္ကန္မႈ ေပၚေပါက္လာခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ သိခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္သည့္အတုိင္း ဇြန္လ ပုန္ကန္မႈတြင္ ပစၥည္းမဲ့တုိ႔ အေရးနိမ့္ၿပီး ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံက ေအာင္ပြဲခံခဲ့တာပါ။

 

ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံဘက္က ရပ္တည္သူေတြကလည္း မ်ားပါသည္။ ဘ႑ာဘုရင္အုပ္စု၊ စက္မႈဓနရွင္၊ အလယ္ အလတ္လႊာ လူတန္းစား၊ စစ္တပ္၊ ကာကြယ္ေရးလႈပ္ရွားတပ္အျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ ေလလြင့္ပစၥည္းမဲ့မ်ား၊ ပညာေရးဆုိင္ရာ ပုဂၢဳိလ္မ်ား၊ ဘာသာေရးဆုိင္ရာပုဂၢဳိလ္မ်ား၊ ေက်းလက္လူထု....စသည္တုိ႔အားလုံးသည္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ဘက္ကခ်ည္းသာ။ ပစၥည္းမဲ့ လူတန္းစားဘက္မွာကေတာ့ သူကုိယ္တုိင္က လြဲလုိ္႔ တျခားဘယ္သူမွ မရွိခဲ့ၾကပါ။

 

အဲဒီ ဇြန္လ ေန႔ရက္မ်ားတုုုန္းက ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားကလြဲ၍ က်န္လူတန္းစားအားလုံးတုိ႔သည္ (Party of Order)  ပါတီထဲ သြားစုခဲ့ၾကသည္။ ဒီလုိစုၿပီး ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားကုိ ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒ၊ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒတုိ႔၏ တရားဝင္ပါတီ အျဖစ္ဝုိင္းဝန္း တုိက္ခုိက္ခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ၿပီး သူတုိ႔က ေျပာလုိက္ၾကေသးသည္။ “လူ႔အဖြဲ႔ အစည္း၏ ရန္သူမ်ားလက္တြင္း ေရာက္ရွိေနေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ကုိ ကယ္တင္လုိက္ႏုိင္ၿပီ”တဲ့။

ဇြန္လတုိက္ပြဲမွာ ပစၥည္းမဲ့တုိ႔ရႈံံးနိမ့္တဲ့ေန႔ရက္ကစၿပီး တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္၏သမုိင္း စတင္ခဲ့သည္။ လူတန္း စားအရ ေျပာရမည္ဆုိလွ်င္ေတာ့ ဓနရွင္လူတန္းစားအတြင္းမွာ သမၼတစနစ္ဝါဒီဂုိဏ္း၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈသမုိင္း ဟုေျပာရေပလိမ့္မည္။ (ကာလ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ သူ၏က်ဆုံးမႈသမုိင္းသည္လည္း ဆက္တုိက္ လုိက္ပါလာ ခဲ့သည္။)

 

ဒီသမၼတစနစ္ ဂုိဏ္းသားေတြဆုိတာကလည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားေနၾကသည္။ သုံးေရာင္ျခယ္သမၼတစနစ္ ဂုိဏ္း သားမ်ား၊ သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ စစ္စစ္ကုိသာ လုိလားသူမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ကုိ လုိလားသူမ်ားႏွင့္ အစဥ္အလာ သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ ကုိ လုိလားသူမ်ား ....စသျဖင့္ နာမည္အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ရွိေနၾကသည္။

 

လက္ရွိ သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ကုိ လုိလားသည့္ ဂုိဏ္းသည္ လူဝီ္ဖိလစ္ဘုရင္၏ လက္ထက္တုန္းက အတုိက္အခံ ပါတီအျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့ေသာ အင္အားစုျဖစ္သည္။ လတ္တေလာ အခ်ိန္ကာလ၏ ႏုိင္ငံေရးဖြဲ႔ တည္မႈအရ သူတုိ႔ သည္ ခုိင္မာေသာ အင္အားစုတရပ္ ျဖစ္လာသည္။ လြတ္ေတာ္တြင္းမွာလည္း သူတုိ႔၏ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားပါ သည္။ ပဲရစ္မွာ ထုတ္သည့္ သူတုိ႔၏ဂ်ာနယ္ “ေနရွင္နယ္” ဆုိသည္မွာလည္း သူ႔နည္းသူ႔ ဟန္အရ ေလးစားျခင္း ခံရေသာ ဂ်ာနယ္တေစာင္ပါ။ (ထုိ႔ေၾကာင့္ သူတို႔ပါတီကုိ ‘ေနရွင္နယ္ပါတီ’ ဟူ၍လည္း ေခၚခဲ့ၾကသည္။) သမၼတ ႏုိင္ငံစနစ္ကုိ လုိလားၾကေသာ စာေရးဆရာမ်ား၊ အရာရွိမ်ား၊ အမႈထမ္းမ်ား စသည္တုိ႔သည္လည္း သူတုိ႔ အထဲမွာ ပါသည္။

 

သူတုိ႔က ဘ႑ာဘုရင္အုပ္စုကုိ ဆန္႔က်င္ၾကသည္။ သူတုိ႔(ေနရွင္နယ္ပါတီ) ၏ အဓိက ယုံၾကည္မႈမွာ အရင္းစစ္လုိက္လွ်င္ ဓနရွင္စနစ္ လုိလားမႈသက္သက္သာ ျဖစ္သည္။ ဓနရွင္စနစ္ အုပ္စိုးမႈပုံသဏၭာန္တြင္မူ သူတုိ႔က သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ကုိ လုိလားသည္။ ဘုရင္စနစ္ကုိ မႀကဳိက္။ ဒါပဲကြဲသည္။ သည့္အျပင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဘက္မွာက် သူက ျခေသၤ့မင္း၏ေဝစုမ်ဳိး ရခ်င္သည္။ ေအာင္ပြဲခံအၿပီး ရာထူးေနရာအမ်ားစုကုိ သူက ရခ်င္သည္။

 

(၁၈၄၈) ေဖေဖာ္ဝါရီေတာ္လွန္ေရးအၿပီး ယာယီအစုိးရတြင္းမွာ သူက ေနရာဝင္ယူခဲ့သည္။ သူတုိ႔အဖြဲ႔ထဲက ဇြန္လ ပုန္ကန္မႈအတြင္း ဦးစီးညႊန္ၾကားခဲ့သူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္(Cavaignac)သည္ အာဏာပုိင္အဖြဲ႔ထဲမွာ ေနရာ ရရွိသြားခဲ့သည္။ ေနရွင္နယ္ ဂ်ာနယ္က မားရက္စ္(Marrast)  သည္လည္း တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္၌ အၿမဲတမ္းသဘာပတိ ျဖစ္လာသည္။ အေရးႀကီးေသာ ဝန္ႀကီးေနရာမ်ားႏွင့္ အေရးႀကီးေသာ ရာထူးေနရာမ်ားကုိ သူတုိ႔ပဲ ရခဲ့ၾကသည္။ သူတုိ႔ အာဏာရလာမႈကုိ အခြင့္ေကာင္းယူကာ ဇြန္လ ပုန္ကန္မႈကိစၥအေၾကာင္း ရမယ္ရွာ၊ စြပ္စြဲအျပစ္တင္ၿပီး လီဒရူူးရုုိလင္ ေခါင္းေဆာင္သည့္ ဒီမုိကေရစီသမၼတဂုိဏ္းသားမ်ားကုိ ေဘးကန္ထုတ္ လုိက္ သည္။

 

ဒီသမၼတႏုိင္ငံစနစ္ လုိလားသူဂုိဏ္း၏ အုပ္စုိးမႈသည္ (၁၈၄၈) ဇြန္ ၂၄ ရက္မွသည္ (၁၈၄၈) ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္ေန႔အထိ သာျဖစ္ခဲ့သည္။ ဒီကာလအတြင္းမွာ အခုိင္အမာလုပ္ငန္း၂ခုကုိ သူလုပ္ခဲ့သည္။ တခုက သမၼတႏုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရး။ ေနာက္တခုက ပဲရစ္ၿမိဳ႔မွာ “အေရးေပၚအေျခအေန” အမိန္႔ထုတ္ျပန္ျခင္း။ ဒီႏွစ္ခု ျဖစ္သည္။ “ပဲရစ္ၿမိဳ႔ဟာ အႏၱရာယ္အတြင္း က်ေရာက္ေနတယ္။ မၿငိမ္မသက္ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ လုိအပ္ရင္ ေသနတ္သုံးရလိမ့္မယ္”ဟု ဆုိလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

ဓနရွင္သမၼတဂုိဏ္းသားမ်ားက တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အစည္းအေဝးထုိင္ေနၾကတုန္း သူတုိ႔၏ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ (Cavaignac) က လႊတ္ေတာ္၏ အျပင္ဘက္မွာ ပဲရစ္အေရးေပၚအေျခအေနကုိ ကြပ္ကဲေနရရသည္။ ဒီအ ေရးေပၚအေျခအေနသည္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္မွ အေျခခံဥပေဒေမြးဖြားလာႏုိင္ေစဖုိ႔ ဝမ္းဆြဲလက္သည္ အလုပ္ကုိ လုပ္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ သူတုိ႔ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အေရးေပၚ အေျခအေန ထုတ္ျပန္ၿပီး လွံစြပ္ေတြႏွင့္ က်ားကန္ေပးခဲ့ျခင္းမွ်သာ ....။ ဒီလုိလုပ္ရတာက ျပည္သူေတြကုိ ေၾကာက္လန္႔လုိ႔ပါ။ က်ားကန္ေပးထားရေသာ လွံစြပ္မ်ားသည္ ျပည္သူေတြဘက္သုိ႔ ဦးလွည့္ထားသည္။ ယင္းဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒသည္ သူ႔မိခင္ ဝမ္းပုိက္တြင္းမွာ ရွိေနစဥ္ ကာလကတည္းက လွံစြပ္မ်ားႏွင့္ အကာအကြယ္ေပးခဲ့ရၿပီး ဒီလွံစြပ္မ်ားႏွင့္ပဲ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒကုိ ေမြးဖြားေပၚထြက္ေစခဲ့သည္။ သည့္ေနာက္ လွံစြပ္မ်ား၏ အကာအကြယ္ႏွင့္သာ ဆက္လက္ ရွင္သန္တည္ရွိခဲ့ရသည္။

 

ဒီသမၼတဂုိဏ္းသားေတြ၏ ဘုိးေဘးျဖစ္သူမ်ားက သူတုိ႔၏ အမွတ္တံဆိပ္ျဖစ္သည့္ သုံးေရာင္ျခယ္အလံကုိ ဥေရာပတလႊား လႊမ္းၿခံဳံျဖန္႔ၾကက္ေပးခဲ့ၾကသည္။ (ပထမဦးဆုံး သမၼတႏုိင္ငံထူေထာင္စဥ္ကာလက္ုိ ရည္ညႊန္းျခင္း ျဖစ္သည္)။ သည့္ေနာက္က်ေတာ့ ဥေရာပတုိက္တြင္ သမၼတႏုိင္ငံအသီးသီး ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ ျပင္သစ္က တီထြင္ေပးလုိက္ေသာ ဒီနည္းလမ္းသည္ ဥေရာပကုိ လႊမ္းၿခံဳံ ၿပီး၍ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တဖန္ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိလာသည့္အခါက်ေတာ့ (ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ေနာက္တႀကိမ္ သမၼတ ႏုိင္ငံ ျပန္ျဖစ္လာသည့္ အခါက်ေတာ့) ဒီသမၼတႏုိင္ငံကုိ အေရးေပၚအေျခအေန အမိန္႔ထုတ္ျပန္ၿပီး ကာကြယ္ထားရသည့္ အေျခအေန ဆုိက္ေနပါၿပီ။

 

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးက ပထမဆုံး ထုတ္ျပန္ေသာ အမိန္႔မ်ားထဲတြင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔ဖုိ႔ဆုိတာလည္း ပါရွိခဲ့သည္။ ဤသည္မွာ အလုပ္သမားတုိက္ပြဲ ေခါင္းေဆာင္ လူဝီဘလန္႔ႏွင့္ ဆုိရွယ္ဒီမုိကေရစီပါတီေခါင္းေဆာင္ ‘လီဒရူူး ရုိလင္’တုိ႔ကုိ ဦးတည္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဓနရွင္သမၼတဂုိဏ္းသားေတြ အဖုိ႔ ဒီလူေတြရွိေနသမွ် ရတက္မေအးႏုိင္ၾကလုိ႔ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အညွာအတာကင္းၿပီး ရက္စက္မႈမွာ စိတ္ခ်ရ ေသာ၊ ဘုရင္စနစ္ကုိ ေထာက္ခံသူ ယခင္အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း အုိဒီလန္ဘားေရာ့(Odilon Barrot)  ကုိ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္၏ ဥကၠ႒အျဖစ္ ခန္႔အပ္လုိက္သည္။

 

စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္သည္ လူဝီဘလန္႔ႏွင့္ တျခားလူထုေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ၾကသည္။ ‚ေနာက္ တရားရုုံးသုိ႔ စြဲခ်က္တင္အျပစ္ေပးဖုိ႔ ထပ္မံလႊဲအပ္လုိက္သည္။

 

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္သည္ အာမခံေၾကး ပုံသဏၭာန္ျဖင့္ အရင္းအႏွီးအေပၚ အခြန္ေကာက္ခံေနမႈကုိ ဖ်က္သိမ္းလုိက္သည္။ (ဓနရွင္မ်ားကုိ အလုပ္အေကြၽးျပဳလုိက္တာပါ။)

 

တေန႔အလုပ္ခ်ိန္ (၁ဝ) နာရီသာ ကန္႔သတ္ထားမႈကုိ ဖ်က္သိမ္းလိုက္သည္။ အေºကးမေပးပါက ေထာင္ခ်သည့္ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ မႈကုိ ျပန္လုပ္လာသည္။ လြတ္လပ္စြာ စု±ုံးခြင့္၊ စည္းေဝးခြင့္မ်ားကုိ ခြင့္မျပဳေတာ့။ (အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ လူထုကုိ ဖိႏွိပ္တာပါ။)

 

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္၏ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒ ေရးဆြဲေသာအလုပ္သည္ စက္တင္ဘာ (၄) ရက္ေန႔မွာ စတင္ၿပီး ေအာက္တုိဘာ (၂၃) ရက္ေန႔မွာ ၿပီးစီးသည္။ သည့္အျပင္ ဒီလႊတ္ေတာ္ကပဲ ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္ေန႔တြင္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မည္ဟု သတ္မွတ္လုိက္သည္။ (၁၈၄၈) ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ (၁၉) ရက္ေန႔။ သမၼတအတြက္ အႀကဳိကုိယ္စားလွယ္(သမၼတေလာင္းလ်ာ) မ်ားကုိ ေရြးေကာက္ရာ မင္းသားလူဝီဘုိနာပတ္ (နပုိလီယံ၏ တူေတာ္သူ) ႏွင့္ (Vinicennes) အက်ဥ္းေထာင္တြင္းမွာ အက်ဥ္းသား ျဖစ္ေနသူ ကြန္ျမဴနစ္ “ရက္စ္ပီးလ္” တုိ႔ကုိ ပဲရစ္ျမိဳ႔ကုိယ္စားျပဳ သမၼတေလာင္းမ်ားအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခဲ့ၾကသည္။

 

ဒီဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒအရ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ သတ္မွတ္ထားေသာ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားထဲတြင္ အေရးႀကီး ေသာ အခ်က္တခ်က္ပါရွိသည္။ ၎မွာ မည္သည့္အေရြးခံ သမၼတေလာင္းျဖစ္ေစ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲအေရ အတြက္ (၂) သန္း မရရွိပါက ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကုိ အတည္မျပဳ -ဟူေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ မဲေတြျပား သြားၿပီး သမၼတေလာင္းမ်ားအနက္ မည္သူမွ် အတည္ျပဳျခင္းမခံရပါက တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ ကေတာ့ဆက္ လက္တည္ရွိေနမည္။ သူက သူ႔စိတ္ႀကဳိက္ သမၼတကုိ ေရြးခ်ယ္လိမ့္မည္။ မိခင္ ျဖစ္သူ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ သည္ သူ႔သားျဖစ္သူ သမၼတစနစ္ဂုိဏ္းသားကိုပဲ နန္းတင္ခ်င္မည္မွာ ေသခ်ာသည္။ လူဝီဘုိနာပတ္ကုိ ျဖစ္ေစ၊ ကြန္ျမဴနစ္ ရက္စ္ပီးလ္ကုိ ျဖစ္ေစ သုိ႔မဟုတ္ ဓနရွင္ႀကီးလူတန္းစားက သမၼတေလာင္း အျဖစ္ ေရြးထားသည့္ အတုိးႀကီးစား ေငြကုန္သည္ (Fould)  ကုိ ျဖစ္ေစ သူတုိ႔မလုိခ်င္ပါ။ သူတုိ႔ဓနရွင္ သမၼတဂုိဏ္းသားထဲက ဗုိလ္ ခ်ဳပ္ျဖစ္ေနသူ (Cavaignac) ကိုသာ သူတုိ႔က သမၼတ ျဖစ္ေစခ်င္သည္။

 

ဒီဇင္ဘာလ (၁ဝ)  ရက္ေန႔ ေရာက္လာခဲ့ပါၿပီ။

 

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္အတြက္္ဆုိလွ်င္ ဒီမဲပုံးေတြထဲမွာ သူ၏ေသမိန္္္္႔ပါ တည္ရွိေနသည္ဟု ဆုိရပါလိမ့္မည္။ သူ ေသဆုံးရမည္လား၊ ဆက္လက္ရွင္သန္ရမည္လား ဆုိသည္ကုိ မဲဆႏၵေတြက အေျဖေပးပါလိမ့္မည္။

 

မဲေရတြက္ၿပီးသည့္အခါ ထြက္လာသည့္အေေျဖမွာ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္က “သူ႔အေမျဖစ္သူ၏သား”ကုိ ရွာ ခဲ့သည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ ေတြ႔ရွိလာရသည္မွာ “သူ႔ဦးေလးျဖစ္သူ၏တူ”သာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ လူဝီဘုိနာပတ္က နပုိလီယံ၏ တူမဟုတ္လား။

 

(Cavaignac) က မဲတသန္းသာ ရေပမယ့္ ေဒးဗစ္နပုိလီယံ( လူဝီဘုိနာပတ္) ကေတာ့ မဲ ( ၆ )သန္းနီးပါး (၅, ၅ဝဝ, ဝဝဝ) သန္း ရရွိခဲ့ပါသည္။

 

•                                  •                                  •

 

ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔ျဖစ္ေသာ (၁၈၄၈) ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္ေန႔သည္ လယ္သမားမ်ား အုံျကြေတာ္လွန္ေသာေန႔ဟု ဆုိရမည္။ ဒီေန႔သည္ လယ္သမားမ်ား၏ ေဖေဖာ္ဝါရီေတာ္လွန္ေရးေန႔ဟုလည္း ဆုိႏုိင္သည္။

 

သမၼတႏုိင္ငံသည္ သူ႔ကုိယ္သူ အခြန္ေကာက္သူ အျဖစ္ႏွင့္ လယ္သမားမ်ားကုိ မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။

 

လယ္သမားေတြကလည္း သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ အင္ပါယာႏုိင္ငံေတာ္၏ ဧကရာဇ္အျဖစ္ သမၼတႏုိင္ငံကုိ ျပန္မိတ္ဆက္ျပလုိက္ သည္။

 

ပထမ နပုိလီယံသည္ လယ္သမားလူတန္းစား၏အက်ဳိးစီးပြားႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တုိ႔ကုိ အစြမ္းကုန္ ကုိယ္စားျပဳ လုိက္ေလ်ာေပးသည့္ တေယာက္တည္းေသာ ပုဂၢဳိလ္အျဖစ္ (၁၇၈၉) ႏွစ္မွာ စတင္ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ သမၼတႏုိင္ငံ၏ အဖြင့္စာမ်က္ႏွာမွာ သူ႔အမည္ကုိ ေရးထုိးၿပီး ျပည္ပစစ္ပြဲမ်ားကုိ စစ္ေၾကညာခဲ့သည္။ ျပည္တြင္းမွာ ဆုိလွ်င္ လယ္သမားလူတန္းစား၏ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ဦးစားေပးခဲ့သည္။ လယ္သမားေတြအတြက္ နပုိလီယံ ဆုိသည္မွာ လူပုဂၢဳိလ္တေယာက္မဟုတ္၊ လမ္းစဥ္တရပ္သာ ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ လယ္သမားမ်ားသည္ မဲရုုံေတြဆီသုိ႔ အုိးစည္ဗုံေမာင္းမ်ားတီးၿပီး ခ်ီတက္လာၾကသည္။ ေျကြးေၾကာ္သံမ်ားတုိင္ ၾကသည္။

 

“အခြန္ေတာ္ေတြ တုိးၿပီး မေကာက္နဲ႔”

“လူခ်မ္းသာေတြ က်ဆုံးပါေစ”

“သမၼတႏုိင္ငံ က်ဆုံးပါေစ”

“အင္ပါယာ ဧကရာဇ္မင္းျမတ္ သက္ေတာ္ရွည္ပါေစ”

 

အင္ပါယာဧကရာဇ္မင္းျမတ္၏ေနာက္ကြယ္တြင္ ပုန္းကြယ္တည္ရွိေနသည္မွာကား လယ္သမားထု၏ တုိက္ပြဲမ်ား။

 

မဲစနစ္အရ သူတုိ႔ျဖဴတ္ခ်လုိက္သည့္ သမၼတႏုိင္ငံသည္ လူခ်မ္းသာတုိ႔၏ သမၼတႏုိင္ငံသာ ျဖစ္သည္။

 

ဒီဇင္ဘာ (၁ဝ) ရက္ေန႔တြင္ လယ္သမားမ်ားက အာဏာသိမ္းၿပီး အစုိးရ အေျပာင္းအလဲလုပ္လုိက္ သကဲ့ သုိ႔ျဖစ္သည္။ သူတုိ႔သည္ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံတြင္ အစုိးရတရပ္ကို ဆြဲႏုတ္ယူလုိက္ၿပီး ေနာက္အစုိးရတရပ္ကုိ အစားထုိးေပးလုိက္သည္။ သူတုိ႔၏ မ်က္လုံး မ်ားသည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔ေပၚမွာ စူးစုိက္က်ေရာက္ခဲ့သည္။

 

ေတာ္လွန္ေရးကဇာတ္တခုမွာ တက္ျကြသူ သူရဲေကာင္းမ်ားအျဖစ္ သူတုိ႔ တက္ေရာက္ကျပလုိက္သည့္အခါ လက္ခုပ္ ၾသဘာသံေတြ ညံမစဲ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေနာက္တႀကိမ္အတြက္ လက္ခုပ္ၾသဘာသံမ်ား မတက္ မျကြႏွင့္ ခပ္ႀကဲႀကဲသာ ရႏုိင္သည့္ ကကြက္မ်ဳိး သူတုိ႔ ကခ်င္ေတာ့မွာ မဟုတ္။ သူတုိ႔ကို ေနာက္ျပန္ဆုတ္ခုိင္းလုိ္႔ ရေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့။

 

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လယ္သမားမ်ား၏ ေအာင္ပြဲကုိ ၿပီးျပည့္စုံသြားေအာင္ တျခားလူတန္းစားေတြကလည္း ကူညီ ခဲ့ၾကသည္။ ပစၥည္းမဲ႔တုိ႔အတြက္ ဆုိလွ်င္ နပိုလီယံကုိ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ေရးသည္ သူတုိ႔လုံးဝလက္မခံႏုိင္ သည့္(Cavaignac)  ကုိဖယ္ရွားေရးအတြက္ပါပဲ။ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ကုိ ဖယ္ရွားႏုိင္ေရးအတြက္ပါပဲ။ ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ကုိ ဖယ္ထုတ္ပစ္ေရးအတြက္ပါပဲ။

 

ဓနရွင္ေပါက္စ လူတန္းစားအတြက္ဆုိလွ်င္ နပုိလီယံဆုိသည့္ အဓိပၸယ္သည္ ေျကြးရွင္ေတြကုိ အေျကြးဆပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနသူ လူေတြရဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသာ ျဖစ္သည္။  (ဓနရွင္ေပါက္စလူတန္းစားသည္ အေျကြးေတြတင္ေနၿပီး ေျကြးရွင္ျဖစ္သူ ဓနရွင္ လူခ်မ္းသာေတြ ကုိမလုိလားႏုိင္ ျဖစ္ေနၾကေသာ အခ်ိန္ပါ။)

 

ဓနရွင္ႀကီး လူတန္းစား၏အမ်ားစုကလည္း နပုိလီယံကုိ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ေရးဆုိသည့္ အဓိပၸာယ္သည္ ေတာ္လွန္ေရးမ်ားကုိ ဆန္႔က်င္ဖုိ႔ နပုိလီယံကုိ အသုံးခ်ေရးျဖစ္သည္။ (ေနာက္ပုိင္းတြင္ သူတုိ႔သည္ မွန္းခ်က္ႏွင့္ ႏွမ္းထြက္ မကုိက္ညီေၾကာင္း ေတြ႔ရွိ လာရသည္။)

 

မတူျခားနားသည့္ လူတန္းစားမ်ားသည္ မတူျခားနားသည့္ အဓိပၸာယ္ႏွင့္ နပုိလီယံဆုိသည့္အမည္ကုိ ပါးစပ္က တတြတ္တြတ္ ရြတ္ခဲ့ၾကသည္။ နပုိလီယံဆုိသည့္ အမည္သည္ ေရပန္းစားခဲ့ေလသည္။

 

လူတုိင္းက မဲစာရြက္ေတြေပၚမွာ ဒီအမည္ႏွင့္အတူ ေရးသားခဲ့သည္မ်ားကေတာ့ ....

 

 

“ေနရွင္နယ္ဂ်ာနယ္ရဲ႔ ေနရွင္နယ္ပါတီ က်ဆုံးပါေစ”

 

“Cavaignac က်ဆုံးပါေစ”

 

“တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ က်ဆုံးပါေစ”

 

“ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံ က်ဆုံးပါေစ”

 

 

ဓနရွင္လူတန္းစား အစိတ္အပုိင္းတခ်ဳိ႔ႏွင့္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားတုိ႔သည္ မဲမျပားေအာင္ သူတုိ႔၏မဲေတြကုိ လယ္သ မားေတြႏွင့္ အတူပုံေအာလုိက္ကာ တုိင္းျပဳျပညျ္ပဳလႊတ္ေတာ္၏ ေနာက္ဆုံး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ပ်က္ေအာင္လုပ္ ခဲ့ၾကသည္ (Cavaignac) ကုိ မဲျဖင့္ ဆန္႔က်င္လုိက္ၾကသည္။

 

ဒီလူတန္းစား (၂) ရပ္၏ ပုိမုိတုိးတက္သည္ဆုိေသာ အပုိင္းေတြကေတာ့ သူတုိ႔လူတန္းစား၏ ကုိယ္ပုိင္သမၼတ ေလာင္းေတြ ကုိသာ မဲေပးခဲ့ၾကပါသည္။ ဓနရွင္ေပါက္စ ဆုိရွယ္ဒီမုိကေရစီပါတီ၏ ကုိယ္စားလွယ္ျဖစ္သူ လီဒရူးအုိုိလင္ ကုိ ဓနရွင္ေပါက္စလူတန္းစား၏ တုိးတက္သည့္ အစိတ္အပုိင္းက မဲေပးခဲ့ပါသည္။ ပစၥည္းမဲ့ပါတီ၏ တုိးတက္သည့္ အစိတ္အပုိင္းကလည္း ရက္စ္ပီးလ္ ကုိသာမဲေပး ခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ လီဒရူူးအုိလင္ႏွင့္ ရက္စ္ ပီးလ္တုိ႔သည္ ကုိယ့္ပါတီ၏ အခုိင္အမာ အမည္သာ ျဖစ္ခဲ့သည္။

 

နပုိလီယံ ဆုိတာကေတာ့ ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံကုိ ပါတီအားလုံးက ပူးေပါင္းတုိက္ခုိက္ေရးအတြက္ ဘုံနာမည္ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

 

ဒီဇင္ဘာ (၂ဝ) ရက္ေန႔တြင္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္က နပိုလီယံကုိ သမၼတႏုိင္ငံ၏သမၼတအျဖစ္ ေၾကညာ ခဲ့သည္။          ဒီလႊတ္ေတာ္က ေနာက္ဆုုံး ထြက္ခတ္ခတ္သည့္အေနျဖင့္ သူ႔အာဏာသက္၏ ေနာက္ဆုံးရက္ျဖစ္ သည့္ ဒီဇင္ဘာ (၁၉ ) ရက္ေန႔တြင္ ဇြန္လ ပုန္ကန္ထျကြသူမ်ားအား လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြငျ္ဳ့ပဖုိ႔ အဆုိျပဳခ်က္ကုိ ျငင္းဆန္ဖ်က္သိ္မ္းသြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

လူဝီဖိလစ္ဘုရင္၏ အစုိးရလက္ထက္တုန္းက ေနာက္ဆုံးဝန္ႀကီးျဖစ္ခဲ့သူ (Odilon Barrot) သည္ နပုိလီ ယံ၏ ယခုအစုိးရ လက္ထက္တြင္ ပထမဆုံးဝန္ႀကီး ျဖစ္လာသည္။ နပုိလီယံသည္ သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္မႈသက္တမ္းကုိ ဒီဇင္ဘာ (၂ဝ) ရက္ေန႔ကဟု စတင္သတ္ မွတ္ခဲ့သည္။ သူက ေရေအးဖ်န္း၊ ေခြၽးသိပ္သည့္အေနျဖင့္ အစုိးရ အေျပာင္းအလဲလုပ္ရာတြင္ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ေဟာင္းကုိပဲ ဆက္လက္ထိန္း သိမ္း ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။

 

သည့္ေနာက္မွာေတာ့ လယ္သမားတုိ႔အတြက္ သူတုိ႔မဲေပးခဲ့ရသည့္ လူဝီဘုိနာပတ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ မေမ့ႏုိင္စရာ ကိစၥတခု ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ “အခြန္ေတာ္ေတြ တုိးမေကာက္နဲ႔”ဟု တုိ္င္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ကုိ ေºကးေၾကာ္ၿပီး လူဝီဘုိနာပတ္အေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ႀကီးစြာႏွင့္ မဲေပးေရြးေကာက္ခဲ့ၾကတာပါ။

 

လူဝီဘုိနာပတ္ သမၼတထုိင္ခုံ ထုုုိင္ၿပီးလုိ႔ ၆ ရက္အလြန္၊ ၇ ရက္ေန႔အေရာက္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ သူ႔၏ ဝန္ႀကီး အဖြဲ႔သည္ ယာယီအစုိးရေခတ္တုန္းက အမိန္႔ထုတ္ျပန္ၿပီး ဖ်က္သိမ္းခဲ့သည့္ ဆားအခြန္ေတာ္ကုိ ျပန္လည္အသက္သြင္းဖုိ႔ (ျပန္ေကာက္ဖုိ႔) အဆုိျပဳလုိက္သည္။ ဝုိင္အရက္ခြန္္္ႏွင့္ တြဲေကာက္ေသာ ဆားအခြန္ သည္ ျပင္သစ္ျပည္၏ ဘ႑ာေရးစနစ္တြင္ အျပစ္ တင္ကဲ့ရဲ႔စရာ အခ်က္တခ်က္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ အထူးသျဖင့္ ေက်း လက္ျပည္သူလူထု၏ မ်က္စိထဲမွာ အျမင္မတည့္သည့္ ကိစၥရပ္ပါ။ ဒီ ဆားခြန္ေတာ္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လူဝီ ဘုိနာပတ္၏ ေတာ္လွန္ေရး ဆားပြင့္မ်ားသည္လည္း ဆုံးရႈံးေပ်ာက္ကြယ္သြားေတာ့သည္။ လူထုအုံ ျကြမႈအတြင္း မွာလည္း နပုိလီယံသည္ လြင့္ပ်ယ္ေပ်ာက္ကြယ္သြားေခ်ၿပီ။ ဘာဆုိဘာမွ် မက်န္ေတာ့။ ဘုရင္စနစ္ လုိလားေသာ ဓနရွင္မ်ား၏ ႀကီးမားေသာ္လည္း နာမည္မထြက္ခဲ့သည့္ လုပ္ႀကံ ႀကံစည္မႈမ်ားကလြဲလုိ႔ ဘာဆုိဘာမွ် မက်န္ ေတာ့။

 

•                                  •                                  •

 

အမွန္ကေတာ့ နပုိလီယံကုိ သမၼတအျဖစ္ ေၾကညာလုိ္က္သည့္ ၁၈၄၈ ဒီဇင္ဘာလ ၂ဝ ရက္ေန႔မွစၿပီး တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္၏ အခန္းက႑ ကုန္သြားၿပီဟု ဆုိႏုိင္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေနရာအမ်ား စုရထားတဲ့ သမၼတဂုိဏ္းသား မ်ားကုိ အၿပီးအပုိင္ ဖယ္ရွားမပစ္ရေသးပါ။ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္သည္လည္း တရားဝင္တည္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သကဲ့သုိ႔ သူ ေရးဆြဲခဲ့သည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံကလည္း ဆက္လက္တည္ရွိဆဲပင္ ျဖစ္သည္။ ဒီဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒသည္ သမၼတႏွင့္ သူ၏ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကုိ တုိက္ခုိက္ႏိုင္စြမ္း ရွိေနဆဲပင္။

 

ဒီဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံသည္ (၁၈၃ဝ) တုန္းက ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဆုိင္ရာ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခ်က္ကုိ တည္းျဖတ္ၿပီး အသစ္ထုတ္ေဝ လုိက္ျခင္း ျဖစ္၏။ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ဖုိ႔ဆုိသည္ကေတာ့ (၁၈၄၈) ေဖေဖာ္ဝါရီေတာ္လွန္ေရးက ေၾကညာခဲ့ၿပီးသားအခ်က္ ျဖစ္သည္။ ဒါႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူတုိ႔ ဘာမွ်မတတ္ႏုိင္။ ဖ်က္သိမ္းလုိ႔မရ။

 

ဒီဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံသည္ သူရဲေကာင္း အာခ်ိးလိစ္ (Achiles ) ကဲ့သုိ႔ပင္ သူ႔မွာ အားနည္းခ်က္တခု ရွိသည္။ ဒီအားနည္း ခ်က္သည္ အာခ်ီးလိ္စ္ ကဲ့သုိ႔ သူ၏ဖေနာင့္မွာ မဟုတ္။ သူ၏ ဦးေခါင္းမွာ။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ဦးေခါင္းသည္ တလုံးတည္း မဟုတ္။ ႏွစ္လုံး။ တလုံးမွာ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္။ ေနာက္တလုံးက သမၼတ။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံကုိ ေစာင္းငဲ့ၾကည့္လွ်င္ ရုုတ္တရက္ေတာ့ ဘာပဋိပကၡမွ ရွိသည္ဟု မထင္ရ။ သုိ႔ရာတြင္ ဒီဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံမွာ သည္ကဲ့သုိ႔ ပါရွိေနသည္။

 

သမၼတကုိ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္က ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းအရ ဖယ္ရွားႏုိင္ခြင့္ ရွိေနသည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအရ သမၼတကေတာ့ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ကုိ ဖယ္ရွားႏုိင္ခြင့္မရွိ။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒကုိ ေဘးဖယ္ထားတဲ့ နည္းျဖင့္သာ ဖယ္ရွားႏုိင္မွာ ျဖစ္သည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ သမၼတဆုိသည္ကုိ တုိင္းျပည္က တုိက္ရုုိက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ သမၼသည္ တုိင္းျပည္၏ ဂုဏ္က်က္သေရ။ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ဆုိသည္ကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စား လွယ္တဦးစီ စုေပါင္းလုိက္ၿပီးမွ အမ်ဳိးသားႏွင့္တုိင္းျပည္ဆုိသည့္ စိတ္ဓာတ္ဝိညာဥ္ကုိ ခံယူရရွိႏုိင္တာ ျဖစ္သည္။ သမၼတက လႊတ္ေတာ္ကုိ ဆန္႔က်င္ရာတြင္ သူ႔မွာ အစြမ္းထက္သည့္ အခြင့္အေရးတမ်ဳိး၊ လက္နက္တမ်ဳိးေတာ့ ရွိသည္။ သူက ျပည္သူလူထု၏ ဂုဏ္က်က္သေရ ျဖစ္သည့္ သမၼတ ျဖစ္ေနသည္ မဟုတ္လား။

 

ပင္လယ္နတ္သမီး (Tactis) က သူရဲေကာင္းအာခ်ီးလိစ္ကုိ အရြယ္ေကာင္းစဥ္မွာပဲ ေသဆုံးရလိမ့္မည္ဟု နိမိတ္ျပခဲ့ သည္။ ဗ်ာဒိတ္ေပးခဲ့သည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံသည္လည္း အာခ်ီးလိစ္ကဲ့သုိ႔ပင္ အေသေစာမည့္ ကံဇာတာ ပါလာခဲ့သည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံကုိ ဆက္လက္တည္ရွိဖုိ႔ဆုိလွ်င္ အနည္းဆုံး မဲဆႏၵစုစုေပါင္း၏ (၄) ပုံ( ၃) ပုံက ေထာက္ ခံရမွာ ျဖစ္သည္၊ လႊတ္ေတာ္၏မဲမ်ားအရ ဆုိလွ်င္ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၏ မဲဆႏၵ (၅) ရာထက္မနည္း ရရွိရမည္။ ဤသည္က သိပ္ေတာ့ မလြယ္။ ပါလီမန္ ကုိယ္ စားလွယ္အမ်ားစုကုိ သူတုိ႔က အမိန္႔ေပးႏုိင္ခဲ့ေသာ အခ်ိန္မ်ဳိးမွာေတာင္မွ သူတုိ႔၏ အာဏာသည္ လက္ၾကား  ေရယုိ၊ ဟုိက ေပါက္ထြက္လိုက္၊ ဒီက ေပါက္ထြက္လုိက္ႏွင့္....

 

(၁၈၄၈) ဒီဇင္ဘာလ (၂ဝ) ရက္ေန႔မွသည္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ကုိ တကယ္ဖ်က္သိမ္းေပးလုိက္ရသည့္ (၁၈၄၉) ေမလ အထိ ဒီကာလသည္ ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံစနစ္ ဂုိဏ္းသားမ်ား၏ က်ဆုံးမႈသမုိင္းပါပဲ။ သမၼတႏုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္း တည္ေထာင္ၿပီးသည့္ ေနာက္ပုိင္းကစၿပီး အာဏာရ ဓနရွင္လူတန္းစားသည္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားကုိ ေဘးေရာက္ေအာင္ ကန္ထုတ္ပစ္ခဲ့ ၾကသည္၊ ဓနရွင္ေပါက္စ လူတန္းစား ကုိေတာ့ သူတုိ႔အာဏာရ ေနစဥ္အခ်ိန္ အတြင္း ၿငိမ္ေအာင္ လုပ္ထားခဲ့သည္။ ႏႈတ္ပိတ္ထားခဲ့သည္။ အာဏာရ ဓနရွင္လူတန္းစားသည္ ဓနရွင္လူတန္း စား အမ်ားစုႏွင့္လည္း သိပ္အေစးကပ္လွသည္မဟုတ္။

 

ဓနရွင္လူတန္းစား အမ်ားစုကလည္း သမၼတႏုိင္ငံဆုိသည္ကုိ သူတုိ႔ကုိယ္ပုိင္ပစၥည္းလုိ သေဘာထားခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဤ ဓနရွင္လူတန္းစားအမ်ားစုႀကီးသည္   တကယ္တမ္းတြင္ ဘုရင္စနစ္ လုိလားသူေတြကမ်ား သည္။  သူတုိ႔၏အစိတ္အပုိင္း တခုက ေျမရွင္ႀကီးလူတန္းစား။ သူတုိ႔သည္ ဘုရင္စနစ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ကာလတုန္းက တုိင္းျပည္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္။ ယခုေတာ့ သူတုိ႔က တရားဝင္ဝါဒီေတြ၊ ေဘာ္ဘြန္မင္းဆက္ ဥပေဒျပဳစုိးမုိးေရးကုိ ေထာက္ခံခဲ့ၾကသူေတြ ....။ တျခားအစိတ္အပုိင္းတခု ကေတာ့ ဘ႑ာဘုရင္အုပ္စု။ (၁၈၃ဝ) ဂ်ဴလုိင္မင္းဆက္အျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသူေတြ။ ယခုက်ေတာ့ ေအာ္လီယန္မင္းဆက္ကုိ လုိလားေထာက္ခံ သူမ်ား အျဖစ္ ရပ္တည္ေနၾကေလၿပီ။ စစ္တပ္၊ ဘုရားေက်ာင္း၊ တကၠသုိလ္၊ အကယ္ဒမီေက်ာင္း စသည္တုိ႔တြင္ သူတုိ႔ (၂ ) ဖြဲ႔စလုံးက အဆင့္ျမင့္ေနရာေတြ ယူထားႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ကုိင္ထားႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။

 

သုိ႔ရာတြင္ ဓနရွင္သမၼတႏုိင္ငံေတာ္ဆုိသည္မွာ ေဘာ္ဘြန္မင္းဆက္နာမည္ႏွင့္ပဲ ေပၚလာလာ၊ ေအာ္လီယန္ မင္း ဆက္နာမည္ႏွင့္ပဲ ေပၚလာလာ အရင္းစစ္လုိက္လွ်င္မူ အရင္းရွင္စနစ္ပါပဲ။ ဒီနာမည္ေတြဆုိသည္က အရင္းရွင္ စနစ္အတြက္ပဲ။ အရင္းရွင္ဂုိဏ္းသားေတြက တုိင္းျပည္ကုိ သူတုိ႔အုပ္ခ်ဳပ္လုိ႔ ရႏုိင္မည့္ ပုံသဏၭာန္တခုကုိ ေရြးခ်ယ္ ရွာေဖြၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

 

(၁၈၄၈) ဂြၽန္လပုန္ကန္မႈအေရးအခင္း ေပၚေပါက္လာခဲ့တုန္းကေတာ့ သူတုိ႔အားလုံးသည္ (Party of Order) ပါတီထဲမွာ သြားေရာက္စုစည္းခဲ့ၾကသည္။ ညီညြတ္ခဲ့ၾကသည္။ ယခုအခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ဓနရွင္ လူ တန္းစား အမ်ားစုအေနျဖင့္ ပထမဦးဆုံး လုပ္ရမည့္ အလုပ္မွာ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္အတြင္း ယခုအထိ ေနရာေတြရရွိထားဆဲျဖစ္ေသာ ဓနရွင္သမၼတစနစ္ လုိလားသူအုပ္စုကုိ ဖယ္ရွားပစ္ေရးျဖစ္သည္။ (၁၈၄၉) ေမလ တြင္ သူတုိ႔တည္ရွိမႈကုိ သက္တမ္းကုန္ဆုံးေအာင္ လုပ္လုိက္ၾကသည္။ သူတုိ႔၏သမုိင္းကုိ ထာဝစဥ္ ရပ္နားသြား ေစခဲ့သည္၊ လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာေရာ၊ လႊတ္ေတာ္၏အျပင္ဘက္မွာပါ။

 

ဒီလုိျဖစ္သြားေအာင္ ဘယ္လုိ လုပ္လုိက္ပါသလဲ။

 

(၁၈၄၉)  ဇန္နဝါရီ (၂၉) ရက္ေန႔က ျဖစ္ပါသည္။ ဒီေန႔သည္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္အေနႏွင့္ ကုိယ့္အဖြဲ႔ အစည္းကုိ ဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ကုိယ့္ဘာသာ ေၾကညာဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ရမည့္ေန႔ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိေန႔တြင္ တုိင္းျပဳ ျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္သည္ သူ၏ အေဆာက္အဦး ဌာနအသီးသီးကုိ စစ္တပ္က ဝုိင္းရံသိမ္းပုိက္ထားေၾကာင္း ေတြ႔ရွိ လုိက္ရသည္။ ဝုိင္းထားသူမ်ားထဲတြင္ လူဝီဘုိနာပတ္လည္း ပါသည္။ သူက ျမင္းႀကီးစီးလုိ႔။ သူ႔ေနာက္မွာက စစ္တပ္ေတြ။ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ျပလုိက္ျခင္းပါ။

 

(Party of Order) ပါတီ၏ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျဖစ္သူ  (Changarnier) သည္ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္ အပါအဝင္ စစ္တပ္ အားလုံး၏ အျမင့္ဆုံးအာဏာကုိ သူ႔လက္ထဲမွာ ကုိင္ထားသည္။ ထုိေန႔က သူသည္ ပဲရစ္ျမိဳ႔တြင္ စစ္ေရးျပပြဲ အခင္းအက်င္းသဏၭာန္မ်ဳိး လုပ္ျပခဲ့သည္။ တုိင္းျပဳျပညျ္ပဳလႊတ္္ေတာ္က ဆန္႔က်င္လာခဲ့ လွ်င္ ဒီအင္အားနဲ႔ ခ်ပစ္လုိက္မယ္ ဆုိတဲ့သေဘာကုိ ျပလုိက္တာပါပဲ။ ဘုရင္စနစ္လုိလားသူမ်ားက ညြန္႔ေပါင္း အင္အားဖြဲ႔ၿပီး တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ သမၼတစနစ္လုိလားသူ ဂုိဏ္းသားမ်ားကုိ ဖိအားေပးလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

သမၼတဂုိဏ္းသားတုိ႔၏ တုိင္းðပျပည္ðပလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ လူဝီဘုိနာပတ္ကုိ လုိလားသူ၊ ဘုရင္စနစ္လုိလားသူမ်ား အၾကားက တုိက္ပြဲကုိ စစ္အင္အားျဖင့္ ေျဖရွင္းမည္ဟု ေျပာျပလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ (၁၈၅၁) ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ (၂ )ရက္ အာဏာသိမ္း ပြဲ၏ အျကိဳဇာတ္တုိက္မႈဟုလည္း ဆုိႏုိင္သည္။

 

•                                  •                                  •

 

(၁၈၄၉) ခုႏွစ္၊ ေမ (၂၈) ရက္ေန႔မွာ ဥပေဒျပဳ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကုိ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ (၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ (၂ ) ရက္ေန႔မွာက်ေတာ့ သူ႔အခန္း ၿပီးဆုံးသြားၿပီး ဇာတ္သိမ္းသြားခဲ့သည္။ သူတည္ရွိဆဲ အခ်ိန္ကာလကုိ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဆုိင္ရာ သမၼတ ႏုိင္ငံ၏ကာလ (သုိ႔မဟုတ္) ပါလီမန္ဆုိင္ရာ သမၼတႏုိင္ငံ၏ ကာလဟု ဆုိရမည္။

 

ျပင္သစ္ျပည္၏ ပထမဦးဆုံး ေတာ္လွန္ေရးကာလတုန္းက အုပ္စုိးခဲ့သူမ်ားသည္ ဓနရွင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ သမား မ်ားျဖစ္ခဲ့သည္။ ဒီေနာက္ကေတာ့ ဓနရွင္အလယ္အလတ္ဂုိဏ္းသားမ်ား၊ ဒီေနာက္က်ေတာ့ ဂ်က္ကုိဘင္ဂုိဏ္း သားမ်ား။ ထုိ အစီအစဥ္အတုိင္း အာဏာရအုပ္စုိးလာခဲ့ၾကသည္။

 

(Party of Order) ပါတီဆုိတာကေတာ့ ပါလီမန္ထဲမွာ ဝင္ဆန္႔ၿပီး ထဲထဲဝင္ဝင္ျဖစ္ေနေသာ ပါတီတခု။ ေအာ္လီယန္ မင္းဆက္လုိလားသူမ်ားႏွင့္ တရားဝင္ဝါဒီမ်ား ပူးေပါင္းပါဝင္ၾကသည္။ (Party of Order) ပါတီဆုိသည္မွာ ႏုိင္ငံေရးအမည္ မဟုတ္၊ လူမႈေရးအမည္သာ ျဖစ္သည္။ ဓနရွင္ကမၻာာ့အစီအစဥ္မ်ား၊ ဓနရွင္ အဆင့္အတန္းမ်ား၏ ကုိယ္စားလွယ္ ေတြဟု ဆုိရမွာပါ။

 

ပါလီမန္သမၼတႏုိင္ငံ ပုံသ¿ာန္ေအာက္မွာသာ ဒီပါတီက အျခားလူတန္းစားမ်ားအေပၚ လႊမ္းမုိးႏုိင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ပါလီမန္ သမၼတႏုိင္ငံဆုိသည့္ ပုံသ¿ာန္ေအာက္မွာသာ ဓနရွင္လူတန္းစား၏ ကြဲေနေသာ အစိတ္အပုိင္း (၂) ခု (ဒါမွမဟုတ္) ဂုိဏ္း (၂) ဂုိဏ္း ျပန္ေပါင္းႏုိင္ခဲ့ၾကတာပါ။

 

ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ကာလသည္ (Party of Order) ပါတီ၏ ကာလပါပဲ။ ဒီဂုိဏ္း (၂) ဂုိဏ္း ပူးေပါင္းမႈက လႊမ္းမုိးႀကီးစုိး ထားႏုိင္ေသာ ကာလပါ။ လူဝီဘုိနာပတ္၏ သမၼတအာဏာႏွင့္အတူ သူတုိ႔အာဏာသည္လည္း ပူးတြဲတည္ရွိေနသည္ဟု ဆုိရမည္ ျဖစ္သည္။

 

ယင္းသုိ႔ ပူးေပါင္းလက္တြဲထားေသာ ဓနရွင္လူတန္းစား၏ပါတီကုိ တုိက္ဖုိ႔ဆုိလွ်င္ က်န္လူတန္းစားမ်ားကလည္း ပူးေပါင္းမႈ မလုပ္ဘဲ တုိက္၍မရႏုိင္ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓနရွင္ေပါက္စလူတန္းစားႏွင့္ အလုပ္သမားလူတန္းစားတုိ႔ တပ္ေပါင္းစုဖြဲ႔ၾကရသည္။ ဓနရွင္ ေပါက္စတုိ႔သည္ ဂ်ဴလုိင္ပုန္ကန္မႈတုန္းက အလုပ္သမားမ်ားကုိ ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ထုိ႔ေနာက္ပုိင္းတြင္ သူတုိ႔အေနအထားကုိ သူတုိ႔ ျပန္စဥ္းစားလာၾကရသည္။ သူတုိ႔အေပၚ အာဏာရထားသူေတြက ဆုိးဆုိးဝါးဝါး ဆက္ဆံခဲ့ၾကသည္။ ဆုိးဝါးသည့္ တုံ႔ျပန္မႈ ရလဒ္ကုိသာ သူတုိ႔ ရရွိခဲ့ၾကသည္။ ဒီအေျခအေနေၾကာင့္ သူတို႔သည္ အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္နီးစပ္ လာခဲ့ၾကျပန္သည္။

 

ထုိမွ်သာမက ဒီဓနရွင္လူတန္းစား၏ ပါလီမန္ကုိယ္စားလွယ္အစု (Montagne)  သည္ ဓနရွင္သမၼတစနစ္ ဂုိဏ္းသားမ်ား အာဏာရထားစဥ္ကာလတုန္းကလည္း ေဘးထုတ္ထားျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ ေတာ္၏ ဒုတိယသက္တမ္းကာလ က်ေတာ့ သူတုိ႔သည္ သူတုိ႔ဆုံးရႈံးခဲ့ရသည့္ ေရပန္းစားမႈကုိ ျပန္လည္ ရရွိလာခဲ့ၾကသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ လူဝီဘုိနာပတ္ႏွင့္ ဆင္ႏႊဲရသည့္တုိက္ပြဲ၊ ဘုရင္စနစ္လုိလားသူမ်ား ႏွင့္ ဆင္ႏႊဲခဲ့ရေသာ တုိက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။

 

ဓနရွင္ေပါက္စ လူတန္းစားသည္ ဆုိရွယ္လစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ မဟာမိတ္ဖြဲ႔မႈကုိ ၿပီးေျမာက္ေအာင္ လုပ္လုိက္ သည္။ ျပန္ေပါင္းထုတ္ဖုိ႔အတြက္ ထမင္းစားပြဲႀကီးမ်ား က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ (၁၈၄၉) ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလထဲတြင္ သူတုိ႔သည္ ပူးတြဲလမ္းစဥ္ မူၾကမ္း တရပ္ကုိ ေရးဆြဲခဲ့သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လႈပ္ရွားဖုိ႔ ေကာ္မရွင္တခု ဖြဲ႔သည္။ ပူးတြဲကုိယ္စားလွယ္မ်ား၏ အမည္စာရင္းကုိ တင္သြင္း ခဲ့ၾကသည္။

 

သူတုိ႔သည္ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစား၏ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားႏွင့္ ဦးတည္ပစ္မွတ္အတြက္ တုိက္ပြဲဝင္လုိက္၊ အဲဒီ ရည္ ရြယ္ခ်က္ ပ်က္ျပားသြားသည့္အခါ ဒီမုိကေရစီဘက္ ျပန္လွည့္လာလုိက္ႏွင့္ ထုိကဲ့သုိ႔ လႈပ္ရွားခဲ့ၾကသည္။ ဓနရွင္ေပါက္စတုိ႔၏ ဓနရွင္ပုံသဏၭာန္ သက္သက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ဒီမုိကေရစီေရး ဦးတည္လႈပ္ရွားမႈမ်ား က်ဳိး ပ်က္သြားသည့္အခါတြင္ ဆုိရွယ္လစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားဘက္ ျပန္လွည့္လာၾကျပန္သည္။ သည္လုိႏွင့္ ဆုိရွယ္ ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈ ေပၚထြက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ဆုိရွယ္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ ေပၚထြက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

 

ဤနည္းျဖင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္းက ဓနရွင္လူတန္းစား ဂုိဏ္း ၂ ဂုိဏ္းကုိ ပူးေပါင္းထားသည့္ (Party of Order) ပါတီကုိ တုိက္ဖုိ႔အတြက္ ဓနရွင္ေပါက္စလူတန္းစားႏွင့္ ဆုိရွယ္လစ္အေသြးအေရာင္ ပါရွိသည့္ အစိတ္အပုိင္း တခုတုိ႔ ပူးေပါင္းလာမိျခင္းျဖစ္ သည္။ သူတုိ႔ကုိ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ လီဒရူူးရုိလင္က ကုိယ္စားျပဳခဲ့သည္။

 

ဥပေဒျပဳအမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ စၿပီး ဖြင့္လွစ္လုိက္သည္ႏွင့္ တòပင္နက္တည္း ဓနရွင္လူတန္းစား၏ (Party of Order) ပါတီက ဓနရွင္ေပါက္စေတြ၏ လႊတ္ေတာ္တြင္း ပါတီအစု (Montagne) ကုိ မႏွစ္ျမိဳ႔ႏုိင္။ ၾကည့္မရ။ ဓနရွင္လူတန္းစားအေနျဖင့္ ယခု အခ်ိန္အခါတြင္ ဒီမုိကေရစီလုိလားသူ ဓနရွင္ေပါက္စေတြကုိ အဆုံးစီရင္ဖုိ႔ လုိအပ္လာၿပီဟု သူ ခံစားလာမိသည္။ ဓနရွင္လူတန္းစားသည္ လြန္ခဲ့သည့္ (၁) ႏွစ္ေလာက္က ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားႏွင့္ လက္တြဲဖုိ႔အထိ သူ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။ ဆုံးျဖတ္သည့္အတုိင္းလည္း သူ လုပ္ခဲ့သည္။ သူ လက္တြဲခဲ့သူေတြကုိ အဆုံးစီရင္ဖုိ႔ လုိအပ္လာၿပီဟု ယူဆလာလွ်င္လည္း နည္းနည္းမွ အညွာအတာ မရွိ။ ပုတ္သင္ညဳိ အေရာင္ေျပာင္းတတ္သလုိ သူလည္း အခ်ိန္အခါ ရာသီဥတုအလုိက္ အေရာင္ေျပာင္းတတ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓနရွင္ေပါက္စေတြ၏ ပါလီမန္ပါတီအစု (Montagne) ကုိ အဆုံးစီရင္ဖုိ႔ သူ ဆုံးျဖတ္လုိက္ျခင္း ျဖစ္၏။

 

ယခု လက္ရွိကာလတြင္ ပစၥည္းမဲ့ပါတီ၏ အင္အားသည္ လမ္းမ်ားေပၚမွာသာ ရွိသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဓနရွင္ ေပါက္စေတြကေတာ့ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္တြင္းအထိ ေရာက္ရွိလာေနသည္ဟု သူ စဥ္းစားမိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သူတုိ႔ကုိ လမ္းေပၚ ျပန္ေရာက္ေအာင္ လုပ္ပစ္ရမည္။ ၄င္းတုိ႔၏ ပါလီမန္အာဏာကုိ ကုိယ့္ဘာသာ ရုိက္ခ်ဳိး ဖ်က္ဆီးေစသလုိျဖစ္ေအာင္ လုပ္သည့္နည္းလမ္းကုိ ႀကံဆရမည္။ ဒါက ဓနရွင္လူတန္းစား (Party of Order) က လွ်ဳိ႔ဝွက္ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အႀကံအစည္၊ ေထာင္ေခ်ာက္။

 

သည္ေထာင္ေခ်ာက္တြင္းသုိ႔ ပါလီမန္အတြင္းရွိ ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီအစုသည္ ေခါင္းလွ်ဳိဝင္လုိက္သလုိမ်ဳိး ျဖစ္ သြားခဲ့သည္။

 

‘ေရာမ’ကုိ ျပင္သစ္တပ္ေတြက သြားေရာက္တုိက္ခုိက္သည့္ ကိစၥသည္ ငါးစာပမာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ သုိ႔မဟုတ္ ေထာင္ေခ်ာက္တြင္းက အသားတစ္တတုံးေပါ့။ ပါတီတြင္းက ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီအစုသည္ ဒီအသားတစ္ကုိ သြားဟပ္လုိက္သည္။  ေရာမကုိ ျပင္သစ္ စစ္တပ္က သြားတုိက္သည့္ ကိစၥသည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒအရ တားျမစ္ထားသည့္ကိစၥ ျဖစ္သည္။ ျပင္သစ္ စစ္တပ္အင္အားက တျခား တုိင္းတပါး ျပည္သူမ်ား၏ လြတ္လပ္ ခြင့္ကုိ မထိပါးရ၊ မထိခုိက္ရဟု ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒမွာပါရွိသည္။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၏ သေဘာ တူညီခ်က္ မရပါက စစ္ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ႏုိင္သည့္ အခြင့္အာဏာမရွိ - ဟူ၍လည္း အေျခခံဥပေဒက သတ္မွတ္ ထားသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရာမကုိ ျပင္သစ္စစ္တပ္ေတြက သြားေရာက္တုိက္ခုိက္သည့္ကိစၥကုိ ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီကမေက်နပ္။ ဒီကိစၥသည္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းဟု ဓနရွင္ေပါက္စပါတီက ခံစားရသည္။

 

(၁၈၄၉) ခုႏွစ္၊ ဂြၽန္ (၁၁) ရက္။

ဓနရွင္ေပါက္စတုိ႔၏ ပါလီမန္အတြင္း ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သူ လီဒလင္သည္ လူဝီဘုိနာပတ္ႏွင့္ ၄င္း၏ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကုိ စြဲခ်က္တင္ေသာ ကန္႔ကြက္စာတေစာင္ကုိ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ယူသြားခဲ့သည္။ သူက လွည့္ပတ္ေျပာ ေနရ တာေတြ၊ ေဝ့လည္ေၾကာင္ပတ္လုပ္ ေနရတာေတြကုိႀကဳိက္သူမဟုတ္။ “ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒကုိ နည္းလမ္း မ်ဳိးစုံနဲ႔ ကာကြယ္သြားမယ္၊ လုိအပ္ရင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ ဥပေဒကုိ လက္နက္ကိုင္ၿပီး ကာကြယ္သြားမယ္”ဟု သူ ေျပာလုိက္သည္။

 

(၁၈၄၉) ခုႏွစ္၊ ဂြၽန္ (၁၂) ရက္ေန႔။

 

၎စြဲခ်က္တင္ကန္႔ကြက္စာကုိ ဥပေဒျပဳအမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္က ပယ္ခ်လုိက္သည္။ လႊတ္ေတာ္တြင္ ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီက လႊတ္ေတာ္ကို သပိတ္ေမွာက္ၿပီး ထြက္လာခဲ့သည္။

 

(၁၈၄၉) ခုႏွစ္၊ ဂြၽန္ (၁၃) ရက္ေန႔။

လႊတ္ေတာ္တြင္းရွိ ဓနရွင္ေပါက္စပါတီ (Montagne)  က ေၾကညာခ်က္တရပ္ ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။ လူဝီဘုိနာပတ္ႏွင့္ သူ၏ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကုိ “ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံဥပေဒ၏ ျပင္ပသုိ႔ ေရာက္ရွိေနၾကသူမ်ား” ဟူ၍ အတိအလင္း စြပ္စြဲလုိက္ ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

 

ဒီမုိကေရစီလုိလားသူမ်ား ပါဝင္သည့္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္က လမ္းမေပၚသုိ႔ ထြက္၍ ဆႏၵျပသည္။ လက္နက္မဲ့ ဆႏၵျပမႈပါ။ သည္အခါ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ (Changarnier) ဦးေဆာင္ေသာ လက္နက္ကုိင္တပ္မ်ားႏွင့္ ထိပ္တုိက္တုိးေတာ့သည္။ ဆႏၵျပပြဲကုိ လက္နက္ကုိင္တပ္ႏွင့္ òဖခြင္းလုိ္က္သည့္ အေရးအခင္းပါပဲ။ လႊတ္ေတာ္တြင္းက ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီအစုသည္ တခ်ဳိ႔ ျပည္ပသုိ႔ ထြက္ေျပး သြားၾကရသည္။ တခ်ဳိ႔ တရားရုုံးမွာ စြဲခ်က္တင္ၿပီး စစ္ေဆးအျပစ္ေပးျခင္း ခံခဲ့ၾကရသည္။

 

ပဲရစ္တြင္ အေရးေပၚအေျခအေနကာလအျဖစ္ တခါ ထပ္မံေၾကညာရျပန္သည္။ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရး တပ္ထဲက ဒီမုိ ကေရစီ အစိတ္အပုိင္းကုိ ရုပ္သိမ္းဖ်က္ဆီးလိုက္သည္။ ဤနည္းျဖင့္ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္တြင္းက ဓနရွင္ေပါက္စလူတန္း စား၏ တန္ခုိး အာဏာ(သုိ႔မဟုတ္) ၾသဇာအရွိန္အဝါတုိ႔ ရုိက္ခ်ဳိးဖ်က္ဆီးျခင္း ခံခဲ့ရေလ သည္။

 

‘လီယြန္ျမိဳ႔’တြင္လည္း ေသြးထြက္သံယုိ ပုန္ကန္မႈလုပ္ၾကဖုိ႔ အလုပ္သမားမ်ား၏ အခ်က္ျပမႈသည္ အာဏာပုိင္တုိ႔ ၏ အင္အားသုံးၿပီး ဝုိင္းဝန္းထိန္းသိမ္းထားျခင္းကုိ ခံလုိက္ရသည္။ အေရးေပၚကာကြယ္ေရးအေျခအေန ထုတ္ျပန္သည့္ကာလႏွင့္ ထိပ္ တုိက္တုိးသည္၊ ဒီအေျခအေနႏွင့္ အၾကာႀကီး ရင္ဆုိင္ေနရသည္။

 

ပါတီတြင္းက ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီအစုသည္ သူတုိ႔အေနျဖင့္ ပါလီမန္တြင္းမွာပဲ ေအာင္ပြဲခံလုိ သည္ဆုိလွ်င္ လက္နက္ကိုင္ တုိက္ပြဲ ေလသံေတာင္ မဟသင့္ခဲ့။ သူတုိ႔အေနျဖင့္ ပါလီမန္တြင္းမွာ လက္နက္ ကုိင္တုိက္ပြဲ ေလသံဟၿပီးခဲ့ၿပီဆုိလွ်င္လည္း လမ္းေတြ ေပၚမွာ ပါလီမန္နည္းႏွင့္ ဆက္လက္စခန္း မသြားသင့္ ေတာ့။

 

ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ ဆႏၵျပပြဲသည္ ျပင္းထန္သည္းသန္သည့္ အေျခအေန ဆုိက္ေရာက္လာခဲ့ၿပီဆုိလွ်င္ ဒါဟာ စစ္ပြဲ (သုိ႔မဟုတ္) ျပင္းထန္တဲ့ တုိက္ပြဲကုိ ဖိတ္ေခၚလိုက္တာပဲ။ ဒါကုိ ႀကဳိတင္မျမင္ျခင္းဟာ မုိက္မဲရာ က်သည္။ တကယ္တမ္းစစ္ပြဲ (ဒါမွမဟုတ္) ျပင္းထန္တဲ့ တုိက္ပြဲကုိ ရည္မွန္းထားသည္ ဆုိလွ်င္လည္း လက္ နက္မ်ားကုိ အလြန္ေလးလံလွသလုိ သေဘာထားၿပီး လက္နက္မ်ားကုိ ပစ္ခ်ထားျခင္းဟာ အလြန္ထူးဆန္း အ့ံၾသဖြယ္ရာ အေတြးအေခၚ ျဖစ္မေနဘူးလား။

 

ဇြန္လ (၁၃) ရက္ေန႔တြင္ လႊတ္ေတာ္တြင္းက ဓနရွင္ေပါက္စ ပါတီအစုသည္ ဘုိနာပတ္အေပၚ စြဲခ်က္တင္ဖုိ႔ လုိလားခဲ့ သည္။ အယုံအၾကည္မရွိ အဆုိတင္သြင္းဖုိ႔ လုိလားခဲ့သည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူတုိ႔ပါတီအစု ရႈံးသြားခဲ့ရ သည္။ သူတုိ႔အရႈံးသည္ ဘုိနာပတ္၏ တုိက္ရုိုိက္ေအာင္ပြဲ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ (Party of Order)    ပါတီကလည္း အလားတူ ေအာင္ပြဲရခဲ့သည္။

 

ဇြန္လ (၁၃) ရက္ေန႔ ဆႏၵျပပြဲသည္ တျခားအေရးကိစၥမ်ားထက္ ဒီမုိကေရစီလုိလားေသာ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရး တပ္၏ ဆႏၵျပပြဲသာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ (၁၈၃ဝ) ခုႏွစ္ ဘုရင္စနစ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အုပ္စုိးမႈကုိ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ကတည္းက အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္သည္ အဆုံးအျဖတ္အခန္းက ပါခဲ့သည္။ လူဝီဖိလစ္၏ အုပ္စုိးမႈလက္ထက္မွာ ပုန္ကန္သူေတြကုိ လူသတ္ပြဲႀကီးေတြလုပ္တုိင္း အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္သည္ တျခား တပ္ဖြဲ႔မ်ားႏွင့္အတူ ရပ္တည္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ (၁၈၄၈) ေဖေဖာ္ဝါရီ ေတာ္လွန္ေရးတုန္း ကေတာ့ ပုန္ကန္မႈကုိ ႏွိမ္နင္းဖုိ႔ သူ မတက္ျကြခဲ့။ လူဝီဖိလစ္ ရႈံးသြားမည္ဟု သူထင္ထားသည္။ တကယ္လည္း ရႈံးသြားခဲ့တာပဲ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လူဝီဖိလစ္၏ သေဘာထားအေပၚမွာ သူက ဟုိလုိလို ဒီလုိလိုႏွင့္ မျပတ္မသား လုပ္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

ထုိ႔ေၾကာင့္ ျပင္သစ္ျပည္တြင္ အျမင္တရပ္ အျမစ္တြယ္လာသလုိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ အဲဒါကေတာ့ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ ေရးတပ္မပါဘဲ ေတာ္လွန္ေရး မေအာင္ႏုိင္၊ သုိ႔မဟုတ္လွ်င္လည္း အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္ကို ယွဥ္ျပိဳင္ တုိက္ခုိက္ႏုိင္သည့္ စစ္တပ္တခု ကုိယ့္မွာ ရွိေနရမည္-ဆုိေသာ အျမင္တရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ၁၈၄၈ ဂြၽန္လ ပုန္ကန္ မႈအေရးအခင္းမွာက်ေတာ့ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္သည္ တျခားစစ္တပ္ေတြႏွင့္ ေပါင္းၿပီး ပုန္ကန္မႈကုိ ႏွိမ္ နင္းခဲ့တာပဲ ျဖစ္သည္။

 

ဘုိနာပတ္တက္လာၿပီးသည္၏ ေနာက္ပုိင္းတြင္ေတာ့ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္၏ အေရးပါမႈအခန္း သည္ အတုိင္းအတာ တခုအထိ က်ဆင္းလာသည္။ ေမွးမွိန္လာသည္။ (၁၈၄၉) ဇြန္ (၁၃) ရက္ေန႔ကိစၥက်ေတာ့ အဲဒီ ကစၿပီး သူ၏ တန္ခုိးၾသဇာသည္ ထုိးက်သြားသည္၊ သူ႔တပ္တြင္းက ဒီမုိကေရစီအစိတ္အပုိင္းတခ်ဳိ႔ ဖယ္ရွားခံ လုိက္ရလုိ႔ မဟုတ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး ကာလအလုိက္ သူ႔ၾသဇာသည္ ျပင္သစ္ျပည္တဝန္းမွာ ထပ္ျပန္တလဲလဲ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းလာ၍သာ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆုံးက် ေတာ့ သူ၏ ဂုဏ္သတင္းသည္လည္း အတိတ္မွာသာ က်န္ရစ္ခဲ့ၿပီ ဆုိသည္အထိ ျဖစ္လာသည္။

 

ဇြန္လ (၁၃) ရက္ေန႔က အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္၏ ဆႏၵျပပြဲတြင္ သူတုိ႔သည္ လက္နက္ကုိင္ မထားခဲ့ၾက။ အေသအခ်ာပဲ သူတို႔ လက္နက္ကုိင္မထားခဲ့ၾက။ တျခားစစ္တပ္မ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ေရးအတြက္ သူတုိ႔၏ စစ္ဝတ္စုံ ကုိသာ သူတုိ႔ ဝတ္ဆင္ထားခဲ့ၾကသည္။ ဒီစစ္ဝတ္စုံေတြက သူတုိ႔ေအာင္ျမင္ဖုိ႔အတြက္ အေထာက္ အကူျပဳ ေပးလိမ့္မည္ဟု သူတုိ႔ အေလးအနက္ သေဘာထားခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ တျခားစစ္တပ္ မ်ားအတြက္ကေတာ့ စစ္ဝတ္စုံဆုိသည္မွာ အဝတ္စေတြ ခ်ဳပ္ထားတာပဲ - ဆုိသည့္အခ်က္ကုိသာ သူတုိ႔ သိ သည္။ ဒါ့ထက္ပုိၿပီး နား လည္စရာလည္း မလုိ၊ ဂရုလည္း မစုိက္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စစ္ဝတ္စုံသာ ဝတ္ထားၿပီး လက္နက္မပါသည့္ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္ကုိ သူတုိ႔က လက္နက္မပါေသာ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္သူဟူ၍သာ သေဘာထားၿပီး လက္နက္ႏွင့္ ဖိႏွိပ္òဖခြဲတာ လုပ္ခဲ့ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဒီမွာတင္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္၏ တန္ခုိးၾသဇာ က်ဆင္းသြား ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။

 

 

(၁၈၄၈) ဇြန္လ အေရးအခင္းတုန္းက ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားကုိ ဆန္႔က်င္ဖုိ႔အတြက္ ဓနရွင္ႏွင့္ ဓနရွင္ ေပါက္စလူတန္းစားတုိ႔ ညီညြတ္ခဲ့ၾကသကဲ့သုိ႔ က်န္စစ္တပ္အင္အားမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္တုိ႔သည္ လည္း ညီညြတ္ခဲ့ၾကသည္။ ယခု (၁၈၄၉) ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၁၃) ရက္ေန႔မွာက်ေတာ့ ဓနရွင္လူတန္းစားက အမ်ဳိး သားကာကြယ္ေရးတပ္ႏွင့္ တျခားစစ္တပ္ေတြကုိ ကြဲကြာသြားေစ လုိက္သည္။

 

(၁၈၅၁) ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ (၂) ရက္ေန႔က်ေတာ့ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္သည္ သူ႔ဘာသာ ျပိဳကြဲပ်က္စီးၿပီး ေပ်ာက္ကြယ္ သြားရျခင္းျဖစ္သည္။ သူျပိဳကြဲပ်က္စီးသြားၿပီးမွ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတပ္အား ဖ်က္သိမ္းလုိက္ေၾကာင္း အမိန္႔ကုိ လူဝီဘုိနာပတ္က မွတ္တမ္းတင္ သေဘာမ်ဳိးျဖင့္ လက္မွတ္ေရးထုိး ေပးလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

 

(၁၈၄၈) ဇြန္ (၂၃) ရက္ေန႔တုန္းက ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစား ပုန္ကန္မႈအေရးနိမ့္သြားခဲ့ရသည္။

 

ယခု (၁၈၄၉) ဇြန္ (၁၃) ရက္ေန႔အေရးအခင္းတြင္ အေရးနိမ့္သြားရသူကေတာ့ ဓနရွင္ေပါက္စ လူတန္း စားပါ။

 

ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

 
«StartPrev123NextEnd»

Page 1 of 3
©2009-12 အေရွ ့မိုးေကာင္းကင္